IV SA/Gl 257/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2017 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie zasiłku celowego oddala skargę. Burmistrz C. decyzją z [...]r. nr [...] przyznał M.F. zasiłek celowy w wysokości 100 zł na zakup opału. Decyzja ta stała się decyzją ostateczną. Wnioskiem z 25 maja 2016 r. strona wystąpiła do organu pomocy społecznej o zmianę powyższej decyzji i o przyznanie zasiłku celowego na zaspokojenie zgłoszonej potrzeby w wysokości 482 zł. Organ pierwszej instancji decyzją z [...]r. utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z [...]r. o przyznaniu zasiłku celowego na zakup opału w wysokości 100 zł. Z decyzją tą nie zgodziła się strona, która wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. Organ odwoławczy decyzją z [...]r. uwzględnił wniesione odwołanie i uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W decyzji tej wskazał, iż przedmiotowa sprawia winna być rozpoznawana w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Burmistrz C. decyzją z [...]r. nr [...] odmówił stronie zmiany decyzji z [...]r. przyznającej zasiłek celowy w wysokości 100 zł na zakup opału. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał na brak przesłanek uzasadniających zmianę tej decyzji. Odwołanie od tej decyzji do organu wyższego stopnia wniosła strona, która wyraziła niezadowolenie z jej treści. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...]r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy nakazał rozpatrzyć żądanie strony w kontekście przesłanek wynikających z art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Burmistrz C. decyzją z [...]r. nr [...] odmówił stronie zmiany decyzji z [...]r. przyznającej zasiłek celowy w wysokości 100 zł na zakup opału. W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania jak również odwołał się do przesłanek przyznania zasiłku celowego jak również przesłanek zmiany decyzji administracyjnej w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. W dalszej części uzasadnienia przybliżono sytuację faktyczną strony i podniesiono, że mieszka w domu jednorodzinnym wspólnie z ojcem i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe oraz partycypuje w kosztach jego ogrzewania. Na wskazany cel w sezonie grzewczym 2015/2016 otrzymał łączną pomoc w wysokości 700 zł. Nadto, podniesiono, że w rozpoznawanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających zmianę decyzji przyznającej stronie pomoc w wysokości 100 zł na zaspokojenie zgłoszonej potrzeby. Odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wniosła strona, która wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie odniósł się do przesłanek zmiany decyzji przewidzianych art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego i doszedł do przekonania, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny sytuacji faktycznej strony i brak jest podstaw dla uwzględnienia żądania zgłoszonego przez stronę. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł M.F. W skardze tej wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia jak również zakwestionował sposób funkcjonowania ośrodka pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 wyżej wymienionej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) wykazał bowiem, że zaskarżony akt odpowiada wymogom prawa. Merytoryczne rozpoznanie sprawy rozpocząć należy od podkreślenia tego, że skarżący pismem z 25 maja 2016 r. wystąpił o zmianę decyzji z [...]r. przyznającej mu zasiłek celowy na zakup opału w wysokości 100 zł. We wskazanym piśmie skarżący domaga się przyznania tego świadczenia w wyższej wysokości. Podzielić należy stanowisko organu odwoławczego wyrażone w decyzji z [...]r., iż wniosek ten uruchamia nadzwyczajne postępowanie weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej unormowane w art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że żądanie skarżącego musi być rozpoznawane w kontekście tego przepisu i z uwzględnieniem regulacji zamieszczonych w ustawie o pomocy społecznej. Zgodnie z przywołanym art. 155 wyżej wymienionego Kodeksu decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przywołana treść przepisu pozwala stwierdzić, że w przywołanym przepisie normuje się sytuacje weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, która nie jest wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego. Przepis ten określa także przesłanki wydania takiej decyzji i zgodnie z nim organ administracji publicznej może zmienić lub uchylić ostateczną decyzję jeżeli strona wyrazi na to zgodę i dodatkowo przepisy szczególne takiemu rozstrzygnięciu nie sprzeciwiają się, a przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Takie brzmienie przywołanego przepisu nakłada na organ podejmujący rozstrzygnięcie obowiązek oceny zgłoszonego żądania w kontekście obowiązujących przepisów oraz mając w polu widzenia interes społeczny lub słuszny interes strony. Pierwszy z wymogów – zgoda strony – w rozpoznawanej sprawie występuje, ponieważ sam skarżący wystąpił z przedmiotowym żądaniem i podniósł, że domaga się przyznania świadczenia w wyższej wysokości. Kolejny wymóg, warunkujący możliwość zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej to brak sprzeciwu ze strony przepisów szczególnych. Analiza regulacji zamieszczonych w ustawie z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej pozwala stwierdzić, że w ustawie tej brak jest unormowań, które w bezpośredni sposób uniemożliwiałyby zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej przyznającej świadczenie z pomocy społecznej. Zatem uznać należy, że przepisy szczególne nie sprzeciwiają się podjęciu takiego rozstrzygnięcia. W świetle przedstawionych ustaleń rozważyć należy, czy za weryfikacją ostatecznej decyzji przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony. Przywołany interes społeczny uzewnętrzni się w treści przepisów ustawy o pomocy społecznej normujących zasady przyznawania świadczeń pieniężnych, a w szczególności zasiłku celowego. Stosownie do postanowień art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, a po myśli art. 3 ust. 4 tej ustawy potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Przywołane przepisy ustawy o pomocy społecznej akcentują z jednej strony aktualność występującej potrzeby oraz zwracają uwagę na to, że świadczenie przyznawane jest z uwzględnieniem możliwości jakimi pomoc społeczna dysponuje. W rozpoznawanej sprawie skarżący domaga się weryfikacji decyzji, mocą której otrzymał zasiłek celowy na zakup opału w wysokości 100 zł. Podkreślenia wymaga to, że decyzja wydana została [...]r. i skarżący nie skorzystał z przysługujących mu środków odwoławczych. Wniosek o jej zmianę złożył w organie pomocy społecznej 26 maja 2016 r. W tej sytuacji rozważyć należy, czy potrzeba zgłoszona przez skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić trzeba, że w sezonie grzewczym 2015/2016 skarżący otrzymał łączną pomoc na zakup opału w wysokości 700 zł, a z wnioskiem o zmianę decyzji w zakresie wysokości przyznanej pomocy wystąpił w maju 2016 r., a zatem już po zakończeniu okresu grzewczego. Oznacza to, że skarżący domaga się przyznania świadczenia na zaspokojenie potrzeby, która w danym momencie nie ma charakteru niezbędnej potrzeby bytowej. Potrzeba taka uzyska taki status w późniejszych miesiącach 2016 r., gdy organ uruchomi działania zmierzające do zaspokajania potrzeb mieszkańców gminy w opał w kontekście sezonu grzewczego 2016/2017. W konsekwencji uznać należy, że potrzeba zgłoszona przez skarżącego na tym etapie nie jest niezbędną, lecz może ewentualnie oznaczać domaganie się zwrotu wydatków poniesionych na ten cel z własnych zasobów finansowych. Na marginesie prowadzonych rozważań przyjdzie dostrzec, że organ administracji rozpoznawał sprawę w kontekście możliwości pomocy społecznej i w sposób jednoznaczny wskazał, iż skarżący objęty jest stałymi świadczeniami z pomocy społecznej, które przyznawane są stosownie do posiadanych przez gminę możliwości. W konkluzji tej części rozważań przyjdzie stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie brak jest przesłanek związanych z interesem społecznym uzasadniających zmianę decyzji z [...]r. i przyznania skarżącemu zasiłku celowego na zakup opału w zwiększonej wysokości. Ostatnim elementem, który winien być brany pod uwagę przy ocenie przesłanek uzasadniających weryfikację ostatecznej decyzji administracyjnej w oparciu o przywołany przepis Kodeksu postępowania administracyjnego to słuszny interes strony. Można uznać, że strona występując do organu administracji publicznej ze stosownym żądaniem deklaruje występowanie słusznego interesu, gdyż w przeciwnym wypadku z takim wnioskiem nie występowałaby. W świetle powyższego ustalenia rozważenia wymaga to, czy przy podejmowaniu finalnego rozstrzygnięcia organy administracji publicznej miały w polu widzenia wskazane elementy, albowiem decyzja podejmowana jest w warunkach uznania administracyjnego. Podkreślić należy, że organy administracji obu instancji w sposób poprawny ustaliły sytuację osobistą i dochodową skarżącego jak również właściwie zinterpretowały przepisy mające zastosowanie w sprawie. W tym zakresie, zwraca uwagę zwłaszcza decyzja organu pierwszej instancji z [...]r., ponieważ organ ten w tym rozstrzygnięciu poruszył wszystkie podniesione powyżej okoliczności. Co prawda organ odwoławczy w swoim rozstrzygnięciu uznał je za swoje i nie przeprowadził stosownym rozważań na tę okoliczność to jednak dostrzeżone uchybienie nie wpływa negatywnie na finalne rozstrzygniecie, ponieważ uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, a zatem nie może stanowić samoistnej podstawy uwzględnienia wniesionej skargi. W konkluzji przyjdzie uznać, że organy administracji publicznej w rozpoznawanej sprawie zastosowały prawidłowe przepisy umożliwiające zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej i nie dopuściły się naruszenia granic uznania administracyjnego, w ramach którego kwestionowane rozstrzygnięcia było podejmowane. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.