IV SA/Gl 259/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie: NSA Szczepan Prax WSA Beata Kalaga - Gajewska Protokolant: st. referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu w dniu 02 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi B.Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie świadczenia w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne uchyla zaskarżone postanowienie Kierownik Dzielnicowego Punktu Pomocy Społecznej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Z. -działający z upoważnienia Rady Miejskiej w Z. - decyzją Nr [...] z dnia [...] uchylił skierowaną do B.Ł. decyzję Nr [...] z dnia [...] przyznającą jej świadczenie w formie opłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne od dnia [...] w całości. Decyzja ta została doręczona B.Ł. w dniu [...]. W dniu [...] B.Ł. złożyła odwołanie od tej decyzji, wyrażając swoje niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] wydanym na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych i art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowiło stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez B.Ł. W uzasadnieniu wskazano, iż w pouczeniu prawnym o przysługującym stronie środku odwoławczym od decyzji organ I instancji prawidłowo podał, iż stronie przysługuje prawo do wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. za pośrednictwem tamt. Ośrodka w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. Podniesiono, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, w oparciu o znajdujący się w aktach, na decyzji podpis strony, że zaskarżoną decyzję doręczono stronie w dniu [...]. Jej odbiór strona potwierdziła własnoręcznym podpisem. Tym samym 14 dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...]. Zaznaczono, że na odwołaniu znajduje się pieczęć wpływu do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Z. [...]. W tym stanie rzeczy Kolegium stwierdziło, iż odwołanie zostało przez stronę wniesione z [...] uchybieniem ustawowego terminu. Podkreślono, przy tym, że w odwołaniu strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ale nie wskazała przyczyn uchybienia terminu do złożenia odwołania jak również nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B.Ł. zarzuciła zaskarżonemu orzeczeniu niezgodność z prawem. Podniosła, że nie posiada "[...]" i dlatego nie była zorientowana, iż odebrano jej przedmiotowe świadczenie. Przyznała, że odwołanie złożyła po terminie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację, z tą zmianą, że zdaniem organu strona w treści odwołania nie zawarła wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonego orzeczenia zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga musiała odnieść skutek. Przede wszystkim rozstrzygnięcie to wydane zostało z naruszeniem przepisów regulujących tok postępowania administracyjnego. Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, że skarżąca złożyła w dniu [...] odwołanie od decyzji organu I instancji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego odwołania. Organ odwoławczy wniosku o przywrócenie terminu nie rozpoznał. W postanowieniu z dnia [...], wydanego na podstawie art. 134 k.p.a., organ ten stwierdził, że odwołanie skarżącej zostało wniesione z uchybieniem terminu. Organ przy tym w uzasadnieniu tego orzeczenia poruszył kwestie związane z wnioskiem o przywrócenie terminu stwierdzając, że wniosek ten nie wskazywał przyczyn uchybienia terminu do złożenia odwołania , jak też podniósł, iż uchybienie terminu nie nastąpiło bez winy strony, to jednak merytorycznie nie załatwił sprawy wspomnianego wniosku tj. nie wydał postanowienia ani o przywróceniu terminu, ani też o odmowie przywrócenia terminu, jeżeli argumenty wniosku go nie przekonały. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie od decyzji administracyjnej organu I instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie. Odwołanie wniesione przez stronę z uchybieniem powyższego terminu oznacza, że czynność jego wniesienia jest bezskuteczna, zaś organ odwoławczy obowiązany jest - po myśli art. 134 kpa - stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z powołanego przepisu wynika także, iż postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest postanowieniem ostatecznym, kończącym postępowanie administracyjne, a dopuszczona przepisem art. 3 § 2 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) kontrola sądowa tego rozstrzygnięcia sprowadza się wyłącznie do kontroli jego zgodności z prawem, a więc w szczególności zgodności ze stanem rzeczywistym przesłanek faktycznych leżących u jego podstaw. Przesłankę wydanego w trybie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania stanowi ustalenie nie tylko faktu złożenia odwołania po upływie okresu 14 dni od daty doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi decyzji administracyjnej, ale również ustalenie faktu braku prośby o przywrócenie uchybionego terminu bądź wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia tego terminu. Oznacza to, że w razie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oraz prośby o jego przywrócenie, postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy wydać może dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu wniesionej przez stronę prośby o przywrócenie terminu. Ewentualne postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania wyłącza bowiem dopuszczalność wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu, a zatem wydanie takiego postanowienia przed rozpatrzeniem prośby strony jest niezgodne z prawem. Zatem dopiero po załatwieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania mógł organ odnieść się do samego odwołania, to znaczy po przywróceniu terminu rozpoznać je i wydać decyzję, a w przypadku odmowy przywrócenia terminu stwierdzić postanowieniem uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wydanie, jak w tej sprawie, postanowienia stwierdzającego wniesienie odwołania z uchybieniem terminu bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania - w aktach, poza postanowieniem z dnia [...] wydanym w oparciu o art. 134 k.p.a. i odnoszącym się do odwołania, nie ma orzeczenia, które by rozstrzygało wniosek o przywrócenie terminu na podstawie art. 58 i 59 k.p.a. - narusza przepisy regulujące postępowanie administracyjne w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).