IV SA/Gl 260/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Tadeusz Michalik, po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi U. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie renty socjalnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta U. z dnia [...] Nr [...] Na podstawie orzeczenia Powiatowego zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w C. Nr [...] z dnia [...] skarżąca U. K. zaliczona została do osób o [...] stopniu niepełnosprawności. Z tego też powodu organ I instancji – Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w U. decyzją Nr [...] z dnia [...] odmówił U. K. przyznania renty socjalnej. Od powyższej decyzji nie zostało złożone odwołanie i decyzja ta stała się ostateczna. W dniu [...] U. K. skierowała do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w U. pismo w którym prosiła o ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie renty socjalnej za okres od [...] Podniosła tam, że podstawą jej żądania jest prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w B.-B. z dnia [...] sygn. akt, zapadły w wyniku odwołania się U. K. od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Województwie Ś. w K., zmieniający to orzeczenie i zaliczający w/wym. do [...] stopnia niepełnosprawności. Organ I instancji Burmistrz Miasta U. działający przez upoważnionego Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w U. w rozpoznaniu w/wym. wniosku skarżącej wydał na podstawie m.in. art. 104 i 105 § 1 k.p.a. decyzję z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie renty socjalnej. [...] odmawiającą pomocy w postaci renty socjalnej, gdyż ustalony stopień niepełnosprawności nie uprawniał wymienionej do przyznania tej formy pomocy finansowej. Podkreślono, że od powyższej decyzji U. K. nie złożyła odwołania i z tego też względu organ uważa "tą sprawę za zakończoną". Nadmieniono, że z dniem 01 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej i zgodnie z art. 150 tej ustawy do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy nowej ustawy. Świadczenia renty socjalnej od [...] przeszły do kompetencji ZUS-u, a w nowej natomiast ustawie brak jest przepisów przejściowych, które pozwoliłyby rozpatrzyć wniosek U. K. o przyznanie renty socjalnej od [...] Reasumując wskazano, że z uwagi na brak w obecnym stanie prawnym wnioskowanego świadczenia, postępowanie stało się bezprzedmiotowe i dlatego należało postanowić jak w sentencji decyzji. W odwołaniu od tej decyzji U. K. podnosiła, że faktycznie nie składała odwołania od decyzji z dnia [...] a to wobec nieposiadania podstaw odwoławczych. Wskazała ponownie na w/wym. wyrok sądu powszechnego jako na podstawę swojego żądania. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. Nr [...] dnia [...] orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy stan sprawy i wskazał, że w związku ze zmianą przepisów w sprawie renty socjalnej, które obowiązują od 01 października 2003 r. rentę socjalną przyznaje i wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub pobytu osoby ubiegającej się o rentę /art. 12 ustawy o rencie socjalnej z dnia 27 czerwca 2003 r. – Dz.U. 135, poz. 1268 z 2003 r./. Podkreślono, że przepisy przejściowe zawarte w/wym. ustawie w art. 27 stanowią, że przepisy dotychczasowe stosuje się tylko do spraw o przyznanie renty socjalnej. Podniesiono, iż w rozpatrywanym przypadku sprawa o przyznanie /lub odmowę/ renty socjalnej została już zakończona decyzją ostateczną i obecnie można jedynie zastosować nadzwyczajne środki uchylenia, zmiany ostatecznej decyzji, ale już w oparciu o nowe przepisy i przez właściwy organ jakim obecnie jest ZUS. Dlatego też – zdaniem organu odwoławczego – organ I instancji powinien przesłać wniosek odwołującej do właściwego w tej sprawie organu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego U. K. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem prawa. Szeroko opisała przebieg postępowania w sprawie podkreślając, że końcowym orzeczeniem w sprawie o ustalenie stopnia niepełnosprawności jest wyrok Sądu Rejonowego w B.-B. z dnia [...] sygn. akt [...] zaliczający ją do osób o [...] stopniu niepełnosprawności. Wskazywała, że organ I instancji nie dokonał prawidłowej analizy jej wniosku z dnia [...] który to wniosek był w istocie wnioskiem o wznowienie postępowania z przyczyn wymienionych w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., a organ odwoławczy bezkrytycznie podzielił to stanowisko. Akcentowała, że jedynym organem uprawnionym do przyznania jej renty socjalnej za okres do [...] jest MOPS w U. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B wniosło o jej oddalenie, powtarzając w całości argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga musiała odnieść skutek. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153 poz. 1269/ Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało. bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, albowiem spełnione zostały przesłanki z art. 119 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Fundamentalnym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest kwestia prawidłowego zakwalifikowania wniosku skarżącej z dnia [...] "o ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie renty socjalnej". We wniosku tym skarżąca powołała się wprost na wyrok Sądu Rejonowego w B.-B. z dnia [...] sygn. akt [...] zaliczający skarżącą do osób o [...] stopniu niepełnosprawności, a więc odmiennie niż to uczynił Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w orzeczeniu, które stało się podstawą do wydania odmownej decyzji w kwestii renty socjalnej w dniu [...] Prawidłowa analiza treści tego wniosku prowadzi do wniosku, że skarżąca domagała się wznowienia postępowania w sprawie renty socjalnej /nazywając to "ponownym rozpoznaniem wniosku"/, wskazując jednocześnie wprost na przesłankę do wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W tym miejscu, na marginesie, trzeba wskazać organom procedującym w sprawie, że o ile miały one wątpliwości, czego dotyczy wniosek skarżącej to winny były zwrócić się do U.K. ze stosownym zapytaniem. W myśl art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z kolei art. 150 § 1 k.p.a. stanowi, że organem administracji publicznej właściwym w sprawie wznowienia postępowania, przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia o istocie sprawy jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Wskazuje to, że właściwość organu administracyjnego w zakresie wznowienia postępowania wyznacza w tym przypadku ustawa. Zawsze zatem organem właściwym do orzekania w kwestii dopuszczalności wznowienia będzie ten organ administracji, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, przy czym brzmienie cytowanego art. 150 § 1 k.p.a. nie pozostawia wątpliwości, że organ który wydał decyzję w ostatniej instancji pozostaje właściwy do orzekania w zakresie wznowienia postępowania także wówczas, gdy po wydaniu decyzji zmieniła się właściwość miejscowa lub rzeczowa i organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji, nie jest już właściwy pod tym względem /por. Kodeks postępowania administracyjnego, komentarz pod redakcją Emanuela Iserzona i Jerzego Starościuka, Wydawnictwo Prawnicze 1965, str. 201/. Chyba że organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji, uległ likwidacji, to wówczas właściwym do wznowienia postępowania w sprawie będzie organ, który przejął kompetencje zlikwidowanego organu administracji publicznej do załatwiania danego rodzaju spraw /patrz wyrok NSA z dnia 07 lutego 2002 r., sygn. akt I SA 1717/00 /zbiór orzeczeń LEX Nr 81911/. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z tym samym organem który wydał decyzję, którą skarżąca próbuje wzruszyć w trybie wznowieniowym. Z powyższego wynika zatem, że stosowne rozstrzygnięcie w kwestii wznowienia postępowania w niniejszej sprawie winien wydać orzekający w niniejszej sprawie organ I instancji, gdyż skarżąca nie odwołała się od jego decyzji z dnia [...], która stała się ostateczna i nie ma przy tym żadnego znaczenia fakt, że z dniem [...] zmianie uległa właściwość rzeczowa organów orzekających w tego rodzaju sprawach. Przeto całkowicie nietrafny jest pogląd wyrażony w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu odwoławczego, że "obecnie można jedynie zastosować nadzwyczajne środki uchylenia, zmiany ostatecznej decyzji, ale już w oparciu o nowe przepisy i przez właściwy organ jakim obecnie jest ZUS". Nie można także podzielić poglądu organu odwoławczego zaprezentowanego w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia nakazującemu organowi I instancji przekazanie /całości/ wniosku do rozpoznania ZUS-owi. Oczywistym bowiem jest jedynie uprawnienie ZUS-u do orzeknia w kwestii renty socjalnej od dnia 01 października 2003 r., a skoro wniosek skarżącej dotyczył także okresu wcześniejszego, to niewątpliwym jest, że w tej części wniosku /dotyczącego okresu od [...] do [...] ZUS nie jest uprawniony do orzekania o prawie do renty socjalnej /art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej – Dz.U. Nr 135, poz. 1268/. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy rzeczą właściwego organu będzie ewentualne uzupełnienie materiału sprawy przez dołączenie orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Województwie Ś. w K. z dnia [...] /do którego to orzeczenia odnosi się wyżej wskazany wyrok sądu powszechnego/, a to celem ustalenia, czy w innym zakresie nie zmieniono pierwotnego orzeczenia Powiatowego zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w C. Nr [...] z dnia [...] Następną zaś rzeczą będzie dokonanie oceny, czy w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, po czym stosownie do dokonanych ustaleń wydanie właściwej treści rozstrzygnięcia, które należy umotywować wedle przepisanych prawem procesowym wymogów. Uwzględni organ wywody zaprezentowane w niniejszym uzasadnieniu, pamiętając o związaniu wyrażonym w nim stanowiskiem. Dlatego na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. oraz art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji niniejszego wyroku. Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji nie orzeczono o wstrzymaniu wykonalności zaskarżonego aktu w trybie art. 152 tej ustawy.