IV SA/Gl 260/09
WyrokWSA w Gliwicach2009-10-09
Skład orzekający: Szczepan Prax, Beata Kalaga-Gajewska, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania może zostać wydane, jeśli w tej samej sprawie i wobec tej samej strony postępowania istnieje już inne postanowienie o tej samej treści, które nie utraciło mocy obowiązującej?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia, ponieważ zostało ono wydane pomimo istnienia w tej samej sprawie i wobec tej samej strony innego postanowienia o tej samej treści, które nie utraciło mocy obowiązującej. Wydanie postanowienia w sytuacji, gdy w tym samym przedmiocie istnieje już prawomocne rozstrzygnięcie, stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła odwołanie od decyzji przyznającej zaliczkę alimentacyjną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) postanowieniem stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Następnie SKO wydało kolejne postanowienie o tej samej treści, stwierdzające uchybienie terminu. Strona skarżąca wniosła skargę na drugie postanowienie, kwestionując legalność decyzji organu pierwszej instancji. SKO, w odpowiedzi na skargę, wniosło o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, wskazując na jego tożsamość z wcześniejszym postanowieniem.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2009 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., działając z upoważnienia Burmistrza Miasta C., m.in. na podstawie art. 2 pkt 5 lit. a), art. 7, art. 8 , art. 10 ust. 2, 5 i 6, art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), przyznał J. M. zaliczkę alimentacyjną na rzecz jej syna P. M., na okres od [...] r. do [...] r., w wysokości [...]zł miesięcznie.
Pismem z dnia [...] r. J. M. wniosła odwołanie od tej decyzji, nie zgadzając się z wysokością przyznanego świadczenia. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17.12.2008 r. sygn. akt IV SA/GL 784/08 wydany w związku ze złożoną przez nią skargą na decyzję przyznającą jej zaliczkę alimentacyjną za okres od [...] do [...] r. w wysokości [...] zł., wywodziła, że przyznanie prawa do zaliczki alimentacyjnej w podwyższonej wysokości tj. [...] zł zależy od dochodu przypadającego na członka rodziny, a nie dochodu rodziny, jak błędnie przyjął organ.
Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu wskazano, że decyzja organu I instancji została doręczona stronie [...] r., co zostało udokumentowane na zwrotnym potwierdzeniu jej odbioru. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] r., natomiast strona złożyła odwołanie w dniu [...] r., a więc daleko po upływie terminu do jego wniesienia, co czyni odwołanie bezskutecznym. Ponadto podniesiono, że po rozpoznaniu wniosku strony z dnia [...] r. Kolegium postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji albowiem strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Wobec bezskuteczności wniesienia odwołania niedopuszczalne stało się zatem jego merytoryczne rozpoznanie.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie J. M. powtórzyła argumenty zawarte uprzednio w odwołaniu. Ponadto podniosła, że oczekiwanie na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który zapadł w dniu 17 grudnia 2008 r. w sprawie przyznania jej zaliczki w zaniżonej wysokości na okres od [...] do [...] r. oraz niewłaściwe obliczenie przez nią terminu, co spowodowało wniesienie odwołania z jednodniowym opóźnieniem, nie powinno być pretekstem do utrzymania w mocy decyzji naruszającej obowiązujące prawo.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, gdyż sprawa odwołania od decyzji Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z dnia [...]r. Nr [...] została już uprzednio załatwiona postanowieniem Kolegium z dnia z dnia [...] r. Nr [...] stwierdzającym uchybienie terminu do jego wniesienia, o czym Kolegium dowiedziało się dopiero w momencie złożenia skargi, do której strona dołączyła kserokopię tego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).
W świetle brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. sądy te badają czy kwestionowana decyzja lub postanowienie nie uchybiają przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania. Nadto badają czy organ administracyjny nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji lub postanowienia. Przy czym, jak głosi art. 134 § 1 tej ustawy sądy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem oceniają legalność decyzji lub postanowienia również z urzędu.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, Sąd uznał, że skargę należało uwzględnić, choć z innych przyczyn, niż w niej podniesione.
Otóż, jak wynika z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych sprawy, zaskarżone postanowienie z dnia [...] r., w którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z dnia [...] r. Nr [...], zostało wydane pomimo, że w tej samej sprawie istniało już postanowienie tej samej treści i odnosiło się do tej samej strony postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na skutek odwołania wniesionego przez skarżącą od wskazanej wyżej decyzji organu I instancji z dnia [...] r. Nr [...], stwierdziło już bowiem uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Obydwa postanowienia są rozstrzygnięciami podmiotowo i przedmiotowo tożsamymi. Przyjdzie ponadto wskazać, że odwołanie z dnia [...] r. skierowane przeciwko powyższej decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. skarżąca wniosła wraz z wnioskiem z tej samej daty o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Należy zauważyć, że jednym z warunków skutecznego wniesienia takiego wniosku jest właśnie dopełnienie czynności, dla której określony był termin, który strona uchybiła (art. 58 § 2 zdanie drugie k.p.a.). Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, albowiem strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Wydanie powyższego postanowienia ma ten skutek, że postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] r. nie utraciło swojej mocy obowiązującej. Nie było zatem podstaw do ponownego orzekania o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, skoro w tym samym przedmiocie i wobec tej samej strony zachowuje nadal moc postanowienie z dnia [...] r. Skoro więc zaskarżone postanowienie zostało wydane pomimo, że istniało postanowienie wydane w tej samej sprawie, to zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. skutkująca stwierdzeniem jego nieważności
Natomiast zarzuty skargi zmierzające w istocie do podważenia legalności decyzji organu I instancji nie mogły być przez Sąd rozpatrzone, jako że przedmiotem zaskarżenia było postanowienie o charakterze formalnym, które nie rozstrzygało sprawy pod względem merytorycznym. Skarżąca ewentualnie może w administracyjnym trybie nadzwyczajnym domagać się wzruszenia tej decyzji.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a należało orzec jak w sentencji. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 152 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło