IV SA/Gl 261/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie NSA Wiesław Morys (del.) WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant st. ref. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2006 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza na rzecz B. M. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. kwotę [...] ([...] ) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. IV SA/Gl 261/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta C. na podstawie art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych ( tekst jednolity Dz. U. nr 71, poz. 734 ) odmówił B. M. przyznania dodatku mieszkaniowego z uwagi na fakt, iż nie jest ona członkiem spółdzielni. W dniu [...] strona odwołała się od powyższej decyzji, podnosząc zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych poprzez przyjęcie, iż brak członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej wyłącza prawo do dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu odwołująca się wskazała, iż posiada tytułu prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponosi wydatki z jego zajmowaniem. Strona zauważyła, iż w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...], który orzekł, iż uzależnienie skuteczności zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu od przyjęcia w poczet członków spółdzielni, jest niezgodne z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wydaną w oparciu o art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 104 k.p.a. w związku z art. art. 2 ust. 1, art. 3 ust.1, art. 5, art. 6 i art. 7 ust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. nr 71, poz. 734 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 240, poz. 2406), utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach orzeczenia wskazano, iż wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego został złożony w dniu [...]. W stanie prawnym obowiązującym w chwili tego zdarzenia, warunkiem przyznania dodatku mieszkaniowego było m. in. posiadanie statusu członka spółdzielni mieszkaniowej. Z dniem 23 listopada 2004 roku weszła w życie ustawa z dnia 8 października 2004 roku o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych, na mocy której zmianie uległ art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zgodnie z nowym brzmieniem przepisu członkostwo w spółdzielni mieszkaniowej nie jest już warunkiem otrzymania dodatku mieszkaniowego. Kolegium wskazało jednakże na treść art. 3 ustawy nowelizującej, stosownie do którego do spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach B. M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zmianę jej treści poprzez przyznanie dodatku mieszkaniowego lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Strona skarżąca ponownie podkreśliła, iż w obecnym stanie prawnym członkostwo w spółdzielni mieszkaniowej nie jest obligatoryjnym warunkiem do uzyskania dodatku mieszkaniowego. Strona podniosła, iż nieuzasadniony jest 14-dniowy termin wejścia w życie nowelizacji ustawy o dodatkach mieszkaniowych w warunkach, gdy problem został rozwiązany orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] o niezgodności z Konstytucją przepisu prawa spółdzielczego dotyczącego warunku uzyskania dodatku mieszkaniowego, tj. członkostwa w spółdzielni. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i uznając zarzuty skargi na bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Przedmiotowa skarga winna być uwzględniona. Na wstępie wskazać należy, że w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, a więc innymi słowy, zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a ), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b ), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ). Stosownie do treści art. 134 § 1 cyt. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji, sąd doszedł do przekonania, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone przez organ z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl wskazanego wyżej przepisu skutkować winno uchyleniem zapadłych w sprawie rozstrzygnięć. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą B. M. przyznania dodatku mieszkaniowego. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ przywołał między innymi szereg przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. nr 71, poz. 734 ze zm.), z których w przedmiotowej sprawie istotne znaczenie dla kwestionowanego rozstrzygnięcia miał jedynie przepis art. 2 ust. 1 cytowanej ustawy. Analizując osnowę przywołanej decyzji uznać należy, iż sformułowano ją z naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a. Zaznaczyć należy, iż rozstrzygniecie stanowi o ustaleniu prawa, lub jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie o odmowie jego ustalenia i wskazana podstawa prawna musi być powołana dokładnie, a więc z precyzyjnym wskazaniem mających zastosowanie w sprawie przepisów (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, W-wa 1996, str. 484). Tak przywołany przepis, jak uczynił to organ stanowi o nieprecyzyjności wskazanej podstawy prawnej, jako że art. 2 ust. 1 zawiera 5 punktów, z których każdy przewiduje inną sytuację. Z uzasadnienia decyzji wynika natomiast, że w istocie podstawą odmowy przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego był przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w brzmieniu sprzed nowelizacji tegoż przepisu, dokonanej art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 października 2004 roku o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 240, poz. 2406) tj. przed dniem 23 listopada 2004 roku, a to na mocy art. 3 tejże ustawy. Oceniając legalność kwestionowanego rozstrzygnięcia nie można odmówić słuszności zarzutom skargi dotyczącym w szczególności nie wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności i nie rozważenia wszelkich aspektów przedmiotowej sprawy. Nadto zauważyć należy, iż organ nie ustosunkował się do przytoczonego w odwołaniu argumentu skarżącej, wywodzącej swoje uprawnienie z treści art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W ocenie sądu, w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę, organ winien rozważyć, czy okoliczności sprawy nie uzasadniają przyznania dodatku na innej podstawie prawnej, a w szczególności w oparciu o art. 2 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy, oczywiście z zastrzeżeniem ust. 2 tegoż przepisu. Wskazany przepis art. 2 ust. 1 pkt 4, umożliwia przyznanie dodatku mieszkaniowego innym (niż wymienione w pkt. 1 -3) osobom, mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem. Organ z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie wyjaśnił precyzyjnie jaki tytuł prawny do lokalu przysługiwał stronie (np. we wniosku zawarta jest informacja, że jest to lokatorskie prawo do lokalu, natomiast w odwołaniu skarżąca pisze o własnościowym prawie do lokalu), co miało znaczenie również wobec znajdującej się w aktach sprawy informacji o wykluczeniu małżonka skarżącej z grona członków spółdzielni w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] sygn. [...], [...]. Sąd nie podziela przy tym zarzutu skarżącej o niewłaściwym zastosowaniu w sprawie przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w brzmieniu dotychczasowym tj. sprzed nowelizacji. Brzmienie przepisu art. 3 ustawy z dnia 8 października 2004 roku o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jest jednoznaczne i nie pozostawia wątpliwości, co do właściwego prawa zastosowanego przez organ. Niezasadny jest również argument skarżącej o naruszeniu art. 5 k.c., jako że przepis ten nie może mieć w sprawie zastosowania, a to w myśl powołanego na wstępie rozważań przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i argumenty w tym zakresie, przywołane przez organ w odpowiedzi na skargę należy podzielić. Analogicznie ustosunkować należy się do argumentów organu dotyczących zarzutu skarżącej wszczęcia postępowania przez organ w niekorzystnym jej zdaniem stanie prawnym. Rozpoznając ponownie sprawę organ winien wyjaśnić wszelkie okoliczności sprawy istotne dla rozstrzygnięcia o żądaniu strony, w myśl przytoczonych wyżej wskazówek oraz sformułować i umotywować rozstrzygniecie stosownie do wymogów przepisu art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Wskazane uchybienia uzasadniają, zdaniem sądu, uchylenie zaskarżonej decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącej, na które to niezbędne koszty złożyły się koszty przejazdów do sądu, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 p.p.s.a