IV SA/Gl 261/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Referent Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2008 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie innych świadczeń finansowych związanych z lokalem mieszkalnym postanawia odrzucić skargę Wnioskiem z [...] R.S. wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w B. o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego. Komendant Powiatowy Policji w B. Decyzją nr [...] z dnia [...] przyznał R.S. pomoc finansową w wysokości [...] zł. Decyzja ta stała się ostateczna. Komendant Wojewódzki Policji w K. pismem z [...] poinformował skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Komendanta Powiatowego. Decyzją z [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. stwierdził nieważność decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia [...] wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż pomoc finansowa nie mogła być zgodnie z obowiązującymi przepisami przyznana funkcjonariuszowi, gdyż buduje on dom, który nie jest położony w miejscowości pobliskiej w rozumieniu art. 88 ust. 4 ustawy o Policji. Skarżący został pouczony, iż od tej decyzji nie przysługuje odwołanie w administracyjnym toku postępowania, natomiast może być ona zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. R.S. zaskarżył niekorzystną dla niego decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowo prezentowane argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie podnieść należy, iż merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola dopuszczalności środka zaskarżenia. Wśród okoliczności czyniących skargę niedopuszczalną, ustawa z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w skrócie ppsa, wymienia niewyczerpanie (przez wnoszącego skargę) środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Uzależnienie dopuszczalności skargi od wcześniejszego wykorzystania przysługujących stronie środków zaskarżenia związane jest z zakresem działania sądów administracyjnych, które sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 i 2 powołanej ustawy). Zważyć należy, iż stosownie do art. 52 § 1 ppsa prawo wniesienia skargi, co do zasady, jest uwarunkowane uprzednim wyczerpaniem przez skarżącego środków zaskarżenia. Obowiązek ten wynika z założenia że sąd administracyjny nie może zastępować organów odwoławczych, a jego działania nie naruszają zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Przez wyczerpanie środków odwoławczych ustawa nakazuje rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie - art. 52 § 2 ppsa Nie ulega wątpliwości, że dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia jednego z tych środków na decyzję, dopóty wniesienie skargi na ten akt do sądu administracyjnego jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa, postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Oznacza to, że sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot podlega ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Przepis art. 127 § 2 kpa stanowi, iż właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Od zasady dwuinstancyjności przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy szczególne wprowadzają wyjątki: od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3); decyzje odszkodowawcze nie podlegają weryfikacji w toku instancji (art. 160 § 5), a także niektóre decyzje wydane na podstawie przepisów szczególnych. Przepis art. 156 kpa, będący podstawą wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, uruchamia nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego obejmujący badanie wystąpienia przesłanek warunkujących nieważność wydanej decyzji. Postępowanie wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przedmiotem postępowania wszczętego w trybie art.156 kpa jest stwierdzenie nieważności decyzji, a więc jest to nowy przedmiot sprawy w stosunku do tego, którego dotyczyło postępowanie prowadzone wcześniej, w trybie zwykłym. W związku z tym decyzja wydana na podstawie art. 156 § 2 kpa. jest decyzją wydaną w I instancji. Zgodnie z art. 157 kpa uprawnionym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 kpa jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ. Rozstrzygnięcie sprawy następuje w drodze decyzji administracyjnej. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż w rozpoznawanej sprawie decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] stwierdzająca nieważność decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w B., została wydana przez organ I instancji w trybie art. 156 § 1 pkt 2. Od tej decyzji, w myśl art. 127 § 1 kpa, skarżącemu przysługiwało odwołanie do organu wyższego stopnia tj. do Komendanta Głównego Policji w W. (art. 6a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji; Dz. U. z 2007 r. Nr 43 poz. 277 ze zm.). Dopiero od decyzji wydanej przez ten organ stronie przysługiwałaby skarga do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie wobec błędnego pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia skarżący złożył skargę do WSA na decyzję wydaną w I instancji. Błędne pouczenie o możliwości skargi nie jest samodzielną podstawą do wniesienia skargi i nie sanuje jej formalnej niedopuszczalności. O dopuszczalności skargi stanowią bowiem bezwzględnie przepisy ppsa., a nie pouczenie zawarte w treści decyzji wydanej przez organ administracji. Jednakże należy wskazać, iż odrzucenie skargi przez Sąd w niniejszym postępowaniu wobec błędnego działania organu nie zamyka skarżącemu drogi do kwestionowania wydanej decyzji przez wniesienie odwołania do Komendanta Głównego Policji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem fakt mylnego pouczenia strony o trybie i sposobie złożenia przysługującego środka zaskarżenia nie wpływa na bieg terminu do wniesienia tego środka, lecz może stanowić podstawę do przywrócenia terminu (wyrok z dnia 21 grudnia 2005 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, OSK 271/05, LEX nr 188813). W tym stanie rzeczy z uwagi na fakt, iż w niniejszej sprawie przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia służących w toku postępowania administracyjnego, a skarga na rozstrzygnięcie organu administracji pierwszej instancji jest niedopuszczalna, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę odrzucił. Zarządzenie: 1. odnotować w repertorium, 2. odpis orzeczenia doręczyć: - skarżącemu wraz z pouczeniem o trybie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej oraz, że winna ona zostać sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata lub radcę prawnego; - pełnomocnikowi organu wraz z pouczeniem o trybie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej oraz, że winna ona zostać sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata lub radcę prawnego; - a/a, - zbiór. 3. Przedstawić akta z wpływem korespondencji lub po upływie 30 dni licząc od dnia doręczenia stronom odpisu orzeczenia. Gliwice, dnia lipca 2008 r. A.K.