IV SA/Gl 263/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M.T. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego w służbach mundurowych oddala skargę. Decyzją Komendanta Miejskiego Policji w C. z dnia [...]r. nr [...] zobowiązano M. T. do opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w C. przy ul. [...]. Decyzja ta wydana została na podstawie art. 89, art.95 ust. 3 pkt 3 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2007r. nr 43 poz. 277), § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów ( Dz. U. Nr 105 poz. 884 z późn. zm.) oraz art.29 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin ( tekst jednolity Dz. U. z 2004 Nr 8 poz. 67 z późn. zm.). W uzasadnieniu opisanej decyzji wskazano, iż strona zajmuje bez tytułu prawnego lokal mieszkalny będący w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w C. Lokal ten był uprzednio przydzielony funkcjonariuszowi Milicji Obywatelskiej, E. M na podstawie przydziału z dnia [...]r. wydanego przez ówczesnego Komendanta Milicji obywatelskiej w C. Po jego śmierci w mieszkaniu tym zamieszkała druga żona funkcjonariusza –H. M., a wraz z nią, jej wnuczka M. T. z córką R. urodzoną w dniu [...]r. Po śmierci swojej babci, H. M., M. T. nadal zajmuje lokal. Zwrócono uwagę, iż M. T. zameldowana została w przedmiotowym mieszkaniu w dniu [...]r. bez zgody dysponenta lokalu, a zajmuje go bezumownie. Organ przedstawił, iż strona zwróciła się do niego o zawarcie umowy najmu zajmowanego mieszkania, a po uzyskaniu negatywnej odpowiedzi podjęła starania przed Sądem Rejonowym w C. o wstąpienie w stosunek najmu po zmarłej babce. Zwracając uwagę, iż M. T. nie była, ani też nie jest policjantem, nie jest także uprawniona do policyjnej renty rodzinnej, a więc nie spełnia wymogów określonych w art. 89 ustawy o Policji, Komendant Miejski Policji stwierdził, iż nie jest ona osobą uprawnioną do zajmowania przedmiotowego lokalu. Po dokonaniu ustaleń stanu faktycznego sprawy organ wskazał na przepisy powołane w podstawie prawnej decyzji konstatując, iż zasadnym było wydanie decyzji administracyjnej zobowiązującej stronę do opróżnienia zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego. Od przywołanej decyzji M. T. odwołała się wnosząc o jej uchylenie i zawarcie z nią umowy najmu. Uzasadniając swoje stanowisko przedstawiła, iż jest matką samotnie wychowującą dziecko w wieku 9 lat i nie ma żadnych możliwości uzyskania mieszkania, gdyż jedynym źródłem jej utrzymania jest uzyskiwane wynagrodzenie w kwocie [...] zł. W lokalu, który nakazano jej opróżnić zamieszkiwała po śmierci dziadka sprawując stałą opiekę nad H. M., jej babką. Zauważyła, iż czynsz regulowany jest przez nią na bieżąco, a dodatkowo poniosła na lokal znaczne nakłady finansowe wykonując na własny koszt jego remont. Wskutek wniesionego odwołania wszczęto postępowanie przez Komendantem Wojewódzkim Policji w K., który decyzją z dnia [...]r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Po dokonaniu powtórnej analizy stanu faktycznego sprawy, powołując się na art. 88 ust.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji Komendant Wojewódzki Policji wskazał, iż policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Lokal mieszkalny należący do zasobów mieszkaniowych określonych w art. 90 ust. 1 ustawy o Policji przyznaje się uprawnionemu podmiotowi decyzją administracyjną. Taka decyzja stanowi tytuł prawny uprawniający funkcjonariusza Policji lub inny uprawniony przepisami prawa podmiot do zajmowania konkretnego lokalu mieszkalnego. Zwracając uwagę na ustalenia dokonane w toku sprawy organ zwrócił uwagę, iż odwołująca nie posiadała żadnego tytułu prawnego uprawniającego ją do zamieszkiwania w zajmowanym przez nią lokalu. W przydziale posiadanym przez funkcjonariusza byłej Milicji Obywatelskiej, E. M., uwzględniono wyłącznie jego żonę H., syna Z. i córkę U. Cytując art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin ( Dz. U. z 2004r. Nr 8 poz. 67 z późn. zm.) wskazano, iż funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Z tych względów dziadek odwołującej zachował swoje uprawnienie do zajmowania przedmiotowego lokalu po przejściu na emeryturę. Prawo do lokalu zajmowanego przez funkcjonariusza, na mocy art. 29 ust. 2 przywołanej ustawy, zdaniem organu odwoławczego, przysługiwało również członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej po tym funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Powołując się następnie na regulacje zawartą w art. 23 ust. 1 pkt 3 i art. 24 wymienionej wyżej ustawy organ odwoławczy stwierdził, iż renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny zmarłego emeryta lub rencisty policyjnego na zasadach i w wysokości określonych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Oznacza to, jak stanowi art. 68 ust.1 pkt 1-3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. z 2004r. nr 39 poz. 353 z późn. zm.) dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione do ukończenia 16 lat, do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia, albo bez względu na wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy w okresie, o którym mowa powyżej. W opinii organu odwołująca nie należała do żadnej z kategorii wymienionych podmiotów, a więc nie było podstaw prawnych do rozpatrzenia jej wniosku o uregulowanie w drodze decyzji administracyjnej stanu prawnego zajmowanego przez nią lokalu. Wyjaśniono ponadto, iż w przypadku ustalenia, iż lokal mieszkalny, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy o Policji zajmowany jest bez tytułu prawnego, właściwy organ Policji wydaje na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji decyzję o jego opróżnieniu M. T. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ze skarge, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu i przydzielenie jej mieszkania. W uzasadnieniu skargi powołała się na argumenty podnoszone poprzez nią w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w K., wnosząc o jej oddalenie wyjaśnił, iż w ramach zasobów mieszkaniowych, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji przydziały lokali mieszkalnych mogą następować wyłącznie w oparciu o przepisy zawarte w rozdziale 8 ustawy o Policji, jak i w rozporządzeniu z dnia 18 maja 2005r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. Mając na względzie powyższą regulacją organ stwierdził, iż nie ma prawnej możliwości przyznania skarżącej lokalu mieszkalnego, który obecnie zajmuje, a może wyłącznie orzec stosunku do niej o nakazaniu opróżnienia wymienionego lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sądy administracyjne dokonują kontroli działania organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem nie posiadając kompetencji do rozstrzygania o indywidualnych uprawnieniach lub obowiązkach. Zaznaczyć trzeba nadto, iż sądy administracyjne nie będąc związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Zgodnie z przyznanymi mu kompetencjami Wojewódzki Sąd Administracyjny badał zatem, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne. Dokonując kontroli w powyższym zakresie uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przyjmując, jako niekwestionowany w sprawie fakt, iż sporny lokal mieszkalny zajmowany przez skarżącą należy do zasobów mieszkalnych pozostających w dyspozycji organów Policji i podzielając przy tym w pełni prezentowany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pogląd wskazać należy, iż skarżąca mogłaby czynić starania o uzyskanie uprawnienia do zajmowania powyższego lokalu wyłącznie wtedy, gdyby spełniała warunki określone w przepisach ustawy o Policji oraz powołanych w niej przepisach innych aktów prawnych. Zaznaczyć nadto trzeba, iż uprawnienie do zajmowania lokalu, o którym mowa w art. 90 ustawy o Policji nie powstaje z tytułu zawarcia umowy najmu lecz wymaga jednostronnego rozstrzygnięcia w postaci decyzji administracyjnej właściwego organu administracji. Jest przeto oczywiste, iż decyzje rozstrzygające w przedmiocie prawa do zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji mogą zapaść wyłącznie przy uwzględnieniu powszechnie obowiązującego prawa ( art. 6 k.p.a.). Skarżąca nie wykazywała w ramach toczącego się postępowania, by spełniała którykolwiek z warunków upoważniających ja do uzyskania tytułu prawnego do zajmowanego przez siebie lokalu. Jej żądanie uzasadniane natomiast było argumentami natury cywilistycznej. Zarówno zasady współżycia społecznego, jak i ewentualne roszczenia z tytułu poniesionych na zajmowany lokal nie stanowią jednak istotnych z punktu widzenia ustawy o Policji i powołanych w niej aktów prawnych przesłanek pozwalających na wydanie decyzji administracyjnej przyznającej skarżącej prawo do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Dokonując kontroli zastosowanych w sprawie norm prawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż przepisy te są jednoznaczne i nie budzą wątpliwości, co do to zawartej w nich treści. Zamknięty katalog podmiotów, które korzystać mogą ze z prawa do zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych pozostaje w pełnej zgodności z ratio ustawy o Policji. Przeznaczenie lokali mieszkalnych, będących w dyspozycji organów Policji wyłącznie dla funkcjonariuszy Policji, w tym emerytów i rencistów oraz ograniczonych do określonego kręgu członków ich rodzin, zdaniem Sądu stanowi szczególne uprawnienie tych osób, pozostające w korelacji ze szczególnymi obowiązkami funkcjonariuszy Policji. Prawidłowo, zgodnie z dyspozycją art. 7 i 77 k.p.a organy procedujące dogłębnie zbadały istotną dla rozstrzygnięcia sprawy sytuację skarżącej i ustaliły, iż nie posiada ona samoistnych uprawnień do nabycia tytułu prawnego do spornego lokalu. Nie jest ona funkcjonariuszem Policji ani tez funkcjonariuszem emerytem lub rencistą. Organ dokonał nadto analizy powiązań rodzinnych skarżącej z funkcjonariuszem byłej Milicji Obywatelskiej, E. M., adresatem przydziału spornego lokalu począwszy od [...]r. do chwili jego śmierci, w aspekcie art. 29 ust.2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin ( tekst jednolity Dz. U. z 2004 Nr 8 poz.67). Słusznie interpretując wskazany przepis Komendant Wojewódzki Policji uznał, iż skarżąca nie spełniała i nie spełnia przesłanek wymaganych do renty rodzinnej po zmarłym E. M., a w konsekwencji nie można jej zaliczyć do kręgu osób wywodzących swe uprawnienia z prawa do lokalu innych podmiotów. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarżąca, powołując się na swoje zameldowanie w spornym lokalu, zajmowanie go przez określony czas, a także opłacanie czynszu i kosztów remontu mieszkania, nie wykazała przesłanek wymaganych do uzyskania tytułu prawnego do tego lokalu. Meldunek bowiem nie jest zdarzeniem prawnym przesądzającym o tytule prawnym do lokalu, a jego celem jest wyłącznie zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności, która polega na rejestracji danych o adresie osób. Nie przesądza również o takim tytule ponoszenie opłat czynszowych za zajmowany lokal czy też ponoszenie nań nakładów. W tej sytuacji, po stronie organów Policji istniała powinność orzeczenia o opróżnieniu przez skarżącą zajmowanego lokalu. Przemawia za takim poglądem sformułowanie zawarte w art. 95 ust. 3 pk 3 ustawy o Policji, w którym nakazano, w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego opisanego w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby bez tytułu prawnego, wydać decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Nie pozostawiono zatem tej kwestii do uznania administracyjnego. Mając powyższe na względzie orzeczono po myśli art. 151 p.p.s.a , jak w sentencji.