IV SA/Gl 263/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.K. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie spraw studentów w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. odmówić przyznania prawa pomocy; Zarządzeniem z dnia 8 marca 2013 r. A.K. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wymaganej kwocie 200 zł. W odpowiedzi na powyższe skarżący w dniu 22 marca 2013 r. uiścił powyższą opłatę sądową. Następnie jednak, to jest w dniu 25 marca 2013 r. złożył do Sądu pismo procesowe, w którym wniósł o "uchylenie" rzeczonej opłaty a także o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego. Wobec faktu, iż powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 3 kwietnia 2013 r. skarżącego wezwano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. A.K. złożył rzeczony formularz w dniu 18 kwietnia 2013 r. potwierdzając, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Równocześnie zadeklarował, że gospodaruje samotnie, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani majątku i utrzymuje się z renty w kwocie 610,33 zł oraz "zasiłku", w wysokości 153 zł. Ponieważ oświadczenia skarżącego uznano za niewystarczające do miarodajnej oceny jego sytuacji materialnej, zarządzeniem dnia 23 kwietnia 2013 r. zwrócono się do niego o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych na które się powołał. W tym zakresie wezwano go o: - podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania (czynsz, opłaty za tzw. media czyli energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz śmieci, usługi telekomunikacyjne, rtv itp., a także wydatki na zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków oraz inne). Wskazano przy tym, że wydatki ponoszone z tytułu czynszu, opłat za tzw. media oraz na leczenie i zakup leków należy udokumentować stosownymi dowodami wpłaty, fakturami VAT, paragonami itp.; Należy także sprecyzować, czy skarżący jest obciążony zaległościami płatniczymi w tym zakresie, a jeżeli tak - przedłożyć stosowne zaświadczenia bądź inne dokumenty potwierdzające wysokość tych zaległości; - udokumentowanie uzyskiwanego dochodu. Wskazano, iż należy w tym celu nadesłać kopie decyzji ustalających wysokość pobieranych świadczeń (renta i zasiłek) ewentualnie kopie przekazów pocztowych dokumentujących pobranie tych świadczeń za ostatni miesiąc. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 16 maja 2013 r. strona nie udzieliła na rzeczone wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku A.K. należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 §2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza więc przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy użyte w cytowanych wyżej przepisach słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a tym samym rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżący nie uzupełnił wniosku w zakresie objętym wezwaniem z dnia 23 kwietnia 2013 r. Jak wynika z dołączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, wspomniane wezwanie zostało doręczone A.K. w dniu 9 maja 2013 r. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, którego upływ nastąpił z dniem 16 maja 2013 r. wyżej wymieniony nie udzielił żadnych informacji odnośnie kosztów bieżącego utrzymania swego gospodarstwa domowego ani też nie przedłożył dokumentów, które potwierdzałyby wysokość uzyskiwanego przezeń dochodu. W świetle powyższego nie sposób przyjąć, aby stan majątkowy i sytuacja dochodowa strony zostały zobrazowane w sposób dostatecznie wyczerpujący. W rezultacie stwierdzić przyjdzie, że okoliczności sprawy nie przemawiają za przyznaniem skarżącemu prawa pomocy. Należy bowiem zaznaczyć, iż zastosowanie wobec strony tego dobrodziejstwa procesowego jest możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia przez nią informacji dotyczącej swojej sytuacji materialnej. Obowiązkiem wnioskodawcy jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek warunkujących zastosowanie tej instytucji. Odstępując od złożenia wymienionych wyżej - żądanych w wezwaniu z dnia 23 kwietnia 2013 r. - wyjaśnień i od przedłożenia dokumentów, o które się do niego zwrócono, skarżący nie usunął wątpliwości, jakie budziło oświadczenie o jego stanie majątkowym, a tym samym nie spełnił przesłanek określonych w art. 246 §1 p.p.s.a. Wobec powyższego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 cytowanej ustawy.