IV SA/Gl 264/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-05-26
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stronie skarżącej w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego, która korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy prawa, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego, będącego świadczeniem z pomocy społecznej, korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA. W związku z tym postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Jednocześnie, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną i zdrowotną strony, wykazującą brak zasobów finansowych i majątkowych, uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata na podstawie art. 246 §1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący M. R. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą dodatku mieszkaniowego. Złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący powołał się na trudną sytuację materialną i zły stan zdrowia, deklarując brak zasobów finansowych i majątkowych oraz niskie dochody z pomocy społecznej. Sąd rozpoznał wniosek o prawo pomocy.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono adwokata dla skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata dla skarżącego.
W treści pisma procesowego datowanego na [...] M. R. wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną i zły stan zdrowia.
Z uwagi na fakt, iż powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 7 maja 2009 r. skarżącego wezwano do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru.
M. R. złożył rzeczony formularz w dniu [...] precyzując, iż zakres jego żądania obejmuje nie tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata, lecz nadto także zwolnienie od kosztów sądowych.
Równocześnie zadeklarował, iż jest osobą [...], wymagającą [...], gospodaruje samotnie, zamieszkuje w wynajmowanym lokalu komunalnym o powierzchni [...] oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych przedmiotów wartościowych ani nieruchomości.
Miesięczny dochód strony zadeklarowany został w kwocie [...], otrzymywanej przezeń w ramach [...] z tytułu [...].
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie wniesiona została na decyzję wydaną w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Cel i charakter tego świadczenia nie pozostawia przy tym wątpliwości co do tego, że stanowi ono formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Wnioskujący korzysta zatem w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie postępowanie w omawianym zakresie należało umorzyć na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §3 tej ustawy z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Odnosząc się natomiast do wniosku M. R. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Z oświadczeń skarżącego wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Nadto jest osobą [...] (patrz: orzeczenie znajdujące się w aktach administracyjnych innej sprawy z jego skargi zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. akt IV SA/Gl 282/08) i uzyskuje dochód wyłącznie z tytułu świadczeń z pomocy społecznej (vide: dołączone do akt administracyjnych niniejszej sprawy: deklaracja o wysokości dochodów - karta nr 2 oraz decyzje o przyznaniu [...] – karta nr 5 i [...] – karta nr 3).
W świetle zaprezentowanych faktów nie budzi zatem wątpliwości, że uiszczenie kosztów, jakie mogą wiązać się z udziałem w sprawie fachowego pełnomocnika przekracza możliwości płatnicze wnioskodawcy i mogłoby mu uniemożliwić realizację elementarnych potrzeb życiowych. Dlatego ustanowiono dla niego adwokata, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło