IV SA/Gl 264/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę Decyzją z dnia [...]r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 2 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 5 oraz art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), Kierownik Referatu Dodatków Mieszkaniowych Urzędu Miasta w Z., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Z., przyznał M.R. dodatek mieszkaniowy na okres od lutego do lipca 2009 r., w kwocie [...] zł miesięcznie, obejmującej ryczałt na zakup opału w kwocie [...] zł. W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. M.R. oświadczył, że nie zgadza się z decyzją zapadłą w pierwszej instancji. Skarżący podkreślił, iż dodatek mieszkaniowy ma charakter świadczenia bezzwrotnego, a pomimo to Prezydent Miasta Z. ustalając kwotę pobieranego przezeń zasiłku stałego z pomocy społecznej od lat pomniejsza jego wysokość o wartość rzeczonego dodatku. Nadto strona dała wyraz swemu niezadowoleniu z pracy Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., Prezydenta Miasta Z. oraz Prokuratury Rejonowej w P. wywodząc, że podejmowane wobec niej przez te podmioty działania mają wysoce krzywdzący charakter. Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy akt stanowiący przedmiot odwołania. Organ drugiej instancji powołał się na art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych podnosząc, że sporne świadczenie przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku nie przekracza 175 % najniższej emerytury - w gospodarstwie jednoosobowym i 125 % najniższej emerytury - w gospodarstwie wieloosobowym oraz jeśli powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza powierzchni normatywnej ustalonej stosownie do art. 5 ust. 1 i 5 o więcej niż 30%. Mając na względzie powyższe Kolegium wskazało, iż wnioskodawca gospodaruje samotnie zajmując mieszkanie o powierzchni użytkowej [...] m2 (co nie przekracza powierzchni normatywnej wynoszącej [...] m2), zaś w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku osiągnął średni miesięczny dochód w wysokości [...] zł, a tym samym zachował wskazane wyżej kryterium dochodowe ustalone na poziomie 175% najniższej emerytury (czyli w kwocie [...] zł). W tym miejscu organ odwoławczy podkreślił, że po myśli art. 6 ust. 1 pkt 1 przywołanej ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r., wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę pomiędzy wydatkami, o których mowa w ust. 3-6 omawianego unormowania, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową mieszkania a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek, ustaloną w wysokości 15% jej dochodu. W świetle powyższego wywiódł, że sporne świadczenie zostało przyznane skarżącemu w prawidłowej wysokości. Poniesione przezeń wydatki na mieszkanie za ostatni miesiąc wynoszą bowiem [...] zł. Po powiększeniu o wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału z tytułu braku w lokalu ciepłej wody ([...] zł), braku centralnego ogrzewania ([...] zł) oraz braku gazu ([...] zł) - należnych z mocy §3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817), sprowadzają się one więc do kwoty ogółem [...] zł. W konsekwencji, różnica pomiędzy przywołaną wysokością wydatków a 15% dochodu skarżącego ([...] zł) wynosi [...] zł, co odpowiada kwocie ustalonej w toku postępowania przez organ pierwszej instancji. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium zakwestionowało twierdzenie skarżącego, jakoby wartość dodatku mieszkaniowego pobieranego przezeń w okresie ostatnich kilku lat potrącano z przysługującego mu zasiłku stałego. Wywiodło bowiem, że potrąceniu podlegają tu jedynie obciążające go zaległości alimentacyjne, które przekazywane są na konto właściwego komornika sądowego. Fakt przyznania stronie prawa do dodatku mieszkaniowego powoduje natomiast, iż uzyskała ona z tego tytułu dochód w rozumieniu ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362), co z kolei poskutkowało koniecznością wydania decyzji o zmianie wysokości tego zasiłku, poprzez stosowne pomniejszenie jego rozmiaru. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M.R. wyraził niezadowolenie z decyzji organu odwoławczego wywodząc, iż jest ona sprzeczna z zasadą sprawiedliwości społecznej sformułowaną w art. 2 Konstytucji RP oraz z zasadą równości wobec prawa wynikającą z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy zasadniczej. Raz jeszcze bowiem zaakcentował, że dodatek mieszkaniowy, pomimo iż stanowi w swej istocie świadczenie bezzwrotne, jest bezprawnie potrącany z kwoty pobieranego przezeń zasiłku stałego. W tym miejscu skarżący powołał się na decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r., nr [...], mocą której organ ten zmienił decyzję własną o przyznaniu wspomnianego zasiłku ustalając jego wysokość w kwocie uwzględniającej fakt uzyskiwania dochodu z tytułu dodatku mieszkaniowego. Dodał również, że otrzymywał zasiłek stały także w późniejszym okresie, lecz nie wydawano wobec niego kolejnych decyzji w przedmiocie przyznania tego świadczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu swej decyzji ponownie podnosząc, że wysokość przyznanego skarżącemu dodatku mieszkaniowego ustalona została zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na wstępie należy podnieść, że stosownie do treści art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 §1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada wymogom prawa. Zasady przyznawania świadczenia stanowiącego przedmiot wydanej w sprawie decyzji, uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). Stosownie zatem do treści art. 3 ust. 1 przywołanej regulacji, dodatek mieszkaniowy przysługiwał osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekraczał 175 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym lub 125 % tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Zgodnie przy tym z art. 5 ust. 5 cytowanej ustawy, warunkiem przyznania prawa do spornego świadczenia było, aby powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekraczała powierzchni normatywnej ustalonej w ust. 1-3 tego przepisu o więcej niż 30% lub 50% - w przypadku, gdy udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60%. W sprawie jest poza sporem, że wskazane wyżej przesłanki zostały przez skarżącego zachowane. Wniosek o przyznanie spornego świadczenia złożył on bowiem w dniu [...]r., kiedy wysokość najniższej emerytury wynosiła [...] zł (M.P. z 2008 r., Nr 21, poz. 211), która po przemnożeniu przez 175 % daje [...] zł, zaś w okresie od października do grudnia 2008 r. uzyskał dochód z tytułu zasiłku stałego w kwocie [...] zł, czyli w przeliczeniu na jeden miesiąc [...] zł. Równocześnie zajmowane przezeń mieszkanie posiadało powierzchnię użytkową wynoszącą [...] m2, czyli mniejszą niż powierzchnia normatywna dla osoby samotnie gospodarującej określona jako [...] m2. Kwestie związane z ustalaniem wysokości spornego świadczenia uregulowane zostały w art. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. Zgodnie zatem z ust. 1 pkt 1 tego przepisu, w przypadku jednoosobowego gospodarstwa domowego, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowiła różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek (tzw. udział własny w wydatkach), w wysokości 15 % dochodów gospodarstwa domowego. Dochodem w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych są przy tym wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. W świetle powyższego słusznie więc przyjęto, że cała przysługująca M.R. kwota zasiłku stałego (ustalona mocą decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r., nr [...]), stanowi jego dochód. Z treści przywołanego art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. nie wynika bowiem, aby rzeczone świadczenie nie mieściło się w definicji dochodu. Definicja ta nie przewiduje również, aby do dochodu nie wliczało się należności potrącanych z przyznanego świadczenia na pokrycie zaległości alimentacyjnych, które są w niniejszej sprawie przekazywane na konto komornika w kwocie [...] zł miesięcznie. W rezultacie, za dochód strony, o którym mowa w art. 3 ust. 1 cytowanej ustawy w związku z ust. 3 tego przepisu należało uznać kwotę [...] zł. Równocześnie z treści adnotacji sporządzonej na wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego przez zarządcę budynku (Jednostka Obsługi Finansowej Gospodarki Nieruchomościami w Z.) wynika, że wysokość obciążających skarżącego wydatków związanych z zajmowaniem lokalu mieszkalnego w ostatnim miesiącu (na którą składa się czynsz oraz opłaty za: wywóz śmieci, wodę i kanalizację) wynosiła [...] zł. Przy ustalaniu wysokości spornego świadczenia została ona - zgodnie z art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. - uwzględniona w całości, jako że powierzchnia lokalu zamieszkiwanego przez stronę nie przekraczała powierzchni normatywnej określonej w art. 5 ust. 1 pkt 1 tego aktu prawnego. Wspomnianą kwotę wydatków powiększono stosownie do art. 6 ust. 4 pkt 7 cytowanej ustawy w związku z §3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) o wydatek stanowiący podstawę obliczania przysługującego stronie ryczałtu na zakup opału z tytułu: braku ciepłej wody ([...] zł), braku centralnego ogrzewania ([...] zł) oraz braku gazu ([...] zł). Jak zatem trafnie ustaliły organy obydwu instancji, świadczenie, o które ubiegał się skarżący powinno wynosić [...] zł. Wartość ta stanowi bowiem różnicę pomiędzy przywołaną wysokością wydatków ogółem ([...] zł) a kwotą [...] zł, stanowiącą 15 % dochodu wyżej wymienionego. W tym kontekście argumentacja podnoszona przez M.R. nie mogła odnieść skutku. Dodatek mieszkaniowy przyznany mu mocą zaskarżonej decyzji został bowiem obliczony z poszanowaniem wskazań wynikających z przepisów obowiązującego prawa. Z kolei zarzuty skargi nie dotyczą w swojej istocie zagadnień związanych z decyzją stanowiącą jej przedmiot, to jest z przyznaniem oraz ustaleniem wysokości dodatku mieszkaniowego, lecz sprowadzają się do zakwestionowania kwoty pobieranego przez stronę zasiłku stałego, ustalonej mocą decyzji zmieniającej wysokość omawianego świadczenia. Jakkolwiek przy tym rzeczona zmiana spowodowana została uzyskaniem przez stronę dochodu z tytułu dodatku mieszkaniowego, to jednak kwestie związane z tym rozstrzygnięciem nie mogą w niniejszej sprawie podlegać ocenie Sądu. Trzeba bowiem podkreślić, że stosownie do treści art. 134 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy. Skoro zatem w skardze z dnia [...]r. M.R. określił jednoznacznie, że jej przedmiotem jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., nr [...], wydana w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego, rozpoznający tę skargę skład orzekający nie był władny badać problematyki związanej z ustaleniem wysokości zasiłku stałego, co do której rozstrzygnięto w zakresie odrębnego postępowania administracyjnego. Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżony akt nie narusza prawa w stopniu mogącym uzasadniać jego uchylenie i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz w oparciu o art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.