IV SA/Gl 264/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2011 r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...]wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "a", art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych S.K. z dniem [...] r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że za osobę bezrobotną nie może być uznana osoba, która nie stawiła się w wyznaczonym terminie i nie poinformowała w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w organie. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się S. K., który wniósł odwołanie do Wojewody [...] w K. W odwołaniu tym wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji jak również przedstawił argumentację, która jego zdaniem winna zmienić wydane rozstrzygnięcie. Odwołujący się podał, że faktycznie w dniu [...] r. nie stawił się w siedzibie organu zatrudnienia, jednakże w dniu [...]r. zgłosił się do tego organu i podał przyczynę swojej nieobecności. Urzędniczka w organie zatrudnienia przyjęła jego oświadczenie i dała mu kolejne 7 dni na dostarczenie zwolnienia lekarskiego na druku ZUS ZLA, którego nie dostarczył, ponieważ lekarz prowadzący leczenie córki powiedział, że kserokopia zawierająca historię choroby będzie wystarczającym dowodem. W dalszej części odwołania strona podała, że córka jego urodziła się jako wcześniak i wymaga regularnego i ściśle przestrzeganego toku leczenia. Zdaniem odwołującego się sytuacja w kraju jest taka, że wizyty u specjalisty wyznaczane są ze znacznym wyprzedzeniem, a z uwagi na kolejki należy długo czekać na przyjęcie przez lekarza. Na dzień [...]r. odwołujący się miał wyznaczoną wizytę u lekarza specjalisty, gdzie była bardzo duża kolejka i z tego powodu nie zdążył już do organu zatrudnienia. Nadto strona podniosła, że po wizycie z córką u lekarza źle się poczuł i zmuszony był w pierwszej kolejności dowieść dziecko do domu. Wojewoda [...] w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, w tym przywołane zostały dokumenty złożone przez stronę do odwołania. W dalszej kolejności organ odwoławczy przywołał treść art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jak również główną linię orzeczniczą prezentowaną przez sądy administracyjne. W dalszej kolejności wskazany organ podkreślił, że po myśli przywołanego powyżej przepisu bezrobotny nie zostaje pozbawiony statusu osoby bezrobotnej, jeżeli jednocześnie zostaną spełnione dwie przesłanki: bezrobotny powiadomi o przyczynie niestawiennictwa w ciągu 7 dni oraz przyczyna niestawiennictwa jest uzasadniona. Takie ujęcie oznacza, że nie jest wystarczające poinformowanie o jakiejkolwiek przyczynie niestawiennictwa, ale konieczne jest aby wskazana przyczyna była uzasadniona. Zdaniem organu odwoławczego odwołujący nie spełnił ustawowych warunków umożliwiających zachowanie statusu bezrobotnego, ponieważ pomimo powiadomienia w prawidłowym terminie o przyczynie niestawiennictwa, to jednak nie przedłożył zaświadczenia na druku ZUS ZLA, potwierdzającego konieczność sprawowania opieki nad chorą córką. Następnie organ odwoławczy odniósł się do zeznań strony złożonych w dniu [...] r. W dniu tym strona nie przedłożyła żądanego od niej dokumentu, lecz przedłożyła historię choroby dziecka oraz oświadczyła, że lekarz prowadzący córkę nie wystawi jej oczekiwanego zaświadczenia, a historia choroby powinna być wystarczającym dowodem w sprawie. Odnosząc się do tej kwestii organ odwoławczy podzielił stanowisko prezentowane przez organ pierwszej instancji, a sprowadzające się do tego, że przedłożone przez stronę dokumenty nie są wystarczającym dowodem tego, że strona w dniu [...] r. była niezdolna do pracy z powodu choroby. Nadto organ odwoławczy dostrzegł sprzeczność w oświadczeniu strony złożonym w dniu [...]. a treścią dokumentów zamieszczonych w odwołaniu. W dniu [...] r. strona twierdziła, że nie stawiła się w siedzibie organu zatrudnienia z powodu złego stanu zdrowia, a w odwołaniu utrzymuje, że niestawiennictwo spowodowane zostało koniecznością sprawowania opieki nad córką. Dodatkowo organ zaznaczył, że jeżeli faktycznie powodem niestawiennictwa w siedzibie organu zatrudnienia była wizyta u lekarza specjalisty, to strona o tym fakcie wiedziała ze znacznym wyprzedzeniem, a tym samym mogła wcześniej poinformować organ zatrudnienia co pozwoliłoby jej zachować status osoby bezrobotnej. Taką możliwość bowiem stwarza art. 75 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy podkreślił, że dołączone do odwołania dokumenty potwierdzające historię choroby córki nie mogły być przez organ analizowane, albowiem nie dają one podstawy do usprawiedliwienia nieobecności w siedzibie organu zatrudnienia, jak również poinformował stronę o zasadach zachowania ubezpieczenia zdrowotnego przez osoby, które takiego ubezpieczenia nie posiadają. W konkluzji uzasadnienia wskazano, że organ pierwszej instancji zasadnie orzekł o pozbawieniu odwołującego się statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r. na okres 120 dni, a po jego upływie strona może ponownie się zarejestrować w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Z decyzją tą nie zgodził się S. K., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej przedstawił wpierw stan faktyczny w sprawie jak również argumenty prezentowane przez organ zatrudnienia. Zdaniem skarżącego termin "uzasadniona przyczyna" jest pojęciem uznaniowym i powód niestawiennictwa jego w siedzibie organu polegający na wizycie z ciężko chorą córką u lekarza specjalisty jak również jego zły stan zdrowia wyczerpują znamiona przypadku losowego i mogą być czynnikiem usprawiedliwiającym. Skarżący podkreślił, że wcześniej regularnie zgłaszał się do organu zatrudnienia jak również zaznaczył, że do akt administracyjnych dołączył historię choroby córki. Skarżący zaakcentował, że od urodzenia córki podejmowane są wszelkie działania zmierzające do utrzymania jej przy życiu, a wizyty u specjalistów są na zapisy i czeka się w długich kolejkach. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności przywołać należy stan prawny leżący u podstaw jej wydania. Stosownie do postanowień art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Zgodnie natomiast z treścią art. 33 ust. 4 pkt 4 powoływanej ustawy starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy. Z treści przywołanych unormowań prawnych wynika, że obowiązkiem bezrobotnego zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy jest stawiać się na wezwanie tego organu w wyznaczonych przez niego terminach. Niedopełnienie tego obowiązku obarczone zostało określonymi konsekwencjami, które sprowadzają się do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej na przewidziany okres czasu. Wprowadzenie przywołanych konsekwencji służyć ma zdyscyplinowaniu bezrobotnych i wymuszeniu na nich określonych zachowań, jednocześnie ustawodawca wprowadzając ten obowiązek przewidział, że mogą wystąpić sytuacje nieprzewidziane, uniemożliwiające bezrobotnemu jego wypełnienia. Takie podejście do omawianego zagadnienia przyczyniło się do tego, że ustawodawca wprowadził do przywołanego powyżej przepisu rozwiązanie polegające na tym, że bezrobotny, który był obowiązany stawić się w siedzibie organu zatrudnienia w określonym dniu, tego nie uczynił, że w ściśle określonym terminie czasu zgłosić organowi przyczynę i aby nie utracić posiadanego statusu osoby bezrobotnej winien jest wykazać, że spowodowane było to uzasadnioną przyczyną. Przyjęte unormowanie zakłada zatem, że podstawowym obowiązkiem bezrobotnego jest zgłaszanie się do organu zatrudnienia w wyznaczonym przez ten organ terminie. Na tym etapie można pominąć rozważania odnośnie celu niezbędności takiego zachowania bezrobotnego, ponieważ z punktu widzenia prowadzonej analizy zagadnienie to nie posiada żadnego znaczenia. Odstępstwem od przedstawionej zasady jest możliwość nie stawienia się w wyznaczonym terminie przez organ zatrudnienia. Przedmiotowe odstępstwo będzie możliwe jedynie wówczas, gdy zaistnieją określone w przepisach prawa okoliczności. W pierwszej kolejności bezrobotny, który nie stawił się w wyznaczonym terminie jest obowiązany, aby w terminie 7 dni od dnia, w którym miał się zgłosić do organu zatrudnienia powiadomił organ o przyczynie naruszenia ciążącego na nim obowiązku. W tym miejscu przyjdzie dostrzec, że ustawodawca nie przewiduje konieczności osobistego stawiennictwa w organie zatrudniania, lecz dopuszcza możliwość wykorzystania innych instrumentów przekazania stosownej informacji, w tym również drogą telefoniczną. Przewidziany przywołanym przepisem termin 7 dni, w którym należy dopełnić ciążący na bezrobotnym obowiązek jest terminem materialnoprawnym i jako taki nie podlega przywróceniu Obok obowiązku przekazania informacji bezrobotny zobligowany jest wskazać przyczynę niestawiennictwa. Cytowany przepis przewiduje, że ma to być "uzasadniona przyczyna". Innymi słowy ustawodawca w tym przypadku wykorzystał pojęcie niedookreślone, co oznacza, że organ administracji w procesie podejmowania decyzji zobowiązany jest do nadania temu pojęciu określonego znaczenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że ostateczną treść tego terminu ustalać musi organ stosujący prawo w oparciu o konkretny stan faktyczny danej sprawy. Jednakże przyczyna taka musi poddawać się możliwości jej weryfikacji. Przede wszystkim jednak za uzasadnioną przyczynę może być uznana tylko taka, która stanowi nieprzewidzianą, niespowodowaną przez bezrobotnego, obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą zgłoszenie się przez zainteresowanego w urzędzie pracy. W rachubę mogą więc wchodzić nagłe przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu, na przykład nagła choroba, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji lub inne nagłe zdarzenie typu pożar, powódź itp. (zob. wyrok NSA z 9 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 422/09 Lex 588788). Przedstawiona powyżej analiza stanu normatywnego mającego zastosowanie w sprawie stanowi dobry punkt wyjścia dla oceny sytuacji w jakiej znalazł się skarżący. Jak wynika z akt administracyjnych skarżący miał wyznaczony na dzień [...]r. termin stawienia się w siedzibie organu zatrudnienia, jednakże w dniu tym nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku i w siedzibie organu stawił się w dniu [...]r., jak również wskazał, iż powodem nieterminowego stawienia się był zły stan zdrowia. Stanowisko skarżącego znajduje się w aktach administracyjnych (karta nr 5 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Nadto w przedmiotowym oświadczeniu skarżący zobowiązał się do dostarczenia stosownego zaświadczenia lekarskiego oraz był poinformowany o tym, że gdy nie dostarczy takiego zaświadczenia będzie wyrejestrowany z organu zatrudnienia. W dniu [...]r. skarżący stawił się w siedzibie organu pierwszej instancji i wbrew zobowiązaniu nie przedłożył zaświadczenia lekarskiego na odpowiednim druku potwierdzającego jego zły stan zdrowia w dniu [...]r. Zamiast wskazanego zaświadczenia skarżący przedłożył kserokopię historii choroby córki i zmienił argumentację dotyczącą przyczyn niestawienia się w siedzibie organu zatrudniania. Przywołany powyżej stan faktyczny stał się podstawą dla organów zatrudnienia do uznania, że skarżący nie wykazał, aby jego niestawiennictwo w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. w dniu [...]r. spowodowane było uzasadnioną przyczyną. Zwrócić uwagę należy na fakt, iż organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji odniósł się do tego, że S. K. wiedział wcześniej o terminie wizyty u lekarza specjalisty prowadzącego leczenie jego córki i był w stanie w oparciu o postanowienia art. 75 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy powiadomić organ pierwszej instancji, że w dniu tym nie będzie w stanie zgłosić się, jednakże skarżący z przysługującej mu możliwości nie skorzystał. Sąd dokonujący analizy zebranego w sprawie materiału jak również argumentacji prezentowanej przez organy zatrudnienia doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał, aby przeszkoda uniemożliwiająca stawienie się w siedzibie organu zatrudnienia ujawniła się w sposób niespodziewany. O terminie wizyty u lekarza specjalisty skarżący wiedział co najmniej z dwutygodniowym wyprzedzeniem. Okoliczność tę skarżący potwierdził w trakcie rozprawy przed tutejszym Sądem, a zatem był w stanie poinformować organ pierwszej instancji o tym, że w dniu [...]r. nie będzie mógł stawić się na wezwanie tego organu. Oznacza to, że niestawiennictwo w wyznaczonym terminie nie było spowodowane przeszkodą, która ujawniła się nagle i była niespodziewana, lecz wynikła z tego, że skarżący nie dochował należytej staranności w dbaniu o swoje interesy. Warto w tym miejscu podkreślić, że skarżący w swoich pismach procesowych kierowanych do organów administracji publicznej jak również do Sądu akcentuje, że powszechną wiedzą jest to, że na wizytę u lekarza specjalisty należy długo czekać, a zatem skarżący winien, kierując się tą wiedzą, poinformować organ pierwszej instancji o tym, że we wskazanym dniu z uwagi na konieczność wizyty u lekarza specjalisty z chorą córką nie będzie mógł dopełnić ciążącego na nim obowiązku. W konkluzji tej części rozważań przyjdzie stwierdzić, że stanowisko organów administracji wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanych decyzji jest prawidłowe i zasługuje na uwzględnienie. Przyjęcie powyższego stanowiska nie jest równoznaczne z tym, aby skład orzekający w rozpatrywanej sprawie kwestionował twierdzenia skarżącego, że w następstwie wizyty u lekarza źle się poczuł i nie był w stanie udać się do organu zatrudnienia, jednakże przyjdzie dostrzec, że na tę okoliczność skarżący poza swoimi twierdzeniami nie przedstawia żadnego dokumentu. Na marginesie prowadzonych rozważań przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że w końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał, że skarżący utracił status osoby bezrobotnej na przeciąg 120 dni. Przywołane stwierdzenie pozostaje w sprzeczności z przyjętym przez ten organ rozstrzygnięciem, jak również nie odpowiada obowiązującemu stanowi prawnemu w dniu jej podjęcia. Organ pierwszej instancji w swojej decyzji orzekł, że skarżący utracił status osoby bezrobotnej na przeciąg 3 miesięcy i takie rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy, zatem przywołany fragment uzasadnienia nie znajduje umocowania w stanie prawnym jak i faktycznym. Na usprawiedliwienie organu odwoławczego można wskazać, że przepis stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji został zmieniony i począwszy od [...]r. utrata statusu bezrobotnego nastąpi na wskazany okres. Dostrzeżone uchybienie nie miało wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia, jak również nie dawało podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi. Skoro zaskarżona decyzja nie zawiera uchybień o charakterze procesowym, które miałyby wpływ na wynik sprawy oraz nie narusza przepisów prawa materialnego to tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.