IV SA/Gl 268/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-04-15

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącej i jej rodziny oraz charakter sprawy?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata został uwzględniony, ponieważ sytuacja materialna skarżącej i jej rodziny, obejmująca brak zasobów finansowych, niewielkie dochody oraz wysokie koszty utrzymania, uzasadniała przyznanie pomocy. Ponadto, sprawa dotyczyła świadczeń z funduszu alimentacyjnego, które są formą pomocy społecznej, co skutkowało zwolnieniem skarżącej z kosztów sądowych z mocy prawa, czyniąc wniosek o zwolnienie z tych kosztów bezprzedmiotowym.
Stan faktyczny
Skarżąca K.C., reprezentowana przez matkę A.P., wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżąca jest osobą bezrobotną, samotnie wychowującą dwoje dzieci, a jej rodzina nie posiada znaczących zasobów finansowych ani majątku. Po wezwaniu do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, A.P. przedstawiła szczegółowe dane dotyczące dochodów, wydatków i sytuacji materialnej rodziny.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić adwokata dla skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: 1. ustanowić adwokata dla skarżącej; W treści skargi z dnia 11 lutego 2013 r. A.P. - działająca jako przedstawiciel ustawowy małoletniej skarżącej K.C. - wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powołując się na znaczny, jej zdaniem, stopień skomplikowania niniejszej sprawy oraz na trudną sytuację materialną Wobec faktu, iż powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 21 marca 2013 r. skarżącą wezwano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. A.P. złożyła rzeczony formularz w dniu 10 kwietnia 2013 r. precyzując, iż zakres zgłoszonego żądania obejmuje nie tylko ustanowienie adwokata lecz nadto także zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniosła, że jest osobą bezrobotną, z prawem do zasiłku i wychowuje jako samotna matka dwoje dzieci (w tym dwoje pełnoletnich). Wskazała przy tym, iż dwudziestoletni syn uczy się wieczorowo, z kolei dwudziestoczteroletnia córka studiuje w W. i tam też zamieszkuje utrzymując się samodzielnie z pracy wykonywanej w ramach umowy zlecenia, alimentów i przyznanego stypendium. Równocześnie we wniosku podano, że żadna z osób pozostających ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiada zasobów pieniężnych, nieruchomości ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Niezależnie od powyższego A.P. wywiodła, iż posiada samochód marki [...] - rok produkcji 1997 oraz wyszczególniła wysokość opłat stałych związanych z utrzymaniem zamieszkiwanego przezeń lokalu zamykających się sumaryczną miesięczną kwotą 1.212,48 zł. Podniosła przy tym, że osiąga dochód z tytułu zasiłku dla bezrobotnych (953,10 zł brutto), z kolei każde z jej dzieci otrzymuje alimenty w wysokości odpowiednio 450 zł, 470 zł oraz 500 zł. Wskazała również, iż w ostatnim okresie podejmowała się prac dorywczych, gdzie uzyskiwała miesięcznie od 100 do 200 zł oraz, że dwukrotnie korzystała, ze świadczeń z pomocy społecznej, a mianowicie z zasiłków celowych, w kwotach 450 zł (na odzież dla dzieci) i 480 zł (na wyżywienie). Do wniosku dołączone zostały dokumenty potwierdzające między innymi wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącą i pozostałych członków jej rodziny oraz rozmiar wydatków ponoszonych przez tę rodzinę z tytułu opłat stałych. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W tym miejscu należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została złożona na decyzję administracyjną wydaną w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, które - na co wskazuje ich cel i charakter - stanowią formę szeroko rozumianej pomocy społecznej. Skarżąca jest więc w tej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a w konsekwencji wniosek o zwolnienie jej z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie dla skarżącej adwokata należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń złożonych przez A.P. wynika bowiem, że jest ona osobą bezrobotną i zarówno ona sama jak i jej dzieci nie posiadają żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Równocześnie analiza sytuacji dochodowej jej rodziny prowadzi do konkluzji, że nie pozwala ona na poczynienie oszczędności wystarczających na opłacenie adwokata z wyboru. Trzeba tu wyjaśnić, że - w zakresie obejmującym rozpoznanie niniejszego wniosku - należało uznać, iż w skład rodziny skarżącej (rozumianej jako wspólne gospodarstwo domowe czyli zespół osób, które wspólnie zamieszkują i gospodarują), wchodzą 3 osoby, a mianowicie skarżąca (K.C.), jej matka (A.P.) oraz brat (P.W.). Siostra skarżącej – Ż.P. studiuje natomiast i zamieszkuje w W. oraz (jak wyraźnie oświadczyła A.P. we wniosku), utrzymuje się sama, co oznacza, że w istocie prowadzi ona odrębne gospodarstwo domowe. W tym kontekście, na dochód netto rodziny skarżącej składa się zasiłek dla bezrobotnych A.P., w kwocie 816,32 zł (vide: nadesłane zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w R.) oraz świadczenia z funduszu alimentacyjnego skarżącej (450 zł - patrz: nadesłana decyzja o przyznaniu świadczenia) i alimenty jej brata (470zł - vide: nadesłany wyrok Sądu Rejonowego w R.), co daje ogółem 1.736,32 zł. Mając przy tym na uwadze wysokość kosztów stałych obciążających to gospodarstwo domowe, jak również zważywszy fakt, iż korzystało no w ostatnim okresie z pomocy społecznej uznano, że opłacenie wydatków jakie mogą wiązać się z reprezentowaniem w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika przekracza możliwości płatnicze strony. Wymóg, o którym mowa w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. został zatem w sprawie zachowany i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło