IV SA/Gl 269/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2016 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B., na podstawie art. 2 - 8 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 966 zwanej dalej także "ustawą"), a także art. 104 k.p.a., przyznano B.K. dodatek mieszkaniowy w kwocie 89,18 zł miesięcznie (w tym ryczałt 46,53 zł) na okres od 01.11.2015 r. do 30.04.2016 r., przy czym cała kwota, zgodnie z oświadczeniem najemcy, przekazywana będzie na konto zarządcy domu do dnia 10 każdego miesiąca z góry. W uzasadnieniu organ podał, że strona spełnia warunki określone w ustawie o dodatkach mieszkaniowych, a następnie przedstawił sposób jego wyliczenia. B.K. wniosła odwołanie od wskazanej wyżej decyzji, ponieważ uważa, że powinna otrzymać wyższą dotację. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a"), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że ze złożonego w dniu 26 października 2015 r. wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wynika, że B.K. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i zajmuje lokal o powierzchni 34,09 m2. Zadeklarowany dochód w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wyniósł 2 641,35 zł, czyli 880,45 zł miesięcznie. Następnie organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym obowiązujący w dniu złożenia wniosku z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Natomiast najniższa emerytura na dzień złożenia wniosku wynosiła 880,45 zł, a 175% tej kwoty wynosi 1 540,78 zł. Zatem zadeklarowany przez stronę dochód wynoszący 880,45 zł nie przekracza maksymalnej dopuszczalnej kwoty dochodu. Ponadto nie została przekroczona normatywna powierzchnia lokalu mieszkalnego, która dla 1 osoby wynosi 35 m2 (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy). Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy wysokość dodatku stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym. Natomiast stosownie do art. 6 ust. 3 ustawy, wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Dalej organ przytoczył treść art. 6 ust. 6 ustawy, który zakłada ograniczenie wysokości wydatków do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy oraz opłat poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu. Nadto przywołał § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych określający podstawy obliczania ryczałtów w przypadku, gdy lokal nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, instalację ciepłej wody oraz gazu przewodowego. Następnie organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie wydatki na mieszkanie wynoszą 105,81 zł. Natomiast wydatki te powiększone o kwotę ryczałtu z tytułu braku centralnego ogrzewania - 98,16 zł, centralnej ciepłej wody – 11,52 zł, instalacji gazu przewodowego - 5,76 zł wynoszą 221,25 zł. Zatem wysokość dodatku mieszkaniowego stanowiąca różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu tj. 221,25 zł a kwotą stanowiącą wydatki poniesione, tj. 132 zł (15 % z kwoty 880,45 zł) - wynosi 89,18 zł. W związku z tym Kolegium uznało, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa i zgodna z obowiązującymi w tej materii przepisami. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji. Wskazała, że dodatek winien być jej przyznany w wyższej wysokości. Uważa, że dodatek został obliczony "z sumy brutto a nie netto". Nadto podniosła, że jest osobą samotną całkowicie niezdolną do pracy, schorowaną, oraz, że środki jakimi dysponuje nie wystarczają jej na życie, leki. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ podał, że z uwagi na fakt, że strona zamieszkuje w zasobach niewchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy B. stawkę za 1m2 obliczono zgodnie z zarządzeniem Prezydenta Miasta B. z dnia 11 stycznia 2008 r. Nr [...] w sprawie zmiany stawek czynszu za lokale mieszkalne z zasobu mieszkaniowego Gminy B. Zgodnie z tym zarządzeniem stawka bazowa wynosi 1,39 kosztu odtworzenia 1 m2 powierzchni użytkowej budynków podanego w Obwieszczeniu Wojewody [...] z 27 września 2007 r. (3140 zł) Ponadto na podstawie § 13 uchwały Rady Miejskiej Będzina w sprawie przyjęcia Wieloletniego Programu Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem Miasta B. zastosowano czynniki podwyższające i obniżające. Tak wyliczona stawka bazowa 3 140 zł x 1,39% : 12 wynosi 3,64 zł i przy zastosowaniu wskaźników: 0,95 – położenie lokalu w budynku; 0,65 – wyposażenie lokalu; 1 – strefa zamieszkania została wyliczona na kwotę 2, 25 zł za 1m2 , co przy powierzchni lokalu 34,09 m2 stanowi kwotę 76,70 zł i łącznie z pozostałymi opłatami (woda 7,28 zł, odbiór nieczystości stałych i płynnych 8,60 i odpady komunalne 13,23) daje wydatki w wysokości 105,81 zł. Wydatki mieszkaniowe powiększone o kwoty ryczałtu (tj. łącznie 115,44 zł) wynoszą 221,25 zł i taka wysokość została uwzględniona przy obliczeniu dodatku mieszkaniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r, poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy też narusza zasady współżycia społecznego. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r., poz. 718), że tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji. Przy czym stosownie do postanowień art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W następstwie rozpoznania skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji tego rodzaju uchybień, które obligowałyby do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Zasady przyznawania świadczenia pieniężnego w postaci dodatku mieszkaniowego, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Stosownie do treści art. 2 powołanej ustawy dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Natomiast stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym. Z kolei przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy określa normatywną powierzchnię użytkową w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego, uprawniającą do przyznania dodatku mieszkaniowego - w przypadku gospodarstwa jednoosobowego, wynosi ona 35 m2. Natomiast po myśli art. 6 ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego zależy od dochodu gospodarstwa domowego, wysokości wydatków poniesionych na mieszkanie, liczby członków gospodarstwa domowego, powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu. Ponadto należało odnotować, że zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się - wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy, - opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że Sąd podzielił argumentację organów administracji i przyjęte przez nich wyliczenia do obliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego. Jak wynika z akt administracyjnych skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 34,09 m2, a więc niższej od powierzchni normatywnej przypadającej dla jednoosobowego gospodarstwa domowego (35 m2). Dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, na który składa się renta wyniósł 2 641, 35 zł, a więc miesięcznie 880,45 zł, co potwierdzają przekazy pocztowe potwierdzenia wypłaty oraz złożone w deklaracji o wysokości dochodów oświadczenie skarżącej. Dalej z akt wynika, że wydatki na mieszkanie przyjęto w wysokości 105,81 zł, zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, do poziomu obowiązującego w lokalach wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy uwzględniając stawkę czynszu w wysokości 2,25 za m2 dla takiego lokalu oraz wykazane we wniosku przez zarządcę budynku wydatki za wodę, odbiór nieczystości oraz odpady komunalne w kwocie 29,11 zł. W związku z tym, że w zajmowanym mieszkaniu strona nie posiada centralnej ciepłej wody, centralnego ogrzewania oraz instalacji gazowej kwotę tą powiększono o ryczałt ustalony zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) kolejno w kwotach; 98,16 zł (c.o.), 11,52zł (c.c.w.) oraz 5,76 zł. (inst. gazowa) – łącznie na kwotę 115,44 zł. Wobec tego prawidłowo określono kwotę wydatków przypadających na powierzchnię użytkową mieszkania w wysokości 221,25 zł. Następnie przy ustaleniu wysokości należnego dodatku mieszkaniowego organy prawidłowo uwzględniły udział gospodarstwa domowego w kosztach utrzymania mieszkania. Jako, że średni miesięczny dochód skarżącej nie przekroczył 150% kwoty najniższej emerytury, przy określeniu tegoż udziału, w myśl art. 6 ust. 1 ustawy, wzięto pod uwagę 15% dochodów. Ponieważ, zgodnie z art. 6 ust. 9 ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego w przypadku, gdy powierzchnia mieszkania jest mniejsza od powierzchni normatywnej, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, traktuje się jako różnicę między wydatkami ponoszonymi za ten lokal, czyli według ustalenia kwotą 221,25 zł a udziałem własnym, czyli 15% z kwoty średniomiesięcznych dochodów stanowiącej 880,45 zł, należny dodatek ustalono w wysokości 89,18 zł. Odnosząc się do twierdzeń zawartych w skardze należy wskazać, że przepisy dotyczące zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że muszą być ściśle stosowane bez możliwości odstępstw i to bez względu na szczególnie trudną, indywidualną sytuację osób starających się o dodatek. Ustawodawca w sposób bardzo ścisły określił zasady przyznawania i sposób obliczania dodatków mieszkaniowych, nie pozostawiając organowi administracji orzekającemu w tych sprawach możliwości działania w ramach uznania administracyjnego. Zatem organy rozpatrujące wnioski o udzielenie dodatku mieszkaniowego muszą kierować się kryteriami określonymi wyłącznie w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Nie mogą zatem brać pod uwagę żadnych innych okoliczności poza wskazanymi w ustawie. Stąd też podniesione przez skarżącą kwestie dotyczące jej trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej nie mogły być wzięte pod uwagę, jako pozbawione znaczenia prawnego w sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Ponadto należy wskazać, że dla potrzeb ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych ustawodawca sformułował definicję legalną pojęcia "dochodu". Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. ednocześnie w zdaniu drugim art. 3 ust. 3 ustawodawca postanowił, że do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego, zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. oraz świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220) Wymienił zatem w tym zdaniu w sposób wyczerpujący świadczenia, których nie wlicza się do dochodu w rozumieniu określonym ustawą o dodatkach mieszkaniowych. Wbrew stanowisku skarżącej powołany wyżej przepis nie pozwala przy ustalaniu wysokości dochodu dla potrzeb ustalania prawa do dodatku mieszkaniowego na odliczenie od przychodu odprowadzanej składki na ubezpieczenie zdrowotne, ani zaliczki na podatek dochodowy. W związku z powyższym należało dla potrzeb ustalenia dochodu skarżącej uwzględnić jej dochody brutto za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. Takie też dochody z renty wykazała skarżąca w deklaracji o wysokości dochodów. Wobec powyższego, skoro Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji takiego naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które dawałyby podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, a zarzuty skargi były pozbawione podstaw, zatem na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.