IV SA/Gl 270/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant specjalista Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję. Starosta M. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku (t j. Dz. U. z 2013, poz. 674 z późn. zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, orzekł o utracie przez A.S. statusu osoby bezrobotnej z dniem 28 października 2014 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał, że z posiadanych dokumentów wynika, iż strona nie stawiła się w wyznaczonym terminie w Powiatowym Urzędzie Pracy i w ciągu 7 dni nie powiadomiła o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Nadto stwierdził, że pozbawieie statusu bezrobotnego, następuje od dnia niestawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy odpowiednio na okres 270 dni w przypadku trzeciego i każdego kolejnego niestawiennictwa. W odwołaniu od powyższej decyzji A.S. wniósł o przywrócenie mu statusu bezrobotnego. Wskazał, że nie zgłosił się do w wyznaczonym terminie do UP z powodu problemów zdrowotnych, tj astmy i chorej nogi. Podniósł, że utrata statusu osoby bezrobotnej uniemożliwi mu podjęcie pracy, w sprawie której pracodawca załatwia formalności oraz korzystanie z ubezpieczenia zdrowotnego. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ ustalił, że odwołujący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. w dniu 7 sierpnia 2014 r. i został z tym dniem uznany za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. W dniu rejestracji został prawidłowo poinformowany prawach i obowiązkach związanych z uzyskaniem statusu bezrobotnego, a w szczególności o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych terminach oraz na wezwanie urzędu pracy, a także o konsekwencjach niestawiennictwa, co potwierdził własnoręcznym podpisem na drukach informacji dla osób rejestrujących się oraz informacji o obowiązkach osób bezrobotnych. Natomiast z części D karty rejestracyjnej wynika, że będąc w urzędzie zatrudnienia w dniu 2 września 2014 r. własnoręcznym podpisem potwierdził przyjęcie do wiadomości wyznaczony na dzień 28 października 2014 r. termin zgłoszenia się w PUP w M. w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy lub przyjęcia innej formy pomocy wynikającej z ustawy o promocji zatrudnienia. W wyznaczonym terminie A.S. nie zgłosił się i nie powiadomił w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, co skutkowało wydaniem decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej. Organ odwoławczy wyjaśnił, że bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w terminach wyznaczonych przez organ zatrudnienia w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Obowiązek ten wprost wynika z art. 33 ust 3 tej ustawy o promocji zatrudnienia Zaniedbanie tej powinności i niepowiadomienie w okresie do 7 dni o przyczynie niestawiennictwa skutkuje pozbawieniem statusu bezrobotnego. Organ wskazał, że ustawodawca nie przewiduje konieczności osobistego stawiennictwa w organie zatrudnienia celem przekazania informacji o przyczynie niestawiennictwa w ciągu 7 dni od wyznaczonego terminu zgłoszenia, w związku z tym dopuszczona jest możliwość poinformowania o tym droga elektroniczną, telefonicznie lub listownie lub przez osobę trzecia, czego jednak strona nie uczyniła. Stwierdziła również, że stan zdrowia może stanowić uzasadniona przyczynę niestawiennictwa, jednakże w przypadku zaistnienia takiej sytuacji odwołujący winien zawiadomić we wskazanym wyżej terminie o tym fakcie i zadbać o zaświadczenie lekarskie fakt ten potwierdzający. Natomiast pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, tj. na okres 270 dni w przypadku trzeciego i każdego kolejnego niestawiennictwa. W przypadku strony poprzednia utrata statusu osoby bezrobotnej miała miejsce w dniu 21.11.2011 r. na okres 120 dni i w dniu 18.11.2013 r. na okres 180 dni, w związku z niezgłoszeniem się w wyznaczonym terminie. Ostatecznie organ odwoławczy uznał, że decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa, bowiem bezspornym jest fakt nie stawienia się strony w wyznaczonym terminie i nie powiadomienia urzędu pracy w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A.S. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody [...] i przywrócenie mu statusu bezrobotnego. Podniósł, że zaraz po terminie jaki miał wyznaczony zadzwonił do PUP i rozmawiał z osobą, która dokonuje rejestracji i wpisów. Za nieprawdziwe uznał twierdzenie, że nie poinformował PUP o przyczynie niestawiennictwa, gdyż dzwonił i powiadomił PUP 2 listopada. Nadto podał, że jego stan zdrowia czasami się pogarsza z powodu astmy (duszności), a do lekarza wtedy też nie może dotrzeć bo musi brać leki robić inhalacje. Ponadto wskazał na inne schorzenia, jak podwyższony poziom cukru oraz chorą nogę (po wypadku) na skutek czego odczuwa ból. W związku z tym nie mógł wyjść z domu, do przychodni musi iść pieszo 1,5 km, a do PUP jechać pociągiem. Z powodu tych utrudnień nie stawił się i nie był również u lekarza. Do skargi załączył zaświadczenia o stanie zdrowia z 25 lipca 2012 r. oraz kartę leczenia szpitalnego z 18 czerwca 2012 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie zwrócił uwagę, że twierdzenie skarżącego, iż w dniu 2 listopada 2014 r. powiadomił PUP w M. nie znajduje potwierdzenia w aktach administracyjnych bezrobotnego. Nadto wskazał, że dzień 2 listopada 2014 r. przypadł w niedzielę, tj. w dniu ustawowo wolnym od pracy i Urząd Pracy w tym dniu jest nieczynny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Jednocześnie po myśli art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej była decyzja w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowiły zatem przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 674 ze zm., obecnie Dz.U. z 2015 r., poz. 149), dalej w skrócie "ustawa". Należy na wstępie wskazać, że z definicji bezrobotnego określonej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika, że status bezrobotnego uzależniony jest nie tylko od spełnienia warunku pozostawania bez pracy, ale także od zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia. W celu potwierdzenia gotowości, a także przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy proponowanej przez urząd lub w innym celu, wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się w wyznaczonych terminach do właściwego urzędu pracy. Obowiązek ten wynika z przepisu art. 33 ust. 3 ustawy. Natomiast zgodnie z treścią art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. Odpowiednio stosowany art. 33 ust. 4 pkt 3 stanowi, że pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy, c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy. Użyte w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy określenie "pozbawia" wskazuje, że decyzja wydana na jego podstawie ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że w przypadku wystąpienia przesłanek w nim wymienionych starosta zobowiązany jest wydać decyzję o pozbawieniu bezrobotnego statusu bezrobotnego. Bezrobotny może zatem uniknąć utraty ww. statusu wówczas, gdy spełnione zostaną łącznie dwa warunki: po pierwsze - bezrobotny powiadomi urząd pracy w ciągu 7 dni od dnia, w którym miał się stawić, o przyczynie swego niestawiennictwa, a po drugie - wskazana przyczyna będzie uzasadniona. Przy czym, okoliczności przedstawione przez bezrobotnego podlegają ocenie przez właściwy organ, zaś negatywna ich ocena obliguje do wydania decyzji o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej. Jak wynika z akt sprawy, czego skarżący nie kwestionuje, w dniu rejestracji (7 sierpnia 2014r.), przed wydaniem decyzji o uznaniu go za osobę bezrobotną, został on pouczony o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych terminach w urzędzie pracy oraz o obowiązku powiadamiania tego urzędu w terminie 7 dni od wyznaczonego dnia o przyczynie niestawiennictwa. Bezspornym jest w sprawie, że skarżący w wyznaczonym terminie, tj. dnia 28 października 2014 r. nie zgłosił się w Powiatowym Urzędzie Pracy. O tym terminie był powiadomiony, o czym świadczy jego własnoręczny podpis w części E Karty rejestracyjnej osoby bezrobotnej, dotyczącej stawiennictwa w urzędzie pracy. Nie powiadomił także ani w tym dniu, ani w okresie 7 dni urzędu pracy o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, co nakazuje przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Skarżący o problemach zdrowotnych związanych z astmą oraz chorą nogą, które wskazał jako przyczynę niestawiennictwa, powiadomił dopiero w odwołaniu od decyzji, a więc już po upływie siedmiodniowego terminu. Słusznie wskazał organ odwoławczy, że powiadomienie o przyczynie niestawiennictwa mogło nastąpić w każdy sposób, tj. listownie, przez osoby trzecie czy telefonicznie. Tymczasem z odwołania jak również z treści skargi nie wynika, aby istniały obiektywne przeszkody uniemożliwiające powiadomienie organu we wskazany sposób. Natomiast twierdzenie skarżącego, zawarte dopiero w skardze, iż powiadomił telefonicznie organ zatrudnienia o przyczynie niestawiennictwa, nie znajduje potwierdzenia w aktach administracyjnych sprawy. Nadto wskazana przez skarżącego data telefonicznego powiadomienia urzędu pracy, tj. 2 listopada 2014 r. przypadała na dzień wolny od pracy (niedziela), co dodatkowo czyni twierdzenia skarżącego niewiarygodnymi. Ponadto słusznie organ odwoławczy zauważył, że zły stan zdrowia może stanowić uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa, jednakże skarżący nie przedłożył żadnego zaświadczenia lekarskiego, czy też innego dokumentu wystawionego przez lekarza, które by to potwierdzały. Co więcej ze skargi wynika, że skarżący takiego dokumentu nie posiada. Oznacza to zarazem, że skarżący nie przedkładając żadnego dowodu potwierdzającego treść złożonego przez niego oświadczenia nie uzasadnił przyczyny swojego niestawiennictwa w organie zatrudnienia w wyznaczonym terminie. Natomiast zaświadczenia o stanie zdrowia załączone dopiero do skargi pochodzą z 2012 r., w związku z tym nie mogły być przedmiotem oceny stanu zdrowia z okresu niestawiennictwa w Urzędzie Pracy. W związku z tym organ prawidłowo uznał, że skarżący nie spełnił warunku powiadomienia w okresie 7 dni o usprawiedliwionej przyczynie niestawiennictwa w wyznaczonym terminie i w związku z tym był zobligowany do zastosowania normy określonej art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Niemniej jednak Sąd uznał za konieczne uchylenie zaskarżonej decyzji. Mianowicie jednym z elementów rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy jest także wskazanie okresu na jaki osoba bezrobotna zostaje pozbawiona statusu bezrobotnego. Długość tego okresu zależy od liczby niestawiennictw i wynosi odpowiednio 120, 180 i 270 dni. Tymczasem decyzja organu I instancji takiego rozstrzygnięcia nie zawiera pomimo, że od długości tego okresu zależy uprawnienie do ponownej rejestracji w urzędzie pracy. Wskazanie tego okresu w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, jest nieprawidłowe. Jednakowoż uzasadnienie tej decyzji wskazuje, że pozbawienie statusu bezrobotnego nastąpiło na okres 270 dni licząc od dnia niestawiennictwa, bowiem dwa wymienione wcześniej okresy, tj. 120 i 180 dni zostały wykreślone. Okres 270 dni, zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 3 c w zw. z ust. 4 pkt 4 ustawy dotyczy trzeciego i każdego kolejnego niestawiennictwa. Organ I instancji nie wyjaśnił dlaczego okres ten ma zastosowanie w sprawie. Wojewoda [...] podtrzymał to stanowisko argumentując, że poprzednia utrata statusu bezrobotnego miała miejsce w dniu 21 listopada 2011 r. na okres 120 dni i w dniu 18 listopada 2013 r. na okres 180 dni. Tymczasem z treści decyzji z dnia 27 listopada 2013 r., mocą której skarżący utracił status bezrobotnego wynika, że utrata ta nastąpiła z dniem 18 listopada 2013 r. na okres 120 dni, a nie jak wskazał Wojewoda 180 dni. Zwraca przy tym uwagę, że na mocy wcześniejszej decyzji utrata statusu nastąpiła w dniu 21 listopada 2011 r. na okres 120 dni. Jednakże po upływie tego okresu skarżący nie dokonał ponownej rejestracji w UP. Z akt wynika, że od 1 grudnia 2011 r. skarżący podjął działalność gospodarczą, którą zawiesił w dniu 2 lipca 2012 r. i w związku z tym z dniem 10 lipca 2012 r. zarejestrował się w Urzędzie Pracy. Zatem przyczyną ponownej rejestracji nie był upływ okresu, w którym skarżący nie mógł się rejestrować ze względu na niestawiennictwo w UP. Mając na względzie powyższe należało stwierdzić, że kwesta okresu na jaki należało pozbawić skarżącego statusu bezrobotnego nie została wyjaśniona i oceniona, a co za tym idzie nie została należycie umotywowana, czym naruszono art. 7, art. 77 § 1 oraz 107 § 1 i 3 k.p.a., a także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa. Wskazane uchybienie było istotne, gdyż mogło mieć wpływ na uprawnienie do wcześniejszej rejestracji skarżącego w urzędzie pracy. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Wskazania do ponownego rozpoznania sprawy wynikają wprost z niniejszego uzasadnienia.