IV SA/Gl 272/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia: ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu; W treści skargi K. M. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata K. U. Następnie skarżący złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdzie potwierdził, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący powołał się na trudną sytuację materialną swojej rodziny, w skład której wchodzi jego małżonka oraz dwóch synów (jeden studiuje na wyższej uczelni, zaś drugi jest uczniem liceum). Zaakcentował przy tym, że nie posiada zasobów finansowych, nieruchomości ani przedmiotów wartościowych, jest osobą niepełnosprawną i całkowicie niezdolną do pracy, określił dochód swojej rodziny na kwotę 4.666,97 zł stanowiącą sumę jego renty (1.899,58 zł), wynagrodzenia za pracę żony (1.067,39 zł - w tym premia) oraz stypendiów pobieranych przez synów (odpowiednio 1.050 zł i 650 zł). Nadto wyszczególnił obciążające go koszty utrzymania wymieniając wśród nich między innymi wydatki na wyżywienie (około 2.360 zł), opłatę za stancję starszego syna (538 zł), wydatki na leki (604,78 zł), opłatę za Internet i TV (144,90 zł) oraz zajęcie komornicze (540 zł). W dniu 10 kwietnia 2018 r. wnioskodawca złożył do Sądu pismo procesowe, w którym zmodyfikował zakres swojego żądania wywodząc, iż domaga się ustanowienia nie adwokata lecz radcy prawnego. Dodatkowo wzięto pod uwagę dokumenty i wyjaśnienia złożone przez K. M. w zakresie innej sprawy zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. akt IV SAB/Gl 362/17, gdzie w ostatnim okresie także ubiegał się o prawo pomocy. W tym zakresie uwzględniono faktury VAT wystawione przez apteki, obrazujące wydatki dokonane w grudniu 2017 r. oraz pismo procesowe z dnia 9 stycznia 2018 r., gdzie między innymi podniósł, że prowadzona jest wobec niego egzekucja komornicza, zaś cała kwota dochodzonej należności to 4.327,77 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna wydana w zakresie świadczenia wychowawczego, które stanowi formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Stwierdzić zatem przyjdzie, że skarżący jest w tej sprawie zwolniony od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", a w konsekwencji jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zbieżne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 13 marca 2018 r. - karta nr 1 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku K. M. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika trzeba wskazać, że po myśli art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że w przeszłości K. M. wielokrotnie składał do tutejszego Sądu wnioski o przyznanie prawa pomocy, spośród których część została oddalona a cześć uwzględniona. Złożył takie wnioski między innymi w dwóch sprawach, zarejestrowanych pod sygn. akt IV SAB/Gl 70/16 oraz IV SA/Gl 113/17, gdzie referendarz sądowy mocą postanowień wydanych odpowiednio 8 oraz 20 czerwca 2017 r. rozstrzygnął o ich oddaleniu prezentując w sposób obszerny szereg argumentów przemawiających przeciw objęciu wyżej wymienionego prawem pomocy. Pomimo to, Sąd uchylił rzeczone postanowienia i przyznał skarżącemu prawo pomocy w żądanym zakresie - postanowieniami wydanymi odpowiednio 12 i 27 lipca 2017 r. uznając, że jego sytuacja materialna i życiowa uzasadnia zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie dlań pełnomocnika z urzędu. W tym stanie rzeczy, zważywszy stanowisko Sądu wyrażone w powyższych postanowieniach, jak również ustalenia, które legły u podstaw tych rozstrzygnięć uznano, że także niniejszy wniosek należy uwzględnić. Sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie uległa bowiem w międzyczasie zasadniczej poprawie, bo chociaż dochód jego gospodarstwa domowego nieco wzrósł (z kwoty 4.289,31 zł do 4.666,97 zł), to jednak z drugiej strony wzrosły również obciążające go koszty, co stanowi efekt obciążenia zajęciem komorniczym, większymi kosztami wyżywienia oraz znacznymi wydatkami na leki (fakt uznano za uprawdopodobniony uwzględniwszy faktury VAT przedstawione przez stronę w zakresie sprawy o sygn. akt IV SA/Gl 362/17, opiewające na kwotę około 700 zł). Mając na względzie powyższe postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.