IV SA/Gl 273/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2007r. sprawy ze skargi H. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 2, art. 3., art. 4, art. 5 i art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze m.) i art.104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił H. J. przyznania dodatku mieszkaniowego. Jako uzasadnienie decyzji podał, że H. J. nie spełnia wymogów do otrzymania dodatku mieszkaniowego, ponieważ powierzchnia użytkowa mieszkania wynosi [...] m2 i jest większa od powierzchni normatywnej przewidzianej dla dwuosobowej rodziny wynoszącej 40 m2 przy równoczesnym zwiększeniu powierzchni normatywnej o 15 m2 z tytułu [..], jak również powierzchnia ta przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30 %, a łączna powierzchnia pokoi i kuchni przekracza 60 % powierzchni użytkowej lokalu. Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wniosła H. J., która wyraziła swoje niezadowolenie z jej treści i wystąpiła do organu odwoławczego o zapewnienie jej czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia przywołało obowiązujące przepisy dotyczące przyznawania dodatków mieszkaniowych i wskazało, że w następstwie przeprowadzonej analizy stanu faktycznego w sprawie odwołująca się nie spełnia wymogów do otrzymania tego świadczenia. Zdaniem organu odwoławczego dodatek nie może być przyznany, ponieważ powierzchnia użytkowa zajmowanego przez nią lokalu wynosi [..] m2, a powierzchnia pokoi i kuchni [...] m2 i przekracza powierzchnię normatywną przewidzianą dla tego typu rodziny, przy zwiększeniu jej o 15 m2 z uwagi na [...], jak również przekracza wskazaną powierzchnię o więcej niż 30 %, a łączna powierzchnia pokoi i kuchni jest większa niż 60 % powierzchni użytkowej przedmiotowego lokalu. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał także na inne okoliczności, które jego zdaniem przemawiają za odmową przyznania stronie dodatku mieszkaniowego, a mianowicie to, że H. J. i jej córka nie mieszkają i nie gospodarują pod wskazanym adresem. Niezamieszkiwanie strony w przedmiotowym lokalu wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w zakresie pomocy społecznej wielokrotnie miało wpływ na odmowę przyznawania świadczeń z pomocy społecznej bądź dodatków mieszkaniowych. Zdaniem organu odwoławczego, odwołująca się w dniu [...] w trakcie przesłuchania w jego siedzibie stwierdziła, że zamieszkuje wraz z córką w przedmiotowym lokalu, natomiast organ pierwszej instancji ustalił, że H. J. wspólnie z córką K. oraz Z. J. i A. J. tworzą jedną wspólną czteroosobową rodzinę w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej i gospodarstwo domowe w rozumieniu ustawy o dodatkach mieszkaniowych i zamieszkują w innym lokalu. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym dla potrzeb postępowań w ramach ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na wskazaną powyżej decyzję wniosła H. J. W skardze tej zakwestionowała przyjętą przez organ administracji powierzchnię zajmowanego lokalu i na okoliczność tę przedłożyła decyzję z [...], w której przyjęto inną powierzchnię zajmowanego lokalu. Jej zdaniem wypełnia wszystkie wymogi do otrzymania dodatku mieszkaniowego, zaznaczyła także, że zeznania opiekunek MOPS, w kwestii jej zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu nie mają żadnego znaczenia, ponieważ są sprzeczne z treścią art. 79 Kodeksu postępowania administracyjnego i są sprzeczne ze stanem faktycznym, jak również pochodzą z okresu wcześniejszego niż ten, za który ubiega się o przyznanie dodatku. Zaznaczyła także, że działania ze strony pracowników pomocy społecznej noszą znamiona inwigilacji jej rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącej adwokat L. G.-L. pismem z dnia [...] podtrzymała wniesioną skargę, jak również zarzuciła organom administracji naruszenie postanowień art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy związanych z powierzchnią przedmiotowego lokalu jak również zamieszkiwaniem przez skarżącą i jej córkę w nim. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do postanowień art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa, a po myśli art. 7 tego Kodeksu w toku postępowania organ administracji podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a według art. 77 powoływanego Kodeksu organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W rozpatrywanej sprawie organy administracji odmówiły skarżącej przyznania dodatku mieszkaniowego, a jako uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia podały, że w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy nie można uznać, aby skarżąca spełniała wymogi do jego otrzymania. W pierwszej kolejności przyjdzie odnieść się do kluczowego zagadnienia podniesionego przez skarżącą w skardze jak również przez jej pełnomocnika w piśmie procesowym z dnia [..], a mianowicie braku wyjaśnienia przez organy administracji faktycznej powierzchni użytkowej zajmowanego przez skarżącą lokalu. W skardze i w powyższym piśmie procesowym kwestionuje się powierzchnię [...] m2 wynikającą z przydziału danego lokalu. Na okoliczność tę skarżąca przedłożyła decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] i z dnia [...], w których powierzchnia użytkowa przedmiotowego lokalu została podana jako [...] m2. Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy kluczowe znaczenie nabiera pojęcie powierzchni użytkowej lokalu. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie zawiera definicji wskazanego pojęcia, odmiennie jak miało to miejsce w ustawie o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych. Definicja tego pojęcia znajduje się natomiast w ustawie z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.). Zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 1 pkt 7 tej ustawy pod pojęciem tym rozumie się powierzchnię wszystkich pomieszczeń znajdujących się w lokalu, a w szczególności pokoi, kuchni, spiżarni, przedpokoi, alków, holi, korytarzy, łazienek oraz innych pomieszczeń służących mieszkalnym i gospodarczym potrzebom lokatora, bez względu na ich przeznaczenie i sposób używania; za powierzchnię użytkową lokalu nie uważa się powierzchni balkonów, tarasów i loggii, antresoli, szaf i schowków w ścianach, pralni, suszarni, wózkowni, strychów, piwnic i komórek przeznaczonych do przechowywania opału. Pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia [...] wskazał, że w lokalu tym znajdują się pomieszczenia, których powierzchnia nie powinna być brana pod uwagę przy uwzględnianiu powierzchni użytkowej przedmiotowego lokalu. Wskazana powyżej rozbieżność, jak również podniesiona okoliczność nie została na żadnym etapie prowadzonego postępowania wyjaśniona, a może mieć ona wpływ na wynik sprawy, zatem wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy. Kolejnym elementem, na który należy zwrócić uwagę jest to, że organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia powołuje się na protokół z przesłuchania skarżącej z dnia [...], który był także elementem zapewnienia skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, jak również na liczne dokumenty znane temu organowi, a dotyczące spraw z zakresu pomocy społecznej, które miały świadczyć o tym, że skarżąca nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Na wstępie należy zauważyć, że sąd administracyjny powołany jest do kontroli podejmowanych przez organy administracji rozstrzygnięć, aby kontrola ta była prawidłowa sąd musi dysponować stosownym materiałem dowodowym, który stanowił podstawę wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie Sąd zetknął się z sytuacją, w której nie jest w stanie ocenić prawidłowości działań organu administracji, ponieważ organ ten nie przedłożył mu takich dokumentów, które przywołuje w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. W szczególności należy zwrócić uwagę na fakt, że akta administracyjne nie zawierają przedmiotowego protokołu przesłuchania skarżącej z dnia [...] jak również żadnych dokumentów dotyczących ustaleń dokonanych w ramach postępowań prowadzonych na gruncie ustawy o pomocy społecznej. Zatem ta część uzasadnienia zaskarżonej decyzji, która poświęcona została kwestiom związanym z zamieszkiwaniem przez skarżącą w przedmiotowym lokalu nie posiada żadnego umocowania dowodowego, a tym samym nie może być uznana za wyjaśnioną, nadto z przedłożonych akt i zamieszczonych w nich informacji nie wynika, czy skarżąca była informowana o tym, że dla potrzeb prowadzonego postępowania dotyczącego dodatku mieszkaniowego wykorzystane zostaną informacje uzyskane dla potrzeb innego postępowania, a mianowicie związanego z ubieganiem się o świadczenie z pomocy społecznej. Sąd zdaje sobie sprawę z tego, że organy administracji mogą dysponować jakimiś innymi dowodami i dokumentami, które mogą być wykorzystane w ramach prowadzonych postępowań administracyjnych, w celu wyjaśnienia występujących w sprawie wątpliwości, jednakże organ ten zobligowany jest nie tylko takie dowody i dokumenty dołączyć do akt sprawy, ale także umożliwić zapoznanie się z nimi i ewentualne wypowiedzenie się, co do ich treści. W świetle przedstawionych uwag i przeprowadzonej analizy przedłożonych przez organ odwoławczy akt administracyjnych skład orzekający w niniejszej sprawie stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. dopuściło się naruszenia postanowień art. 107 § 3 w związku z art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, a tym samym wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konsekwencją niniejszego wyroku jest powrót sprawy na etap postępowania przed organem pierwszej instancji, który kierując się wskazaniami zamieszczonymi w motywach tego wyroku, winien przeprowadzić czynności procesowe zmierzające do wyjaśnienia występującej rozbieżności jak również do ustalenia faktycznej powierzchni użytkowej przedmiotowego lokalu. Na marginesie wskazanych zaleceń należy uczulić organ pierwszej instancji na okoliczności podniesione przez organ odwoławczy w swoim rozstrzygnięciu, a dotyczące pojęcia gospodarstwa domowego skarżącej. Otóż, jeżeli skarżąca ubiega się o świadczenia z pomocy społecznej i dodatki mieszkaniowe, to pojęcia gospodarstwa domowego oraz rodziny na gruncie ustawy o pomocy społecznej są w zasadzie tożsame i między nimi nie powinny występować rozbieżności. Zatem organ pierwszej instancji ponownie winien ustalić faktyczny stan gospodarstwa domowego zamieszkującego przedmiotowy lokal. Z uwagi na fakt, że mocą zaskarżonej decyzji odmówiono przyznania dodatku mieszkaniowego, Sąd stosownie do postanowień art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określał o wykonalności tej decyzji. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" wyżej wymienionej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. SW