IV SA/Gl 274/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. C. na decyzję Ś. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; Wraz ze skargą z dnia 26 marca 2010 r. J. C. złożył pismo procesowe zawierające wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, do którego dołączył "oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania". Z uwagi na fakt, iż żądanie powyższe nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 26 kwietnia 2010 r. skarżącego wezwano do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. J. C. złożył rzeczony formularz w dniu 11 maja 2010 r., precyzując, iż zakres jego żądania obejmuje ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata lub radcy prawnego a nadto zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołał się na trudną sytuację materialną i życiową wywodząc, iż jest osobą schorowaną, utrzymuje się z [...] w miesięcznej wysokości [...] zaś ze względu na stan zdrowia nie ma możliwości uzyskania jakiegokolwiek zatrudnienia. Nadto zadeklarował, że gospodaruje samotnie i posiada dom o powierzchni [...] oraz grunt rolny o powierzchni [...] "z budynkiem mieszkalnym wybudowanym przed [...] rokiem". Nie dysponuje natomiast żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami wartościowymi. Zarządzeniem z dnia 19 maja 2010 r. zwrócono się do wnioskodawcy o uprawdopodobnienie danych, na które się powołał. W tym zakresie wezwano go o udokumentowanie wysokości dochodu (wskazano, iż należy w tym celu nadesłać kopię decyzji [...] ustalającej aktualną wysokość tego świadczenia bądź kopię przekazu pocztowego dokumentującego pobranie rzeczonej [...] za ostatni miesiąc) a także o nadesłanie kopii orzeczenia lekarskiego o uznaniu go za osobę [...]. W odpowiedzi na powyższe skarżący przedłożył orzeczenie, mocą którego uznano go za osobę [...] oraz plik dokumentacji medycznej potwierdzającej zły stan jego zdrowia. Nie przedłożył natomiast jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego przezeń dochodu. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei po myśli art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie trzeba wyjaśnić, że przedmiotem skargi J. C. jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie choroby zawodowej. Tymczasem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe należy podnieść, że wnioskodawca korzysta w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jego wniosek w omawianym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem J. C. w terminie, który wyznaczono w stosownym wezwaniu (a który upłynął z dniem 7 czerwca 2010 r., to jest 7 dni od daty doręczenia wezwania) nie nadesłał żadnych dokumentów mogących potwierdzać wysokość swego dochodu. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy. Należy bowiem zaznaczyć, że zastosowanie tego dobrodziejstwa procesowego jest możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Sąd (w tym przypadku referendarz sądowy) nie jest wobec tego zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne. Skoro więc wnioskujący nie potwierdził swych oświadczeń o wysokości dochodu jakimikolwiek dokumentami, to nie sposób przyjąć, aby spełnił on przesłankę, od której art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. uzależnia przyznanie prawa pomocy. Dlatego działając na podstawie cytowanego przepisu oraz w oparciu o art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.