IV SA/Gl 280/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej; Wyrokiem z dnia 25 października 2016 r. Sąd oddalił skargę w niniejszej sprawie. Następnie, w dniu 19 stycznia 2017 r. A.S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został uwzględniony przez starszego referendarza sądowego postanowieniem z dnia 9 lutego 2017 r. rozstrzygającym o ustanowieniu dla wyżej wymienionej adwokata z urzędu. W wykonaniu tego postanowienia Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła na pełnomocnika skarżącej adwokata M.B. W dniu 13 kwietnia 2017 r. wspomniany adwokat złożył do Sądu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tejże opinii. Równocześnie adwokat M.B. zażądał przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych. Postanowieniem z dnia 4 lipca 2017 r. Sąd oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej podnosząc, iż pełnomocnik strony nie spełnił przesłanki, o której mowa w art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., gdyż nie tylko nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu ale nawet nie wskazał przyczyn tego uchybienia. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Artykuł 250 § 1 p.p.s.a. stanowi, że pełnomocnik procesowy wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Trzeba jednak w tym miejscu podkreślić, że wspomniany przepis nie nakłada na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Godzi się bowiem zaakcentować, iż zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, wynagrodzenie należne pełnomocnikowi z urzędu, przysługuje mu tylko za faktycznie udzieloną pomoc prawną. Przyznanie prawa pomocy skutkuje tym, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu, a nadto że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt II FZ 910/15, z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1226/13 oraz z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04 - wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - zwanej dalej CBOSA). W tym kontekście, wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega ocenie sądu także pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej, zaś wynagrodzenie może być przyznane wyłącznie wtedy, gdy pomoc prawna świadczona jest przez pełnomocnika w sposób profesjonalny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt I GSK 2012/13, publ. LEX nr 1748630, postanowienie tego Sądu z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt I FZ 321/14, publ. LEX nr 1528763 oraz postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 marca 2000 r., sygn. akt I PZ 86/99, publ. PiZS 2001 r. nr 1 poz. 4 i z dnia 10 grudnia 2001 r., sygn., akt I PKN 248/01, publ. OSNAP z 2002 r. nr 9, poz. 5). Mając na względzie powyższe uznano, że wniosek pełnomocnika strony nie zasługuje na uwzględnienie. Adwokat ustanowiony dla skarżącej złożył wprawdzie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku, jednak jest poza sporem, że uczynił to po upływie ustawowego terminu, z kolei jego wniosek o przywrócenie tego terminu został oddalony przez Sąd postanowieniem z dnia 4 lipca 2017 r., które stało się prawomocne z dniem 2 sierpnia 2017 r. W tym stanie rzeczy stwierdzić przyjdzie, że wskutek uchybienia przez pełnomocnika strony ustawowego terminu, złożenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej było z mocy art. 85 p.p.s.a. czynnością bezskuteczną, a skoro tak, nie sposób zgodzić się, aby udzielił on skarżącej faktycznej pomocy czyniącej zadość wymogom profesjonalizmu. Zważywszy powyższe należało orzec jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a.