IV SA/Gl 283/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant Referent Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2008 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. nr [...]; 2. przyznaje adwokatowi P. W. kwotę [...] zł ([...] złote [...]) tytułem ponoszonych przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 8, art. 38 ust. 1 – 5, art. 106 ust. 1 i art. 110 ust. 7 – 8 oraz art. 147 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił przyznania M. R. zasiłku okresowego od [...] do [...] r. W uzasadnieniu tej decyzji przywołał treść zastosowanych przepisów oraz stwierdził, że strona nie spełnia wymogów do otrzymania tej formy pomocy, ponieważ jej dochód przekracza kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej. Nadto organ ten nie stwierdził występowania u strony szczególnej okoliczności uzasadniającej przyznanie zwrotnego zasiłku okresowego, jak również zaakcentował ograniczone środki finansowe, jakimi dysponuje gmina Z. Odwołanie od tej decyzji wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. M. R.. W odwołaniu tym podniósł, że organ pierwszej instancji w sposób nieprawidłowy ustala wysokość jego dochodu, ponieważ bierze pod uwagę całość przyznanego mu zasiłku stałego, w sytuacji kiedy otrzymuje jedynie jego część z uwagi na potrącenia komornicze oraz przyznany dodatek mieszkaniowy. Zdaniem odwołującego się dodatek mieszkaniowy nie powinien być uwzględniany przy ustalaniu wysokości dochodu osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach swojego rozstrzygnięcia organ ten wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołał treść przepisów ustawy o pomocy społecznej dotyczących przyznawania zasiłku okresowego, jak również przybliżył zasady ustalania wysokości tego świadczenia. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy zaakcentował, że przedmiotowe postępowanie prowadzone jest w następstwie zmiany sytuacji dochodowej i osobistej strony, spowodowanej przyznaniem jej dodatku mieszkaniowego. W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy odniósł się do zasad obliczania wysokości dochodu osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej i stwierdził, że w przypadku M. R. ma on potrącenia komornicze zaległych alimentów i z tego powodu nie mogą być one odliczane od jego dochodu. Nadto organ ten wskazał, że kwestionowana decyzja podjęta została w warunkach uznania administracyjnego, a przeprowadzona kontrola nie wykazała naruszenia granic tego uznania, a ocena sytuacji osobistej strony dokonywana była z uwzględnieniem zasady indywidualizacji. Z powyższą decyzją nie zgodził się M. R. i pismem z dnia [...] r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wystąpił o przyznanie zasiłku okresowego na wskazany powyżej okres oraz o zwolnienie z wszelkich kosztów prowadzonego postępowania. Przedstawił swoją sytuację osobistą i dochodową, a w szczególności zaakcentował, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z zasiłku stałego w pełnej wysokości, z którego komornik potrąca [...] %, zatem w praktyce jest to znacznie niższa kwota i jego zdaniem ta kwota winna być brana pod uwagę przy ustalaniu wysokości dochodu, nadto otrzymuje dodatek mieszkaniowy. Okoliczności te jego zdaniem przesądzają o tym, że powinien otrzymać zasiłek okresowy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, jaką zamieściło w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie przyjdzie zauważyć, że sąd administracyjny może oceniać prawidłowość prowadzonego postępowania oraz kwestionowanej decyzji na podstawie akt administracyjnych przedłożonych przez organ odwoławczy. Wskazana uwaga posiada w niniejszej sprawie istotne znaczenie, albowiem przedstawione Sądowi akta są niekompletne i uniemożliwiające ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z przedłożonych Sądowi akt nie można w żaden sposób ustalić, kto był inicjatorem tego postępowania, jak również, w którym miesiącu to nastąpiło. Okoliczność ta w sprawach z zakresu pomocy społecznej posiada istotne znaczenie, ponieważ organ prowadzący postępowanie ustala dochód osoby czy rodziny z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Nadto należy zauważyć, że z uzasadnienia organu odwoławczego można wywnioskować, że decyzja organu pierwszej instancji podjęta została w wyniku jego wcześniejszej decyzji uchylającej sprawę do ponownego rozpatrzenia, jednakże przedłożone Sądowi akta tego etapu prowadzonego postępowania nie zawierają. Przedstawione powyżej rozważania potwierdzają przyjęte powyżej stwierdzenie, że w oparciu o dostępne akta administracyjne nie można ustalić, jaki był początek tego postępowania. Jest to tym bardziej zastanawiające, że decyzją z dnia [...] r. organ pierwszej instancji przyznał skarżącemu zasiłek okresowy na okres od [...] do [...] r. w wysokości [...] zł a organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r. utrzymał ją w mocy. Zatem rodzi się pytanie, czy przedmiotowe postępowanie związane było z tymi decyzjami, czy też stanowiło następstwo odrębnego wniosku skarżącego o przyznanie świadczenia. Okoliczność ta stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowi przesłankę uwzględnienia wniesionej skargi. Przedstawiona powyżej okoliczność nie jest jedynym powodem uwzględnienia wniesionej skargi. Zgodnie z treścią art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji obowiązany jest prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. Z zasadą tą wiąże się obowiązek organu, aby w identycznym stanie faktycznym dokonywał analogicznej oceny stanu normatywnego. W przełożeniu na problematykę pomocy społecznej oznacza to niezbędność analogicznej oceny tego samego stanu faktycznego stanowiącego podstawę przyznania różnych świadczeń pieniężnych. W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji w dniu [...] r., jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych, wydał dwie decyzje, mocą jednej z nich odmówił przyznania skarżącemu zasiłku okresowego z uwagi na niespełnienie wymogów formalnych, jak również zwrotnego zasiłku okresowego, gdyż nie stwierdził w jego przypadku występowania szczególnej okoliczności, jednocześnie mocą innej decyzji organ ten przyznał skarżącemu zasiłek celowy w wysokości [...] zł na opłaty gazu i w uzasadnieniu tej decyzji stwierdził spełnianie wymogów do otrzymania tego świadczenia. Oznacza to, że w tym samym dniu organ pierwszej instancji w odmienny sposób ocenił sytuację skarżącego, a organ odwoławczy w swoim rozstrzygnięciu nie dostrzegł tej okoliczności. Przedstawiona powyżej rozbieżna ocena sytuacji osobistej i dochodowej skarżącego przez organ pierwszej instancji stanowi przejaw naruszenia wskazanego przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego i wyczerpuje przesłankę uwzględnienia wniesionej skargi przewidzianą treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dodatkowym elementem uzasadniającym uwzględnienie wniesionej skargi jest przeprowadzenie postępowania dowodowego z naruszeniem postanowień art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazany zarzut związany jest z nie wyjaśnieniem w sposób wyczerpujący wysokości dochodu skarżącego, a w szczególności tego, czy wskazane potrącenia komornicze są potrąceniami bieżąco uiszczanych alimentów, czy też są to potrącenia zaległości alimentacyjnych. Brak wyjaśnienia tej okoliczności także stanowi przesłankę uwzględnienia wniesionej skargi z uwagi na treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konsekwencją niniejszego wyroku jest powrót sprawy do organu pierwszej instancji. Organ ten winien korzystając z możliwości, jakie dają postanowienia wymienionego Kodeksu przeprowadzić postępowanie uzupełniające, w ramach którego ustali, kiedy przedmiotowe postępowanie zostało uruchomione, dokona pełnej analizy dotychczasowego postępowania i podejmowanych decyzji z uwzględnieniem sygnalizowanych już rozstrzygnięć organu pierwszej instancji z dnia [...] r. oraz decyzji organu odwoławczego z dnia [...] r., a dotyczących zasiłku okresowego, a następnie kierując się postanowieniami ustawy o pomocy społecznej podejmie stosowne rozstrzygnięcie. Z uwagi na fakt, że mocą zaskarżonej decyzji odmówiono przyznania świadczenia z pomocy społecznej zbędne stało się orzekanie o wykonalności zaskarżonej decyzji stosownie do postanowień art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżoną decyzję. SJ/