IV SA/Gl 285/09
WyrokWSA w Gliwicach2009-12-07
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej zmieniająca limit punktów kwalifikujących do przyjęcia na studia, podjęta po terminie określonym w regulaminie uczelni i bez podania do publicznej wiadomości, może stanowić podstawę do wydania decyzji administracyjnej odmawiającej przyjęcia na studia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej zmieniająca limit punktów kwalifikujących do przyjęcia na studia, podjęta po terminie określonym w regulaminie uczelni i bez podania do publicznej wiadomości, narusza przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz Konstytucję RP. Brak podstawy prawnej do podjęcia takiej uchwały oraz naruszenie zasad jawności i równości kandydatów skutkują nieważnością decyzji wydanych na jej podstawie. Zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Skarżąca S. L.-O. nie została przyjęta na studia magisterskie z powodu niedokonania wpisu w terminie, mimo uzyskania wymaganej liczby punktów. Uczelnia powołała się na uchwałę zmieniającą limit punktów, która została podjęta po terminie i nie została podana do publicznej wiadomości. Po wyczerpaniu drogi odwoławczej, skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując legalność uchwały zmieniającej limit punktów oraz sposób poinformowania o wynikach rekrutacji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi S. L.-O. na decyzję Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego w K. z dnia [...]r. w przedmiocie spraw kandydatów na studia 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Lekarskiego [...] Uniwersytetu Medycznego w K. z dnia [...]r. nr [...]; 2) zasądza od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie [...]([...]) złotych.
Decyzją Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału [...] [...] Uniwersytetu Medycznego w K. z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 169 ust. 7 w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z dnia 27 lipca 2005r. (Dz. U. Nr 164 poz. 1365 z późn. zm) oraz uchwały Nr [...]r. Senatu [...] Uniwersytetu Medycznego w K. z dnia [...]r. z późn. zm. w sprawie warunków i trybu rekrutacji, form studiów w roku akademickim 2008/2009 i uchwały nr [...] z dnia [...]r. Wydziałowych Komisji Rekrutacyjnych Wydziału [...] i Wydziału [...] w Z. nie przyjęto S. L.-O. na I rok niestacjonarnych studiów magisterskich na kierunku [...] w roku akademickim 2008/2009.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż zgodnie z uchwałą Wydziałowych Komisji Rekrutacyjnych Nr [...] z dnia [...]r. podjętą na podstawie uchwały Nr [...] Senatu [...] Uniwersytetu Medycznego w K. z dnia [...]r., liczba punktów kwalifikująca do przyjęcia na kierunek lekarski w roku akademickim 2008/2009 wynosiła 121. S. L.-O. uzyskała wymaganą ilość punktów (123), jednakże nie dokonała wpisu na rok w terminie wyznaczonym w § 8 ust. 2 i 3 uchwały nr [...].
Od opisanej decyzji S. L.-O. odwołała się podnosząc, iż obserwowała listy kandydatów zakwalifikowanych do przyjęcia na studia aż do dnia 30 września 2008r., jednakże limit koniecznych do zakwalifikowania się punktów (127) był nadal wyższy od uzyskanych przez nią. Stwierdziła, iż na stronie internetowej uczelni nie pojawiła się żadna dalsza informacja. Zdaniem odwołującej, w przypadku obniżenia wymaganych ilości punktów już w trakcie roku akademickiego, konieczne było zawiadomienie jej telefonicznie lub listownie o nowej rekrutacji, a uczelnia dysponowała jej numerem telefonu.
Podniosła, iż zaskarżona decyzja nadana została na jej adres po miesiącu od jej wydania, a więc zareagować mogła dopiero w grudniu 2008r. i zaznaczyła, iż jej życiowa sytuacja , a to posiadanie "starej matury", uniemożliwia kandydowanie na studia w 2009r. bez egzaminu zmuszając do ponownego zdawania egzaminu wstępnego ze wszystkich przedmiotów.
Po rozpoznaniu wniesionego odwołania Rektor [...] Uniwersytetu Medycznego w K., działając na podstawie art. 169 ust. 8 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z dnia 27 lipca 2005r. (Dz. U. Nr 164 poz. 1365 z późn. zm) decyzją z dnia 4 lutego 2009r. ( omyłkowo określoną, jako decyzja z dnia 14 lutego 2008r.), nie oznaczoną numerem, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygniecie Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej .
W uzasadnieniu przywołanej decyzji, powołując się na fakt niedokonana przez odwołującą wpisu na rok w zakreślonym terminie, uznano za słuszne nie przyjęcie jej na studia na rok akademicki 2008/2009. Zdaniem organu strona miała bowiem obowiązek, zgodnie z regulaminem rekrutacji i z ogłoszeniami Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej, śledzić tok rekrutacji, aż do jej zakończenia.
Argumentacja zawarta w treści odwołania strony uznana została natomiast za bezprzedmiotową i sprzeczną z art. 169 ust. 8 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach S. L.-O. ponownie oświadczyła, iż poza informacją z dnia 30 września 2008r. o obniżeniu limitu punktów do 127 na stronie uczelni nie pojawiła się żadna nowa wiadomość. O uzyskaniu wymaganej do zakwalifikowania się na studia ilości punktów dowiedziała się dopiero z otrzymanej decyzji.
Tak, jak w odwołaniu, skarżąca podniosła, iż ze względu na przeprowadzenie kolejnej rekrutacji już po rozpoczęciu roku akademickiego, powinna zostać zawiadomiona o jej wynikach indywidualnie.
Odnosząc się do twierdzeń organu zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zaprzeczyła, by argumentacja wniesionego przez nią odwołania pozostawała w sprzeczności z art. 169 ust. 8 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Wykazała bowiem naruszenie prawa w postępowaniu rekrutacyjnym przez Wydziałową Komisję Rekrutacyjną Wydziału [...].
W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Rektor [...] Uniwersytetu Medycznego w K. wskazał, iż zgodnie z art. 169 ust. 8 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym podstawą odwołania może być jedynie naruszenie warunków i trybu rekrutacji na studia, określonych w uchwale Senatu [...] Uniwersytetu Medycznego Nr [...] z dnia [...]r.
Organ podniósł, iż § 8 ust. 1, 2 i 3 przytoczonej uchwały określa sposób podania do wiadomości kandydatów wyników postępowania rekrutacyjnego i przewiduje wywieszenie tych informacji na tablicach ogłoszeń poszczególnych wydziałów oraz zamieszczenie ich na stronie internetowej uczelni. Obowiązkiem kandydatów znajdujących się na wywieszonych listach rankingowych na pozycji mieszczącej się w ramach limitu na dany kierunek jest złożenie pisemnej deklaracji podjęcia studiów w terminie 5 dni od dnia ogłoszenia wyników, a brak dokonania wpisu na rok jest jednoznaczny ze skreśleniem z listy kandydatów.
Organ stwierdził, iż informacja o zakwalifikowaniu skarżącej na studia w roku akademickim 2008/2009 stanowiła listę rankingową nr 5 i została wywieszona w dniu [...]r. na tablicy ogłoszeń Dziekanatu uczelni oraz zamieszczona na stronie internetowej uczelni w terminie od 7 października do 7 listopada 2008r. pod adresem http://rekrutacja.sum.edu.pl, a dostęp do listy był możliwy poprzez zalogowanie się na indywidualne konto skarżącej.
Powołując się na zapis zawarty w art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz art. 169 ust. 7 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym wskazano nadto, iż uczelnia ma prawo do ustalania warunków przyjęcia na studia, a w szczególności przeprowadzenia rekrutacji przez komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej lub inny organ wskazany w statucie. Organ wyjaśnił, iż w myśl § 125 w zw. z § 127 Statutu [...] Uniwersytety Medycznego w K. warunki i tryb rekrutacji oraz formy studiów na poszczególnych kierunkach określa Senat, co nastąpiło uchwałą nr [...] z dnia [...]r. w sprawie warunków i trybu rekrutacji, form studiów w roku akademickim 2008/2009. Rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez Radę Wydziału na wniosek Dziekana, a uczelnianą komisję rekrutacyjną powołuje Senat.
Przedstawione Sądowi wraz ze skargą akta sprawy zawierały oświadczenie podpisane przez S. L.-O., w którym potwierdziła, iż zapoznała się z uchwalonymi przez Senat uczelni zasadami rekrutacji obowiązującymi w roku akademickim 2008/2009 ( uchwała nr [...] Senatu zmieniająca uchwałę nr [...]) oraz zobowiązała się do ich przestrzegania. Oświadczyła także, iż w razie zakwalifikowania jej do przyjęcia na studia zobowiązuje się do osobistego stawiennictwa i złożenia pisemnej deklaracji podjęcia studiów w terminie do 7 dni od dnia ogłoszenia wyników.
Ponadto w aktach tych znajdowało się pismo Dziekana Wydziału [...] w K. z dnia [...]r., z którego wynikało, iż lista rankingowa kandydatów kwalifikowanych do przyjęcia na I rok studiów niestacjonarnych na Wydziale [...] w K. w roku akademickim 2008/2009 oraz limity punktów kwalifikujących do przyjęcia ogłaszane były na stronie internetowej Uniwersytetu w dziale "rekrutacja" oraz wywieszane w Dziekanacie na tablicach ogłoszeń od 9 lipca do 10 października 2008r. Okoliczność tę potwierdzało także znajdujące się na stronie 13 akt pismo Zastępcy Kierownika Centrum Informatyki i Informatyzacji [...] Uniwersytetu Medycznego w K..
W wykonaniu zarządzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ wyjaśnił dodatkowo, iż data zaskarżonej decyzji opisana jako [...]r. jest datą błędną, gdyż w rzeczywistości decyzja wydana została w dniu [...]r.
Na rozprawie skarżąca przedstawiła dwa wydruki ze strony internetowej zawierające - informację z dnia 30 wrześnią 2008r. o obniżeniu w dniu 29 września 2008r. limitu punktów kwalifikujących do przyjęcia na I rok studiów niestacjonarnych na wydziałach lekarskich do 127 punktów oraz wydruk strony – “aktualności" – kategoria "Rekrutacja-Z." z adnotacją "informacja o listach rankingowych w Z. z dnia 3 października 2008r."
Pełnomocnik organu przedstawił uchwałę Rady Wydziału [...] w K. rok 2007/2008, której załącznik zawierał zasady i tryb działania Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału [...] w K..
Wykonując nadto zarządzenie Sądu organ dodatkowo przedstawił Statut [...] Uniwersytetu Medycznego, uchwałę Nr [...] Senatu [...] Akademii Medycznej w K. z dnia [...]r. w sprawie regulaminu studiów, zarządzenie Nr [...] z dnia [...]r. Rektora [...] Uniwersytety Medycznego w sprawie organizacji roku akademickiego 2008/2009 w [...] Uniwersytecie Medycznym w K., uchwałę Nr [...] Wydziałowych Komisji Rekrutacyjnych Wydziału [...] w K. i Wydziału [...] z Oddziałem [...] w Z. [...] Uniwersytetu Medycznego z dnia [...] r. w sprawie zmiany limitu punktów warunkujących przyjęcie na studia, uchwałę Nr [...] Senatu [...] Uniwersytetu Medycznego w K. z dnia [...]r. w sprawie powołania Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej w roku akademickim 2008/2009, uchwałę Nr [...] Senatu [...] Uniwersytetu Medycznego w K. z dnia [...]r. w sprawie zasad i trybu działania Uczelnianych Komisji Rekrutacyjnych, uchwałę Nr [...] Rady Wydziału [...] w K. z dnia [...]r. w sprawie powołania Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej oraz uchwałę Nr [...] Rady Wydziału [...] w K. z dnia [...]r. w sprawie zaakceptowania zasad i trybu działania Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zwanej dalej p.p.s.a..
Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż jest ona zasadna.
Ze względu na charakter przedmiotu kontrolowanej sprawy, zdaniem Sądu należało przypomnieć brzmienie art. 70 ust. 5 Konstytucji RP, zgodnie z którym zapewnia się szkołom wyższym autonomię na zasadach określonych w ustawie. Ustawy określające zasady działania publicznych szkół wyższych muszą - w myśl art. 70 ust. 5 Konstytucji, respektować ich autonomię, tzn. nie mogą znosić istoty tej autonomii poprzez zupełne i wyczerpujące unormowanie wszystkich spraw, które określają pozycję studenta w państwowej szkole wyższej. W przeciwnym przypadku rola państwowych szkół wyższych sprowadzałaby się jedynie do wykonywania ustaw, zaś organy tych szkół stałyby się organami państwa, co równałoby się zniesieniu ich autonomii. Oznacza to, iż już na poziomie Konstytucji RP zapewniono organom uczelni uprawnienie do jednostronnego kształtowania praw i obowiązków studentów w drodze aktów władztwa zakładowego, zarówno o charakterze ogólnym, jak i indywidualnym. Prawo do takich regulacji wewnętrznych przysługuje wszystkim szkołom wyższym po to, by mogły one realizować cel publiczny, jakim jest kształcenie studentów i prowadzenie badań naukowych ( por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 200r. sygn. akt SK 18/99 publ. OTK 2000/7/258).
Z treści przywołanego art. 70 ust. 5 Konstytucji RP wynika równocześnie, iż autonomia szkół wyższych ma charakter ograniczony. Przyznane im zostało bowiem uprawnienie do tworzenia aktów wewnętrznych na zasadach określonych w ustawie. Mogą to zatem czynić w wyznaczonych w przepisach granicach.
Bezspornie rolę takiego przepisu spełnia norma zwarta w art. 6 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym ( Dz. U. Nr 164 poz. 1365 z póżn. zm.) zwanej dalej ustawą, a rozwinięciem zawartej w jej ustępie pierwszym delegacji jest art. 169 ust. 2 przekazujący upoważnienie dla władz uczelni ( Senatu) do ustanowienia aktu o charakterze ogólnym w formie uchwały, kształtującego warunki i tryb rekrutacji oraz formy studiów na poszczególnych kierunkach. Zgodnie z wymogami ustawy uchwałę taką podaje się do wiadomości publicznej nie później niż do dnia 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki, którego uchwała dotyczy i przesyła ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego.
Delegacja dla organów uczelni do wydania aktu o charakterze indywidualnym, znajduje się natomiast w art. 169 ust. 7 zdanie drugie ustawy, z którego wynika, iż komisje rekrutacyjne podejmują decyzje w sprawach przyjęcia na studia.
Decyzje o przyjęciu i odmowie przyjęcia na studia akademickie, o których mowa w art. 169 ust. 7 ustawy są jednolicie uznawane za indywidualne akty administracyjne. Obok autonomicznej regulacji zawartej w uchwale senatu uczelni, kształtującej warunki i tryb rekrutacji na studia, zgodnie z brzmieniem art. 207 ust. 1 ustawy należy stosować do nich, jako do decyzji o charakterze administracyjnym, przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 207 ust. 1 ustawy nakazuje stosować wskazaną procedurę administracyjną "odpowiednio". Nakaz odpowiedniego stosowania przepisów postępowania administracyjnego, w opinii Sądu, należałoby rozumieć w ten sposób, iż wszystkie gwarancje, jakie przysługują adresatowi decyzji administracyjnej na podstawie k.p.a., winny mieć także zastosowanie do adresata decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich, chyba że szczególne cechy sprawy wprost to uniemożliwiają ( por. w/w wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 200r. sygn. akt . SK 18/99 publ. OTK 2000/7/258).
Powyżej przedstawione rozważania prowadzą do wniosku, iż [...] Uniwersytet Medyczny w K., jako szkoła wyższa, o której mowa w art. 70 ust. 5 Konstytucji RP był uprawniony, w drodze wewnętrznej regulacji o charakterze ogólnym, ustalić warunki rekrutacji studentów, a na ich podstawie, w drodze decyzji administracyjnej, rozstrzygnąć sprawę indywidualną w sprawie przyjęcia na studia.
Zważyć trzeba w tym miejscu, iż decyzje te, jako akty stosowania prawa podlegają kontroli sądowo-administracyjnej z punktu widzenia ich legalności, a więc w aspekcie zgodności z prawem powszechnie obowiązującym. Pośrednio przeto kontroli tej poddane musza być akty zakładowego władztwa uczelni o charakterze ogólnym, które organ brał pod uwagę przy wydawaniu decyzji. Zgodnie bowiem z powyżej przedstawionymi uwagami, wewnętrzne akty władztwa zakładowego, jakim są uchwały senatu uczelni, a także uchwały jednostek organizacyjnych uczelni lub zarządzenia właściwych jej organów, nie mają samoistnego charakteru, a stanowią konkretyzację przepisów ustawy. Zatem uregulowania zawarte w aktach wewnątrzuczelnianych mogą być aktami wiążącymi, o ile są zgodne z przepisami powszechnie obowiązującymi, na podstawie których zostały podjęte.
Pogląd ten nie pozostaje w sprzeczności z dotychczasową linią orzeczniczą sądów administracyjnych, w której przyjęto, iż poza kognicją sądu administracyjnego pozostają zagadnienia dotyczące przyjętych przez uczelnię zasad naboru kandydatów na studia. Wojewódzki Sąd Administracyjny przychylając się do tego stanowiska stwierdza, iż poza jego kognicją pozostają regulacje wewnętrzne uczelni z punktu widzenia merytorycznego doboru kandydatów. Zasady szkoły wyższej co do ilości przyjmowanych studentów na studia powinny być w pełni autonomiczne w tym zakresie, w jakim wymagane jest to z punktu widzenia funkcji oraz celów szkoły, jako instytucji publicznej, określonych bezpośrednio w samej konstytucji. W zakresie procedury rekrutacyjnej musza zostać jednak poddane kontroli sądowo-administracyjnej, a kontrola ta powinna ocenić wskazane zasady z punktu widzenia ich obiektywizmu i jednoznacznie określonych wymagań, pozostających w zgodzie z obowiązującymi aktami normatywnymi, a zwłaszcza w zakresie ustanowionej przez ustawę zasadniczą gwarancji równości, niedyskryminacji, czy też prawa do nauki.
Mając zatem na względzie w pierwszej kolejności akt normatywny najwyższej rangi, i przepis art. 32 Konstytucji RP w związku z art. 70 ust. 1 zd. pierwsze i ust. 4 zdanie pierwsze, nie budzi wątpliwości twierdzenie, iż publiczna szkoła wyższa tak powinna ukształtować system rekrutacji, by zapewnić warunki równego startu i uczestnictwa dla wszystkich kandydatów uczestniczących w tym postępowaniu kwalifikacyjnym. Temu służą publicznie ogłaszane zasady przyjęć na studia w szkole wyższej, jednoznacznie określone wymagania i limity ustanawiane na poszczególnych kierunkach nauczania.
Przechodząc w tym miejscu na grunt rozpoznawanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za konieczne poddać ocenie pozostające w związku z zaskarżoną decyzją akty prawne wydane przez organy [...] Uniwersytetu Medycznego w K.. Dokonał przeto analizy przedłożonego Statutu [...] Akademii Medycznej w K. w zakresie regulacji zawartej w § 125-127, związanej z rekrutacją na studia, które przyznawały Senatowi upoważnienie do wydania uchwały w sprawie warunków i tryby rekrutacji oraz form studiów na poszczególnych kierunkach, Dziekanowi po zasięgnięciu opinii Rady Wydziału kompetencję do wyznaczenia limitu przyjęć na pierwszy rok studiów na poszczególnych kierunkach z obowiązkiem jego zatwierdzenia przez Senat, a komisjom rekrutacyjnym powoływanym przez Radę Wydziału - przeprowadzenie rekrutacji, wyznaczając przy tym, jako organ odwoławczy od decyzji tych komisji, Rektora uczelni.
Wymienione w statucie uczelni upoważnienia dla senatu zrealizowała uchwała Nr [...] z dnia [...]r. Senatu [...] Akademii Medycznej w K. w sprawie warunków i trybu rekrutacji, form studiów w roku akademickim 2008/2009 zmieniona uchwałą Nr [...] tego organu w dniu [...]r. W jej treści, oprócz powtórzenia zasadniczych kwestii uregulowanych w przywołanych przepisach Statutu, określono tryb i zasady rekrutacji. Z zasad tych wynikał obowiązek zarejestrowania się kandydata w systemie internetowej rejestracji kandydatów i obowiązek dostarczenia, w terminie 5 dni od dnia ogłoszenia wyników, deklaracji podjęcia studiów, w przypadku uzyskania na liście rankingowej pozycji mieszczącej się w ramach ustalonego limitu, pod rygorem skreślenia jej z listy kandydatów. Wskazano, że terminarz postępowania rekrutacyjnego i jego wyniki zostaną podane do publicznej wiadomości przez wywieszenie na tablicach ogłoszeń poszczególnych wydziałów oraz przez zamieszczenie na stronie internetowej uczelni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił nadto uwagę na § 13 ust. 5 uchwały Senatu. Z treści tej regulacji wynikało, iż w przypadku nie wyczerpania limitu miejsc na danym kierunku, uczelnia zastrzega sobie prawo przeprowadzenia dodatkowego postępowania kwalifikacyjnego na podstawie decyzji Rektora.
Pojęcie "decyzja" użyte w wymienionym § 13 ust. 5 uchwały w sprawie warunków i trybu rekrutacji (...) oznaczać może jedynie akt władztwa zakładowego o charakterze ogólnym, gdyż nie dotyczy rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie określonego podmiotu, w rozumieniu przepisów prawa administracyjnego. Wśród dostarczonych przez [...] Uniwersytet Medyczny aktów decyzji takiej jednak nie było. Zauważyć można natomiast, iż dołączono do akt sprawy załącznik nr 1 do uchwały Nr [...]r. w sprawie zaakceptowania zasad i trybu działania Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej. Pkt 10 załącznika określał, że w razie niewypełnienia limitu przyjęć, Przewodniczący Wydziałowych Komisji Rekrutacyjnych obniżają limit punktów warunkujących przyjęcia na studia, a procedura ta powtarzana jest, aż do wyczerpania limitu miejsc lecz nie dłużej niż do 30 września 2009r.
Z przedstawionych przez uczelnię aktów wewnętrznych wynikało nadto, iż zarządzeniem Nr [...] z dnia [...]r. Rektor [...] Uniwersytetu Medycznego w K. uregulował kwestię rozpoczęcia się roku akademickiego 2008/2009 wskazując, iż będzie to dzień 1 października 2008r. Zgodnie z treścią § 3 zarządzenia zostać ono miało opublikowane na stronie internetowej uczelni, do której dostęp miała skarżąca.
Mimo ograniczenia czasowego, wskazanego w treści pkt. 10 załącznika nr 1 do uchwały Nr [...]r. w sprawie zaakceptowania zasad i trybu działania Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej oraz mimo treści zarządzenia regulującego datę rozpoczęcia roku akademickiego, w dniu [...]r. wydany został akt w formie uchwały Nr [...] Wydziałowych Komisji Rekrutacyjnych Wydziału [...] w K. i Wydziału [...] z Oddziałem [...] w Z. [...] Uniwersytetu Medycznego w K. w sprawie zmiany limitu punktów warunkujących przyjęcie na I rok niestacjonarnych jednolitych studiów magisterskich na kierunku [...].
W treści jej określono nowy limit punktów oraz postanowiono o przyjęciu 18 osób na I rok niestacjonarnych studiów magisterskich na kierunku [...] na rok akademicki 2008/2009. Akt ten wszedł w życie z chwilą podjęcia, a więc w dniu [...]r. i nie zawierał klauzuli o podaniu go do publicznej wiadomości.
Dokonując oceny legalności przywołanego aktu zważyć należy, iż Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna, zgodnie z zapisem § 41 ust. 2 Statutu [...] Uniwersytetu Medycznego w K. powoływana jest przez Radę Wydziału, która określa skład i zadania Komisji. Regulamin działania Komisji Rekrutacyjnej uchwalany jest natomiast na pierwszym jej posiedzeniu i zatwierdzany przez Radę Wydziału na podstawie § 39 ust. 13 w zw. z § 41 ust. 3 Statutu Uczelni. Przedstawiona Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu uchwała Nr [...] Rady Wydziału [...] w K. z dnia [...]r. stanowi zatem akt zatwierdzający regulamin działania Wydziałowych Komisji Rekrutacyjnych. Tym samym stwierdzić należy, iż Wydziałowe Komisje Rekrutacyjne Wydziału [...] w K. i Wydziału [...] z Oddziałem [...] w Z. [...] Uniwersytetu Medycznego w K. nie miały podstaw prawnych do podjęcia w dniu [...]r. uchwały Nr [...]. Jak stanowi bowiem przywołany wyżej pkt 10 regulaminu działania wydziałowych komisji rekrutacyjnych, przewodniczący komisji, a więc jednoosobowe organy, które nie mogą działać w formie uchwał przypisanych organom kolegialnym, uzyskali kompetencje obniżania limitu punktów wymaganych do przyjęcia na I rok studiów. Brak jest zatem podstawy prawnej do podejmowania w tym zakresie uchwały komisji. Nadto istotne jest, że działanie przewodniczącego komisji ograniczone zostało czasowo i nie mogło nastąpić po dniu 30 września 2008r.
Przede wszystkim jednak regulacja zawarta w analizowanym pkt 10 regulaminu komisji rekrutacyjnych budzi istotne zastrzeżenia w aspekcie § 13 ust. 5 uchwały Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie warunków i trybu rekrutacji, form studiów w roku akademickim 2008. W normie tej bowiem wskazano, iż w przypadku nie wyczerpania limitu miejsc na danym kierunku uczelnia zastrzega sobie prawo przeprowadzenia dodatkowego postępowania kwalifikacyjnego, jednakże podstawą takiego postępowania miałaby być decyzja Rektora.
Powracając w tym miejscu do art. 169 ust. 2 i 7 ustawy, a także przypominając ponownie, iż autonomia szkół wyższych zagwarantowana w art. 70 ust. 5 Konstytucji RP jest ograniczona przez przyznanie uprawnienie do tworzenia aktów wewnętrznych na zasadach określonych w ustawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, iż działając na zasadach wymienionych w art. 169 ust. 2 ustawy, Senat [...] Uniwersytetu Medycznego w K. ustalił warunki i tryb rekrutacji oraz formy studiów na poszczególnych kierunkach, a uchwałę swoją podał do wiadomości publicznej. Do powołanych na Uniwersytecie Medycznym Wydziałowych Komisji Rekrutacyjnych należało przeprowadzanie rekrutacji według zasad ustalonych w uchwale senatu. Przywołana regulacja pozwala, zdaniem Sądu, na potraktowanie komisji rekrutacyjnych, jako organu wykonawczego, nieuprawnionego do ustalania zasad procedury rekrutacyjnej.
Istotne dla oceny sprawy jest nadto, iż uchwała senatu uczelni, ustalając warunki i tryb rekrutacji(...)stanowi w istocie akt o charakterze prawa wewnętrznie obowiązującego, jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za stosowne powtórnie odwołać się do stanowiska Trybunału Konstytucyjnego przedstawionego w wyroku z dnia 8 listopada 2000r. sygn. akt SK 18/99 i przytoczyć zaprezentowany tam pogląd. Trybunał wskazał, iż akty tego typu jak regulamin studiów, także zarządzenia rektora, zalicza się do tzw. aktów władztwa zakładowego publicznych zakładów. Ocena, czy można im przypisać normatywny charakter zależy od treści poszczególnych postanowień takiego aktu. Normatywny charakter będą miały postanowienia nadające moc obowiązującą normom wyznaczającym określonym adresatom (podmiotom) określone postępowanie, ilekroć powstaną wskazane w tych normach okoliczności (Encyklopedia Prawa, red. U. Kalina-Prasznic, s. 23-24; autor hasła - W. Gromski).
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego tego typu zapisy, jakie znajdują się w uchwale [...] Senatu [...] Uniwersytetu Medycznego w K. z dnia [...]r. nadają tej uchwale normatywny charakter, bowiem nakładają na kandydata na studia określone obowiązki w postaci zarejestrowania się w systemie internetowym, dostarczenia w terminie 5 dni od dnia ogłoszenia wyników deklaracji podjęcia studiów, w przypadku uzyskania na liście rankingowej pozycji mieszczącej się w ramach ustalonego limitu pod rygorem skreślenia z listy kandydatów, a także obowiązek obserwowania wyników rekrutacji. Z tych właśnie względów ustawodawca nałożył na organu uczelni obowiązek podania w/w uchwały do publicznej wiadomości z właściwym wyprzedzeniem czasowym.
Jak wynika z oświadczenia złożonego przez skarżącą w chwili składania podania o przyjęcie na I rok studiów w roku akademickim 2008/2009 (k. 5 i nast. akt administracyjnych), zasady rekrutacji ustalone w przywołanej uchwale były jej znane. Konsekwentnie do powyższego, w opinii Wojewódzkie Sądu Administracyjnego wyłącznie ten akt i wynikające z niego obowiązki powinny zostać wzięte pod uwagę przy ocenie legalności wydanej decyzji. Na marginesie zauważyć można, iż wśród przedłożonych przez organ [...] Uniwersytetu Medycznego w K. aktów prawnych, oprócz zarządzenia Rektora Uczelni w sprawie organizacji roku akademickiego 2008/2009, żaden nie zawierał klauzuli nakazującej podanie go do wiadomości osób zainteresowanych.
Przypomnieć trzeba, iż procedura rekrutacji szkoły wyższej musi zawierać jednoznacznie określone wymagania pozostające w zgodzie z obowiązującymi aktami normatywnymi, zwłaszcza w zakresie ustanowionej przez ustawę zasadniczą gwarancji równości, niedyskryminacji, czy też prawa do nauki. Nie czyni tego w opinii Sądu uchwała z dnia [...]r. Nr [...] Wydziałowych Komisji Rekrutacyjnych Wydziału [...] w K. i Wydziału [...] z Oddziałem [...] w Z. [...] Uniwersytetu Medycznego w K. w sprawie zmiany limitu punktów warunkujących przyjęcie na I rok niestacjonarnych jednolitych studiów magisterskich na kierunku [...], jako że wydana została bez należytej podstawy prawnej w obowiązujących ustawach.
Zważyć trzeba także, że zgodnie z art. 169 ust. 2 ustawy uchwała zawierająca warunki i tryb rekrutacji oraz formy studiów na poszczególnych kierunkach należy do kompetencji senatu uczelni i musi zostać podana do wiadomości publicznej. Tym samym ustanowienie uzupełniających regulacji, a w tym ustalania nowych limitów punktów wymaganych do przyjęcia na studia nie może pozostawać w sprzeczności z treścią tej uchwały, a jako unormowanie wyznaczające określonym adresatom określoną sytuację musi być również jawne. Brak możliwości zapoznania się z warunkami rekrutacji narusza w konsekwencji gwarantowane w konstytucji prawo do nauki (art. 70 ust. 1 Konstytucji RP), jak również konstytucyjny nakaz zapewnienia obywatelom powszechnego i równego dostępu do wykształcenia wyrażony w art. 70 ust. 4 ustawy zasadniczej.
Jak wynika z przedstawionego Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu materiału sprawy skarżąca zapoznana została z obowiązkiem dostarczenia, w terminie 5 dni od dnia ogłoszenia wyników, deklaracji podjęcia studiów, w przypadku uzyskania na liście rankingowej pozycji mieszczącej się w ramach ustalonego limitu. Obowiązek ten mógł być przez nią spełniony wyłącznie wtedy, gdyby wiedziała o uzyskaniu na liście rankingowej pozycji upoważniającej ją do podjęcia studiów. Zdaniem Sądu dokumentacja sprawy nie dostarcza jakiegokolwiek podstaw do uznania, że akt w przedmiocie obniżenia limitu punktów koniecznych do przyjęcia na studia, a więc akt normujący określone sytuacje dla skarżącej został jej ujawniony. Zarzut zawarty w skardze, że podjęcie decyzji w sprawie nastąpiło z naruszeniem prawa był zatem słuszny.
Z omówionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej przez organ I instancji odmówił zastosowania przywołanej wyżej uchwały Nr [...]. Uregulowania zawarte w aktach wewnątrzzakładowych wiążą bowiem tylko wtedy, gdy są zgodne z przepisami powszechnie obowiązującymi, na podstawie których zostały podjęte.
W ponownym rozpoznaniu sprawy, stosując się do reguł wynikających z przywołanych przepisów ustawy zasadniczej, konieczne będzie dokonanie oceny kwalifikacji i przydatności do studiów medycznych skarżącej w taki sam sposób, w jaki oceniono przydatność innych kandydatów przyjętych na studia w roku akademickim 2008/2009. Nadto, stosując się do obowiązków wynikających z mocy art. 9 k.p.a., organ należycie i wyczerpująco poinformuje skarżącą o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organ administracji, którego obowiązki przyjmuje Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna w toku postępowania w przedmiocie przyjęcia kandydata na studia, czuwa bowiem nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu obowiązany jest udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznaje, iż zaskarżona i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 169 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym, a także art. 70 ust. 2 i 4 Konstytucji RP.
W związku z powyższym orzeczono na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a jak w sentencji.
O wykonalności zaskarżonego aktu orzeczono po myśli art. 152 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło