IV SA/Gl 287/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata dla skarżącej. W treści skargi z dnia [...] E. S. wniosła o ustanowienie adwokata z urzędu. Z uwagi na fakt, iż powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia [...] skarżącą wezwano do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. E. S. złożyła rzeczony formularz w dniu [...], precyzując, iż zakres jej żądania obejmuje nie tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata lecz nadto także zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu skarżąca powołała się na okoliczności związane ze swą trudną sytuacją materialną i życiową. Równocześnie zadeklarowała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką oraz, że nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych ani zasobów pieniężnych. Jest natomiast właścicielką mieszkania o powierzchni [...]. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony zadeklarowany został w kwocie [...] uzyskiwanej przez jej matkę z tytułu [...]. Skarżąca dodała, że ponadto sama uzyskuje dochód z tytułu [...] w wysokości [...] co dwa tygodnie. Nadto wnioskodawczyni podkreśliła, że jest zadłużona zarówno wobec banków jak i osób fizycznych oraz wywiodła, że jej matka jest osobą schorowaną i ponosi znaczne wydatki na zakup leków. Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku uznano za niewystarczające, pismem z dnia [...] skarżącą wezwano do uzupełnienia i udokumentowania danych, które zostały nim wykazane. W odpowiedzi E. S. nadesłała między innymi decyzję [...] ustalającą wysokość [...] pobieranej przez jej matkę, wypis z treści orzeczenia [...] z dnia [...] a także faktury VAT i paragony dokumentujące zakup leków dla matki. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie wniesiona została na decyzję, mocą której skarżącą uznano za osobę bezrobotną i odmówiono jej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. b p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskująca korzysta zatem w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia jej od rzeczonych kosztów było bezprzedmiotowe i z tego powodu należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §3 tej ustawy. Odnosząc się natomiast do wniosku E. S. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącej wynika bowiem, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku i osiąga dochód wyłącznie z tytułu [...] w wysokości zaledwie [...] miesięcznie ([...] co dwa tygodnie). W tym miejscu godzi się odnotować, że matka wnioskującej, pozostająca z nią we wspólnym gospodarstwie domowym pobiera [...] w kwocie netto [...] (patrz: nadesłana przez skarżącą decyzja [...] z dnia [...]). Nie sposób jednak tracić z pola widzenia, że jest ona osobą schorowaną, [...] (vide: dołączony do akt sprawy wypis z orzeczenia [...]) i ponosi w związku z tym bardzo wysokie koszty zakupu leków (skarżąca nadesłała kopie faktur VAT i paragonów dokumentujących wydatki dokonane w tym zakresie od stycznia do czerwca 2008 r. na kwotę ogółem [...]). Mając na uwadze zaprezentowane wyżej fakty uznano, że uiszczenie kosztów, jakie mogą wiązać się z udziałem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika przekracza możliwości płatnicze skarżącej i mogłoby poskutkować niemożnością zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych jej oraz matki. W tym stanie rzeczy ustanowiono dla nie adwokata, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 258 §3 oraz z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.