IV SA/Gl 29/08
WyrokWSA w Gliwicach2008-06-04
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Stanisław Nitecki, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił dochód rodziny skarżącego, odliczając składkę na ubezpieczenie zdrowotne zgodnie z przepisami, co skutkowało przekroczeniem kryterium dochodowego uprawniającego do zasiłku rodzinnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły dochód rodziny skarżącego, opierając się na zaświadczeniach z urzędu skarbowego. Odliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne zostało dokonane zgodnie z przepisami rozporządzenia, a wyliczony dochód rodziny w przeliczeniu na osobę przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego i dodatków. W związku z tym, odmowa przyznania świadczeń była zasadna.Stan faktyczny
Skarżąca E. C. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję MOPS odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków. Organ I instancji odmówił przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, mimo uznania, że wyliczenie organu I instancji nie było prawidłowe, również utrzymało decyzję w mocy, ustalając dochód rodziny na podstawie zaświadczeń z Urzędu Skarbowego i stwierdzając jego przekroczenie. Skarżąca kwestionowała prawidłowość wyliczenia dochodu, w tym wysokość odliczonej składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz wpływ jej statusu jako osoby samotnie wychowującej dziecko.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Referent Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2008r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 5 ust. 3, art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę do ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokość świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 130, poz. 130), Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta S., odmówił E. C. przyznania prawa do [...].
W uzasadnieniu organ administracyjny podniósł, iż z przedłożonych przez stronę dokumentów wynika, że dochód jej [...] rodziny w przeliczeniu na jedną osobę wynosi [...] , a tym samym przekracza kryterium dochodowe w kwocie[...], określone w art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych uprawniające do przyznania zawnioskowanego świadczenia na dzieci P. i I. C. Ponadto organ stwierdził, iż ustawowe kryterium dochodowe zostało przekroczone o kwotę wyższą niż kwota najniższego zasiłku rodzinnego wynoszącego [...]. Wyjaśnił dodatkowo, iż nie ma podstaw do obliczenia dochodu utraconego, gdyż sytuacja zawodowa i rodzinna strony, zgodnie z jej oświadczeniem, nie uległy zmianie.
W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. E. C. wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia zapadłego w I instancji. Nadmienił, że jest osobą[...], [...] wychowującą dwoje dzieci, w tym jedno o statusie [...]. Ponadto podniósł, że obliczenia wskazane w decyzji nie są adekwatne do stanu rzeczywistego odpowiadającego zaświadczeniom wydanym przez Urząd Skarbowy w S., których odpisy załączył do odwołania.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] nr[...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Kolegium uznało, że wyliczenie dochodu przez organ pierwszej instancji nie było prawidłowe. W tym zakresie Kolegium przyznało natomiast moc dowodową załączonym do odwołania zaświadczeniom z Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] Nr [...] oraz z dnia [...] nr [...], na podstawie których ustaliło, iż dochód rodziny strony w roku [...] wynosił[...], co w przeliczeniu na osobę w rodzinie stanowi kwotę [...] Tak wyliczona kwota przekracza jednakże kwotę uprawniającą do otrzymania zasiłku rodzinnego, o kwotę większą niż kwota odpowiadająca najniższemu zasiłkowi rodzinnemu. W tej sytuacji organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do przyznania zawnioskowanych świadczeń rodzinnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach E. C. kwestionował prawidłowość wyliczenia dochodu rodziny. W tym zakresie wyraził wątpliwość co do wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne odliczanej od dochodu oraz kwoty przyjętego kryterium dochodowego. Nie wie czy na ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych ma wpływ okoliczność, iż jest on osobą z [...], [...] wychowującą dwójkę dzieci, w tym jedno [...]. Zaznaczył, że niniejsza sprawa toczy się równocześnie ze sprawą o ustalenie [...] córki P. Ponadto podniósł, iż pracownicy MOPS w S. wykorzystując jego [...] "wypisali jakieś niepotrzebne dokumenty", które okazały się być odrębnym wnioskiem o dodatek z tytułu [...], na który została wydana odrębna decyzja.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy podtrzymał argumentację zawartą w motywach zaskarżonej decyzji wywodząc, iż dochód rodziny skarżącego przekracza kryterium warunkujące przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego, jak i przepisami postępowania administracyjnego, co wynika z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.).
Przeprowadzając, w oparciu o powyższe uregulowania, ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć, także na podstawie art. 134 P.p.s.a., należy stwierdzić, że Sąd nie dopatrzył się w nich z urzędu takiego naruszenia prawa, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi.
Zasady przyznawania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku obowiązujące w dacie wydania aktu stanowiącego przedmiot skargi uregulowane zostały w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.)
Stosownie zatem do treści art. 5 ust. 1 przywołanej regulacji prawo do świadczeń rodzinnych przysługuje osobom wymienionym w art. 4 ust. 2 tej ustawy, czyli rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka oraz osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...]
Zgodnie przy tym z definicją sformułowaną w art. 3 pkt 2 cytowanej ustawy pod pojęciem dochodu rodziny należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.
Zakres pojęcia "dochód" wyznaczony został w ustawie o świadczeniach rodzinnych bardzo szeroko. Są nim bowiem przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.) a także deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez
osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
Ponadto, w definicji dochodu mieszczą się także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, wymienione w art. 3 ust. 1 pkt c cytowanej ustawy.
W świetle powyższych unormowań nie budzi wątpliwości, że przesłanką warunkującą uzyskanie przez rodzica prawa do pobierania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami jest, aby suma dochodów w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych uzyskanych przez wszystkich członków jego rodziny w ciągu roku poprzedzającego okres zasiłkowy, podzielona przez liczbę osób wchodzących w skład tego gospodarstwa domowego nie przekraczała kryterium dochodowego ustalonego w art. 5 ust. 1 tej regulacji na kwotę [...]. Omawiany próg dochodowy podlega pewnemu podwyższeniu w przypadku rodzin, które pobierały zasiłek rodzinny w poprzednim okresie zasiłkowym. Świadczenia rodzinne przysługują wówczas w sytuacji, gdy dochód rodziny przekracza wprawdzie kwotę uprawniającą do zasiłku rodzinnego ([...]), lecz o wartość niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu [...] – kwota ustalona zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych Dz. U. z 2006 r. Nr 130, poz. 903) przysługującemu w okresie, na który jest ustalany (art. 5 ust 3 cyt. ustawy). Natomiast podstawę do wyliczenia dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie, w przypadku, gdy wnioskodawca uzyskuje przychód podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych (art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych), stanowi dołączone do wniosku o zasiłek rodzinny zaświadczenie wydane przez właściwy urząd skarbowy (art. 23 ust. 4 pkt 1 tej samej ustawy).
Z akt administracyjnych wynika, że skarżący wnioskiem z dnia [...] zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S o ustalenie i przyznanie prawa do [...] na rzecz córek P. i I. oraz dodatku z tytułu [...], rozpoczęcia [...] oraz dodatku na [...] P. C..
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił wysokość dochodu rodziny skarżącego, opierając się na zaświadczeniach o dochodzie wydanych z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] Nr [...] oraz z dnia [...] Nr [...]. Miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie skarżącego wyniósł [...]. Zatem dochód rodziny skarżącego w przeliczeniu na jedną osobę z roku poprzedzającego okres zasiłkowy (to jest z roku[...]) przekraczał zarówno kryterium ustalone stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. ([...]), jak i wynikające z art. 5 ust. 3 wskazanej ustawy ([...] )Wobec powyższego należało uznać, że organ odwoławczy zasadnie odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanych świadczeń, bowiem dane dotyczące dochodu rodziny wykazane w zaświadczeniach urzędu skarbowego były wiążące dla organu administracji orzekającego w sprawie.
W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, ze prawidłowe ustalenia co do wysokości uzyskanego przez skarżącego w roku [...] dochodu świadczyły o przekroczeniu kryterium dochodowego określonego w ustawie, jako podstawowego kryterium warunkującego przyznanie wnioskowanych świadczeń rodzinnych.
Odnosząc się do twierdzeń zawartych w skardze przyjdzie wskazać, że organ od dochodu określonego w zaświadczeniach z urzędu skarbowego odliczył składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości ustalonej zgodnie z § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.). Na podstawie wskazanego przepisu organ przyjął do jej obliczenia składkę na ubezpieczenie zdrowotne wyrażoną w procentach obowiązującą w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, tj. w [...] w wysokości [...] zgodnie z art. 242 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.). Powyższe oznacza, że wykazana w zaświadczeniach z urzędu skarbowego składka na ubezpieczenia zdrowotne w kwotach [...] i [...] została po przeliczeniu, zgodnie z § 15 ust. 2 wskazanego wyżej rozporządzenia, odliczona od dochodu w kwotach wyższych, tj. [...] oraz [...]
Ponadto przyjdzie wskazać, iż [...] nie ma wpływu na prawo do przedmiotowych świadczeń rodzinnych, a więc zasiłku rodzinnego oraz dodatków od zasiłku, a tym samym na wysokość kryterium dochodowego. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem [...] ( do lat 16 zgodnie z art 3 pkt 9 tej ustawy) lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym[...], zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]
Jednocześnie należy wskazać, że dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują tylko wówczas, gdy spełnione zostały przesłanki do przyznania samego zasiłku rodzinnego. Skoro dochód rodziny przekroczył ustawowe kryterium dochodowe, to organy prawidłowo przyjęły, że zasiłek rodzinny nie przysługuje, a tym samym nie było podstaw do przyznania wnioskowanych dodatków do zasiłku rodzinnego.
W tym stanie rzeczy, Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło