IV SA/Gl 29/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2008-11-17
Skład orzekający: Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która złożyła skargę w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykazuje, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która złożyła skargę w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. W takich sprawach strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, co czyni wniosek o zwolnienie bezprzedmiotowym, ale nie wyklucza przyznania pomocy w postaci ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Skarżący E. C. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. odmawiającą przyznania prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną i wychowywanie dwójki dzieci. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając jego sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Postanowieniem umorzono postępowanie w kwestii wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe i ustanowiono adwokata dla skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata postanawia 1. umorzyć postępowanie w kwestii wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe; 2. ustanowić adwokata dla skarżącego.
Wyrokiem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego.
Dnia [...] r. skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, iż jest osobą [...], samotnie wychowującą dwójkę dzieci, w tym jedno [...].
Na dochód rodziny składa się renta skarżącego w wysokości [...] zł brutto oraz [...] otrzymywana przez córkę P. C. – [...] zł brutto. Nadto wnioskujący oświadczył, że posiada [...] o powierzchni [...] m2, natomiast nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Skarżący w odpowiedzi na wezwanie sądu z [...] r. w przedmiocie szczegółowego wskazania ponoszonych przez rodzinę wydatków, pismem z dnia [...]r. przedstawił szczegółowe zestawienie stałych miesięcznych wydatków rodziny. Na te wydatki składa się kwota: [...] zł opłaty za [...] zł opłaty za [...] za usługi internetowe, [...] zł na ubezpieczenie, [...] zł, wydatków na [...] córkę, [...] dla I. C.– [...]. Dodatkowo do wydatków należy zaliczyć [...] zł przeznaczone na coroczny [...] oraz coroczne wydatki związane z rozpoczęciem roku szkolnego przez córkę P. – [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że rozpoznawany wniosek (zgodnie z dyspozycją zawartą w rubryce 4 urzędowego formularza) obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Na mocy art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Stosownie przy tym do art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) lub w zakresie częściowym (obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego).
Zauważyć należy, że skarga w niniejszej sprawie złożona została na decyzję wydaną w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Wnioskujący jest zatem w niniejszej sprawie objęty ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych, co w świetle art. 241 powołanej ustawy oznacza, że jest zwolniony zarówno od uiszczania opłat sądowych, w tym wpisów sądowych i opłat kancelaryjnych, jak i ponoszenia wydatków. W tym stanie rzeczy wniosek, w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za bezprzedmiotowy, a postępowanie z tego wniosku umorzyć, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a.
Wobec powyższego merytoryczne rozpoznanie niniejszego wniosku o przyznania prawa pomocy sprowadza się do zbadania przesłanki przyznania tego prawa w kontekście żądania ustanowienia adwokata, a więc rozpoznając wniosek E.C. należało mieć na uwadze treść art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Z brzmienia tego przepisu wynika, że przesłanką warunkującą przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez nią, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Analiza dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych oraz zawartego w rozpoznawanym wniosku oświadczenia strony oraz precyzującego je pisma z [...] r. wskazuje, iż skarżący jest osobą [...] wychowującą samotnie dwójkę dzieci. Młodsza córka P. C. jest [...] i uczy się w [...], starsza córka I. C. studiuje na Uniwersytecie Ś. i pozostaje na wyłącznym utrzymaniu ojca. Skarżący i P. C. miesięcznie otrzymują z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych świadczenie [...] w łącznej wysokości [...] zł brutto.
Stan majątkowy rodziny E. C., a także wysokość środków finansowych dostępnych w comiesięcznym budżecie domowym prowadzonego przez niego gospodarstwa domowego, z uwzględnieniem ponoszonych wydatków wskazuje, iż skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Spełniona została zatem przesłanka uwzględnienia wniosku strony w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, tym samym Sąd, działając w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 254 § 1 p.p.s.a., orzekł jak sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło