IV SA/Gl 293/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2012 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne oddala skargę. Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając m.in. na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenia pielęgnacyjne (Dz. U. Nr 295, poz. 1746), a także art. 104 k.p.a., odmówił przyznania E. S. prawa do pomocy finansowej w okresie od [...] stycznia 2012 r. do [...] marca 2012 r. Uzasadniając swoje stanowisko organ podał, iż wnioskiem z dnia [...] stycznia 2012 r. E. S. wniosła o przyznanie prawa do pomocy finansowej w wysokości 100 zł. oraz, że na mocy decyzji z dnia [...] r. jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką A. S. Następnie organ wyjaśnił, że zgodnie z § 2 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 27 grudnia 2011 r., prawo pomocy przysługuje matce, ojcu lub opiekunowi faktycznemu dziecka mającym ustalone za miesiąc styczeń, luty, marzec 2012 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przyznane na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten nie przewiduje zatem pomocy innym osobom, w tym córce, która pobiera świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. Od powyższej decyzji E. S. złożyła odwołanie wyrażając swoje niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia. Decyzja z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podzielając argumentację przedstawioną przez organ I instancji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach E. S. kwestionowała decyzję Kolegium oraz przepisy stanowiące podstawę jej wydania, które w jej ocenie naruszają prawo do ochrony życia i zdrowia gwarantowane Konstytucją RP. Ponadto podniosła, iż wraz z matką znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy, sądy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Otóż trafnie podniósł organ odwoławczy, że stronie, która pobiera świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawną matką nie przysługiwała pomoc finansowa, określona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenia pielęgnacyjne (Dz. U. Nr 295, poz. 1746), wydanym na podstawie delegacji ustawowej określonej w art. 24 ust. ustawy z dnia 12 stycznia 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 295, poz. 1746). Zgodnie z § 2 ust. 1 i 2. ww. rozporządzenia prawo do pomocy finansowej w wysokości 100 zł miesięcznie przysługuje matce, ojcu lub opiekunowi faktycznemu dziecka, mającym ustalone za miesiąc styczeń, luty, marzec 2012 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przyznane na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). W przepisie tym jednoznacznie określony został krąg adresatów rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne. W związku z tym nie sposób organom orzekającym w sprawie zarzucić niewłaściwą jego wykładnię. Trafnie organ odwoławczy zauważył, że rozporządzenie, przewiduje pomoc jedynie dla "niektórych osób" pobierających świadczenie pielęgnacyjne, na co wskazuje treść § 1 rozporządzenia. Oznacza to, że pomocy tej nie przewidziano dla każdej osoby pobierającej świadczenie pielęgnacyjne, a jedynie dla tych, które zostały enumeratywnie wymienione w § 2 pkt 1 rozporządzenia. Skoro skarżąca nie mieści się w kręgu osób uprawnionych do pomocy finansowej realizowanej w ramach programu rządowego, to pomoc ta jej nie przysługiwała. Odnosząc się do argumentacji skarżącej należy wskazać, że przepis art. 24 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, daje możliwość Radzie Ministrów przyjęcia rządowego programu pomocy społecznej mającego na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia. Powołany przepis nie nakłada zatem obowiązku przyznania takiej dodatkowej pomocy, a nadto nie wskazuje wyraźnie jakim konkretnie osobom wsparcie może być przyznane. Powyższe należy mieć na uwadze, oceniając zasadność wyboru takiej, a nie innej grupy osób uprawnionych do otrzymania dodatkowej pomocy na mocy wydawanych rozporządzeń. Oznacza to, że zasady konstytucyjne, w tym zasada równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP), czy sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) nie dają samoistnej podstawy do przyjęcia, że Rada Ministrów korzystając z możliwości prawodawczej na mocy art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, miała obowiązek objąć przyjętym programem pomocy wszystkie osoby uprawione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przyjdzie bowiem zauważyć, że świadczenie stanowiące pomoc finansową dla osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem z pomocy społecznej, a nie świadczeniem rodzinnym w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy oświadczeniach rodzinnych, nie można go zatem traktować jako dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego. Natomiast, jak już zaznaczono na wstępie, rolą Sądu jest kontrola zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem. Do kompetencji Sądu nie należy ocena racjonalności prawodawcy, nawet jeśli w poczuciu jednostki prawo to może być rozumiane jako niesprawiedliwe. Reasumując stwierdzić należało, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało prawidłowej interpretacji obowiązującego stanu prawnego w niewadliwie ustalonym stanie faktycznym sprawy. Kolegium, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 6 k.p.a., zobowiązane było działać w granicach wiążących go przepisów prawa i nie mogło uwzględnić żądania strony skarżącej do przyznania oczekiwanej pomocy. Poza oceną organów administracji publicznej pozostaje kwestia celowości, czy też faktycznej efektywności przyjmowanych przez organy władzy rozwiązań legislacyjnych. Powyższe prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o obowiązujące przepisy prawa materialnego z zachowaniem zasad wynikających z przepisów postępowania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji