IV SA/Gl 294/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącej; W dniu 16 czerwca 2012 r. E.S. nadała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w treści którego oznaczyła, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. W uzasadnieniu powołała się na okoliczności związane ze swą trudną sytuacją materialną i życiową oraz na problemy zdrowotne pozostającej z nią we wspólnym gospodarstwie domowym niepełnosprawnej matki, a także dała wyraz swojemu niezadowoleniu z pracy organów administracji rządowej, samorządowej oraz innych instytucji i osób. Równocześnie zadeklarowała, iż posiada mieszkanie o powierzchni całkowitej 58 m2. Nie dysponuje natomiast żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami wartościowymi. Strona dodała, że na dochód jej rodziny składa się pobierane przez nią świadczenie pielęgnacyjne (520 zł) oraz renta rodzinna jej matki (1.723,61 zł). Wskazała przy tym, że matka otrzymuje dodatkowo alimenty w kwocie 170 zł miesięcznie. Nadto wnioskodawczyni zaakcentowała, że zarówno ją jak i matkę obciąża zadłużenie wobec instytucji (11.000 zł) a także wobec osób prywatnych (ogółem 3.000 zł) oraz wywiodła, iż po uiszczeniu opłat stałych oraz rat kredytów nie wystarcza jej środków na zakup niezbędnego wyżywienia. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że przedmiotem skargi E.S. jest decyzja administracyjna o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. Charakter tego świadczenia jak i cel, dla którego zostało ustanowione nie pozostawia przy tym wątpliwości, że stanowi ono formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe trzeba wyjaśnić, że skarżąca korzysta w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w konsekwencji, jej wniosek w omawianym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku strony o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika bowiem, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Równocześnie, oceniając jej sytuację materialną wzięto pod uwagę ustalenia, jakie poczyniono na podstawie oświadczeń złożonych przez nią w zakresie innej zawisłej przed tutejszym Sądem sprawy z jej skargi, w której także ubiegała się o przyznanie prawa pomocy (sygn. akt IV SA/Gl 1485/11) oraz dokumentów, które zostały dołączone do akt tego postępowania. W tym zakresie uwzględniono kopię decyzji ZUS ustalającej wysokość renty pobieranej przez jej matkę, kopie faktur VAT dokumentujących wydatki dokonane na zakup leków, kopie wyciągów bankowych z rachunków należących do niej i matki, kopie decyzji o przyznaniu pobieranego przez nią świadczenia pielęgnacyjnego, dokumenty potwierdzające zadłużenie wobec banku i wobec zarządcy budynku, kopię ugody sądowej, na mocy której jej bracia zobowiązali się do łożenia alimentów na rzecz matki, w kwocie ogółem 170 zł miesięcznie, a także dokumenty potwierdzające wysokość opłat związanych z zamieszkiwanym lokalem. Wymienione dokumenty obrazują wprawdzie stan sprzed ponad 3 miesięcy, jednak brak jest przesłanek, które mogłyby wskazywać, że sytuacja materialna strony uległa w międzyczasie istotnemu polepszeniu. Zważywszy powyższe stwierdzić przyjdzie, że dochód netto przypadający na dwuosobowe gospodarstwo domowe wnioskującej w wysokości 2.332,42 zł (w tym świadczenie pielęgnacyjne, w kwocie 520 zł, renta jej matki, w wysokości 1.642,42 zł oraz otrzymywane przez nią alimenty, w rozmiarze 170 zł), po uwzględnieniu obciążających tę rodzinę kosztów utrzymania, nie umożliwia dokonania oszczędności wystarczających na opłacenie adwokata z wyboru. Należy bowiem mieć w polu widzenia, że matka wyżej wymienionej to osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym, wymagająca stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (vide: orzeczenie o niepełnosprawności - karta nr 24 akt administracyjnych niniejszej sprawy) i ponosi bardzo wysokie wydatki na zakup leków. Wystarczy w tym miejscu odnotować, że faktury VAT przedłożone przez stronę w zakresie wspomnianej wyżej sprawy o sygn. akt IV SA/Gl 1485/11 potwierdzają, iż średni miesięczny koszt zakupu leków dla A.S. przekracza 500 zł. Trzeba także dodać, że skarżąca oraz jej matka są zadłużone i obciążone wydatkami w ramach spłaty obciążających je zobowiązań. Mając na uwadze wszystkie zaprezentowane wyżej fakty uznano, że uiszczenie kosztów, jakie mogą wiązać się z udziałem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika przekracza możliwości płatnicze skarżącej i mogłoby poskutkować niemożnością zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych jej oraz matki. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.