IV SA/Gl 294/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz – Kunicka (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta B. Kierownik Działu Dodatków Mieszkaniowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B., odmówił przyznania E. S. dodatku mieszkaniowego stwierdzając, że świadczenie to nie przysługuje jej ze względu na zbyt duże przekroczenie kwoty maksymalnego miesięcznego dochodu na 1 osobę w gospodarstwie domowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że E. S. jest właścicielem lokalu mieszkalnego położonego w B., o łącznej pow. użytkowej 61,49 m2. Opłatę łączną za mieszkanie/czynsz i opłaty/ ustalono na kwotę 368,17 zł. miesięcznie. W lokalu nie ma centralnego ogrzewania i nie ma centralnie dostarczanej ciepłej wody, jest instalacja gazu przewodowego. Dochody skarżącej i jej matki za ostatnie 3 miesiące wyniosły 6317,88 zł. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, od roku 2005 dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy, normatywna powierzchnia lokalu mieszkalnego dla 2 osób wynosi 40 m2. Jednak w przedmiotowej sprawie została ona powiększona o 15 m2 i wynosi 55 m2 i jest niższa od powierzchni użytkowej mieszkania. Organ dodał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3 - 6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek - w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego w gospodarstwie 1-osobowym. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1 tej ustawy, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymująca dodatek w wysokości 20% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 1-osobowym. Organ podniósł, że według art. 3 ust. 3 wymienionej ustawy, wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 10 cytowanej ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Następnie organ wskazał, że najniższa emerytura wynosi 728,18 zł. i wobec tego dochód na 1 osobę w gospodarstwie domowym skarżącej jest wyższy od maksymalnego dopuszczalnego dochodu (przekroczenie dochodu wynosi; 1052,98 zł. - 125% z kwoty 728,18 zł., czyli 142,75 zł.). Organ podniósł, że wysokość dodatku mieszkaniowego, obliczonego łącznie z ryczałtem wynosi 112,33 zł. i stanowi różnicę pomiędzy wydatkami wraz z ryczałtem a 15 % udziałem średniego miesięcznego dochodu 2 członków gospodarstwa domowego, (tj. 428,22 zł. - 15 % z kwoty 2105,96 zł. wynosi 112,33 zł.). W związku z tym organ wskazał, że dodatek mieszkaniowy, po pomniejszeniu o przekroczenie maksymalnego dochodu stanowiłby wartość ujemną (112,33 zł. - 142,75 zł. = - 30,42 zł.). Wobec tego stwierdził, że świadczenie to nie przysługuje skarżącej ze względu na zbyt duże przekroczenie kwoty maksymalnego miesięcznego dochodu na 1 osobę w gospodarstwie domowym. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca zarzuciła, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji, doszło do naruszenia przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, gwarantujących prawo do ochrony życia i zdrowia. Ponadto wskazała okoliczności dotyczące jej trudnej sytuacji życiowej i materialnej oraz szczegółowo opisała swój stan zdrowia oraz stan zdrowia jej matki. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. W wyniku przeprowadzenia w powyższym zakresie kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należało, że została – podobnie jak decyzja organu I instancji – wydana z naruszeniem prawa materialnego, tj. ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 z 2001 r. poz. 734 z późn. zm.). Jednakże stwierdzone naruszenie prawa nie miało wpływu na wynik sprawy, a wobec tego nie było podstaw do uchylenia decyzji i uwzględnienia skargi. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika bowiem, że w przedmiotowej sprawie organ zastosował przepis art. 5 ust. 3 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, według którego, normatywną powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego, powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.). W kwestii tego, czy w przedmiotowej sprawie został zrealizowany wyżej wymieniony warunek, organ odwoławczy przytoczył wskazania zawarte w jego poprzedniej decyzji wydanej w tej sprawie, tj. decyzji z dnia [...] Nr[...], w której podniósł, iż akta sprawy zawierają trzy zaświadczenia lekarskie: z dnia [...] z dnia [...] oraz z dnia [...] w których lekarze stwierdzili, że matka skarżącej – A. S. jest osobą niepełnosprawną i w związku z tym wymaga opieki osoby drugiej oraz dobrych warunków życiowych i lokalowych - wskazany jest osobny pokój. Organ odwoławczy podkreślił wówczas także, że w zaświadczeniu lekarskim z dnia [...] użyto sformułowania "wymaga osobnego pokoju" i stwierdził, że - jako zbyt daleko idące i dowolne należy uznać stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, poparte obszernym wyjaśnieniem słowa "wskazany" przy pomocy słownika języka polskiego, zgodnie z którym użyte w zaświadczeniu lekarskim sformułowanie "wskazany osobny pokój" nie jest wystarczające do uznania, że została spełniona przesłanka z art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Podkreślenia wymaga, że akta administracyjne zawierają wyżej wymienione zaświadczenia lekarskie, a także orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] według którego A. S. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe oraz orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] uznające A. S. za całkowicie niezdolną do pracy i do samodzielnej egzystencji. W ramach kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić zatem należało, że nieprawidłowe było uznanie przez organ, iż w sprawie zostały spełnione przesłanki zastosowania cytowanego wyżej art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, pomimo braku orzeczenia przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, o wymogu zamieszkiwania przez A. S. w oddzielnym pokoju. Według bowiem treści tego przepisu, o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają wyłącznie powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.). Orzeczenia tego – wbrew przekonaniu organu odwoławczego - nie może zatem zastąpić zaświadczenie lekarskie. W przedmiotowej sprawie nie było więc podstaw do zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i powiększenia o 15 m2, normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego. Wobec tego, zastosowanie w sprawie powinien mieć art. 5 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy, według którego, normatywna powierzchnia lokalu mieszkalnego dla 2 osób wynosi 40 m2. Natomiast z ustaleń organu wynika, że skarżąca prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe w lokalu mieszkalnym o pow. użytkowej 61,49 m2. Jak zatem trafnie stwierdził organ, powierzchnia ta przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30%, a udział powierzchni pokoi i kuchni (49,33 m2) w powierzchni użytkowej lokalu jest wyższy niż 60%, bo wynosi 80,22 %. Prawidłowo więc organ uznał, że nie ma podstaw do zastosowania przepisu art. 5 ust. 5 wyżej wymienionej ustawy, zgodnie z którym dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. W związku z tym stwierdzenie, że powierzchnia lokalu mieszkalnego, zajmowanego przez skarżącą jest większa od dopuszczalnej według ustawy, powinno być powodem odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego w przedmiotowej sprawie. Jednakże – jak już była o tym mowa wyżej – stwierdzone naruszenie prawa nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż i tak odmówiono skarżącej przyznania dodatku mieszkaniowego, a wobec tego nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Na podstawie bowiem przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Mając zatem na uwadze przytoczone na wstępie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznać należało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a wobec tego została oddalona – zgodnie z art. 151 P.p.s.a.