IV SA/Gl 296/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia NSA Tadeusz Michalik Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi V. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta Z. podstawie art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. Nr 175 z 2009 r., poz. 1362 ze zm.) przyznał V. K. zasiłek celowy w kwocie [...] zł "na pokrycie części kosztów leków". Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ orzekający ustalił, że wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] dzieci, z których [...] posiada orzeczenia o niepełnosprawności. Jej rodzina spełnia kryterium dochodowe, od którego ustawa uzależnia prawo do pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. Po przedstawieniu ogólnych zasad udzielania pomocy oraz uznaniowego decydowania w oparciu o art. 39 ustawy o pomocy społecznej, organ wskazał na swoje ograniczone możliwości finansowe powodujące, że średnia wysokość zasiłku celowego może wynosić jednorazowo ok. [...] zł dla rodziny potrzebującej wsparcia. Jednocześnie zakup leków organ uznał za niezbędną potrzebę życiową. W odwołaniu strona zarzuciła, że przedstawiła faktury opiewające na ok. [...] zł, a dodatkowo niewykupione do chwili obecnej recepty. Ponadto podała, że nie otrzymuje alimentów, bo były mąż został wyrejestrowany z Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Zwróciła także uwagę na choroby swojego najmłodszego dziecka i zakwestionowała ograniczenie wysokości udzielanych świadczeń, które w dodatku nie są wypłacane w razie wniesienia odwołań. Według skarżącej konflikt z pracownikiem socjalnym powoduje nieobiektywne rozpatrywanie jej spraw. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, całkowicie podzielając jej ustalenia i wnioski. W szczególności organ odwoławczy podkreślił, że decyzji I instancji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa ani przekroczenia granic uznania administracyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego V. K. zarzuciła Kierownikowi MOPS w Z. kierowanie się "chorą nienawiścią", powodującą ograniczenie pomocy udzielanej jej rodzinie. Przyznany jej zasiłek uznała za zbyt niski, gdyż przedstawiła rachunki na kwotę [...] zł, a za swoją wizytę lekarską zapłaciła [...] zł. Ponownie zarzuciła też nieobiektywne działania pracowników pomocy społecznej. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w okolicznościach sprawy brak jest podstaw prawnych do podważenia zaskarżonej decyzji. Z jednej strony podzielić należy stanowisko organów obu instancji w zakresie konieczności uwzględnienia nie tylko zgłaszanych przez stronę żądań, ale i ogólnych zasad funkcjonowania pomocy społecznej oraz możliwości finansowych, jakimi ona dysponuje, a z drugiej strony – właściwe jest również zwrócenie uwagi na okoliczności, które nie zostały wyraźnie zaznaczone przez organy administracyjne, ale które wprost wynikają ze zgromadzonego materiału dowodowego. Otóż wniosek skarżącej w zakresie zasiłku celowego, po sprecyzowaniu w piśmie z dnia [...] r., jednoznacznie odnosił się wyłącznie do kwestii zakupu leków. W tej sytuacji wskazywanie w odwołaniu i skardze na jeszcze inne wydatki, takie jak koszty wizyty lekarskiej w Z., planowane badanie rezonansem, czy też opłacenie turnusu rehabilitacyjnego, wykracza poza przedmiot sprawy administracyjnej rozstrzyganej w I instancji i z tego powodu nie może wywołać pożądanych przez skarżącą skutków. Natomiast z przedłożonych przez skarżącą faktur zakupu leków w dniach 28 i 29 sierpnia 2012 r. wynika, że w chwili składania wniosku należności objęte tymi fakturami zostały już zapłacone gotówką lub za pomocą karty. Tym samym w tej części skarżąca domagała się w istocie zrefundowania poniesionych kosztów, co nie należy do zadań pomocy społecznej. Dopiero na rozprawie sądowej skarżąca wskazała na pochodzenie owych środków pieniężnych z pożyczki, na co nie powoływała się w toku całego postępowania administracyjnego. Pomijając ogólnikowość tych twierdzeń, muszą być one uznane za spóźnione. W rezultacie obowiązkiem organu I instancji była ocena rzeczywistych potrzeb rodziny skarżącej w zakresie zakupu leków. W tym względzie skarżąca przedstawiła jedynie trzy recepty wystawione dla jej córki K. w dniu 4.09.2012 r. Co prawda wniosek był złożony o jeden dzień wcześniej, ale nie ma to znaczenia dla wyniku sprawy, gdyż organ zobowiązany był ocenić sytuację na chwilę orzekania. Odnośnie tych niewykupionych recept skarżąca podała w piśmie z dnia [...] r., że opiewają one na kwotę około [...] zł. Oznacza to, że przyznany zasiłek celowy w takiej właśnie wysokości zaspokaja właściwie w całości uzasadnioną, niezbędną w rozumieniu art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, potrzebę rodziny skarżącej w zakresie zakupu leków, w związku z omawianym wnioskiem z dnia [...] r. Z tego też powodu skarga okazała się bezzasadna niezależnie od przyczyn trafnie podniesionych przez organy administracyjne, które przeprowadziły prawidłowe postępowanie, pozwalające na dokonanie istotnych w sprawie ustaleń. Można jedynie zauważyć, że postawa skarżącej nie ułatwiała tego zadania. Okoliczności odnotowane podczas sporządzania wywiadu środowiskowego mogą wręcz świadczyć o braku współpracy skarżącej z pracownikiem socjalnym i jej roszczeniowej postawie. Rozwijanie tego wątku nie jest celowe jedynie z tego względu, że zakaz reformationis in peius nie pozwala na uchylenie decyzji dla ewentualnego dokonania ustaleń co do przesłanek z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. W świetle wcześniej przedstawionych wywodów na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. sw