IV SA/Gl 298/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K. L.-S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę Wójt Gminy P. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 2, art. 3, art. 7 ust. 1 w związku z art. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił K.L.-S. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że osoba ubiegająca się o przyznanie dodatku mieszkaniowego zobowiązana jest spełniać wszystkie wymogi do jego otrzymania, a w szczególności posiadać tytuł prawny do zajmowanego lokalu, osiągać dochód, który nie przekracza określonego kryterium a powierzchnia użytkowa lokalu nie przekracza wielkości wskazanych w ustawie. Z danych zamieszczonych we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego organ ten ustalił, że strona nie spełnia wymogu dotyczącego powierzchni zajmowanego lokalu, ponieważ wynosi ona 163 m2, gdy powierzchnia normatywna uprawniająca do otrzymania wnioskowanego lokalu w przypadku strony wynosi 55 m2 i z tego powodu wydano rozstrzygnięcie odmowne. Odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. wniosła K. L.-S., która wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W motywach odwołania zakwestionowała ujęcie punktu trzeciego uzasadnienia. W jej ocenie organ administracji może przyznać świadczenie w postaci dodatku mieszkaniowego w przypadku przekroczenia normatywnej powierzchni użytkowej w wysokości proporcjonalnej do określonej w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. W dalszej części odwołania przedstawiła własną sytuację oraz okoliczności, które skłoniły ją do zwrócenia się o przyznanie tej formy wsparcia ze strony gminy. Podniosła również, że powierzchnia normatywna wynikająca z zaświadczenia wystawionego przez starostwo powiatowe jest zawyżona, ponieważ faktycznie użytkowany jest jedynie parter domu, natomiast piętro nie jest wykorzystywane i aktualnie nie nadaje się do zamieszkania. Odwołująca się ma świadomość tego, że powierzchnia użytkowa zajmowanego przez nią lokalu przekracza wielkość wskazaną w ustawie i z tego powodu wnosi o przyznanie dodatku mieszkaniowego w wysokości proporcjonalnej do tej, która jej przysługuje oraz do ponoszonych przez nią kosztów jego utrzymania. Za taką interpretacją postanowień art. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przemawia to, że w ustawie nie da się przewidzieć wszystkich sytuacji życiowych, które w praktyce się pojawiają. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przeprowadził własną analizę rozpatrywanej sprawy. W tej części uzasadnienia organ odwoławczy na wstępie przytoczył treść kluczowych dla rozpatrywanej sprawy przepisów i wskazał, że przestrzeganie tych unormowań jest obligatoryjne, a niespełnienie choćby jednego z wymienionych w nich warunków nie pozwala organowi administracji na przyznanie dodatku mieszkaniowego. Nadto organ ten przybliżył zasady ubiegania się o przedmiotowe świadczenie oraz wskazał, że wysokość tego dodatku jest zmienna i nie rekompensuje wszystkich wydatków związanych z jego utrzymaniem. W dalszej kolejności organ ten odniósł się do sytuacji występującej w rozpatrywanej sprawie i uznał, że strona spełnia kryterium dotyczące wysokości dochodu, jak również dysponuje tytułem prawnym do zajmowanego lokalu, a nadto okazała zaświadczenie, z którego wynika, że winna zamieszkiwać w osobnym pokoju. Jednocześnie organ ten zaznaczył, że powodem odmowy przyznania dodatku jest przekroczenie ustawowego kryterium powierzchni normatywnej lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych normatywna powierzchnia użytkowa lokalu dla 2 osobowego gospodarstwa domowego wynosi 40 m2, a powiększona o 30% wynosi 52 m2. Nadto z tytułu niepełnosprawności orzeczonej przez uprawniony organ i prawa do zajmowania odrębnego pokoju powierzchnię tę zwiększa się o 15 m2. Jednakże organ ten zaznaczył, że dołączone do akt zaświadczenie lekarskie nie daje takiego prawa, ponieważ musi to wynikać z orzeczenia zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. W podsumowaniu swoich rozważań organ ten doszedł do przekonania, że strona nie spełnia wymogów do otrzymania dodatku mieszkaniowego. Nadto organ ten zaznaczył, że obowiązany jest stosować przepisy prawa i przy podejmowaniu rozstrzygnięć nie może kierować się innymi względami niż wynikają z norm prawnych. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła K.L.-S., która wystąpiła o jej uchylenie i o ponowne rozpatrzenie jej odwołania. Skarżąca podniosła, że organ odwoławczy nie podzielił jej stanowiska odnośnie przyznania dodatku mieszkaniowego w wysokości proporcjonalnej do tej, która wynika z postanowień przepisów ustawy i opowiedziało się za niezbędnością spełniania wszystkich wymogów, aby móc otrzymać dodatek mieszkaniowy. Skarżąca zasygnalizowała, że w trakcie wywiadu środowiskowego poinformowano ją o wszystkich wymaganych dokumentach przy ubieganiu się o dodatek mieszkaniowy i jak zaznaczyła, wszystkie dokumenty przedłożyła. Zaznaczyła, że organ odwoławczy nie uwzględnił zaświadczenia lekarskiego o niezbędności zamieszkiwania w odrębnym pokoju i z tego powodu wniosła o zawieszenie postępowania do czasu uzyskania przedmiotowego orzeczenia. Odnosząc się do poszczególnych elementów, to podniosła, że zaświadczenie wystawione przez starostwo powiatowe jest prawidłowe, jednakże nie uwzględnia stanu faktycznego, ponieważ podana w nim wielkość dotyczy całego budynku, natomiast w rzeczywistości użytkowana jest jedynie jego część znajdująca się na parterze. Zdaniem skarżącej nie dokonano pomiaru dwóch pokoi i kuchni znajdujących się na parterze, a obecnie trudno jest takie pomieszczenia wyodrębnić, ponieważ pierwotny kształt pomieszczeń na parterze został zmieniony i aktualnie jest tu jedna duża powierzchnia, która nie powinna być brana pod uwagę, lecz wielkość pomieszczeń przed dokonaniem remontu, a ta wówczas wynosiła 82,35 m2, gdyż pozostałą część parteru zajmuje łazienka, korytarz, schody i ganek. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podniósł, iż gdyby uwzględnić niezbędność zamieszkiwania skarżącej w odrębnym pokoju oraz przyjmując najmniejszą powierzchnię przez nią zajmowaną, to i tak nie spełnia ona wymogów do otrzymania dodatku mieszkaniowego. Pismem procesowym z dnia [...] skarżąca uzupełniła swoją skargę i przedłożyła orzeczenie, z którego wynika, że powinna zamieszkiwać w odrębnym pokoju. Odnosząc się do meritum sprawy podniosła, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie uwzględnia indywidualnych sytuacji życiowych. Jej zdaniem podstawą wydania decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego powinien być uzasadniony interes prawny pozostający w równowadze z interesem publicznym. Realizacją takiego spojrzenia na ustawę byłoby proporcjonalne ustalanie wysokości przyznawanego dodatku, a organy administracji nie uwzględniają takiego rozwiązania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zatem jedynie wskazane naruszenie prawa uzasadnia uwzględnienie wniesionej skargi. W rozpatrywanej sprawie skarżąca nie kwestionuje ustaleń dokonanych przez organy administracji publicznej co do występującego w sprawie stanu faktycznego. Zatem skarżąca nie zarzuca organom administracji, że w sposób nieprawidłowy ustaliły dysponowanie przez nią tytułem prawnym do zajmowanego lokalu czy wysokość dochodów gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o przyznanie dodatku. Nawet, gdy idzie o ustalenie powierzchni normatywnej budynku, to i w tym zakresie skarżąca nie zarzuca organom administracji przyjęcia nieprawidłowych danych, a jedynie sygnalizuje, że w rzeczywistości wielkości te wyglądają inaczej. Istota przedmiotowej skargi sprowadza się do tego, aby organy administracji dokonały indywidualnego podejścia do jej sytuacji i przyznały dodatek nie w pełnej wysokości, ale w wysokości odpowiadającej udziałowi powierzchni normatywnej wskazanej w ustawie do tej, która występuje w rzeczywistości. W świetle zarzutów skargi przyjdzie rozważyć, czy proponowana interpretacja przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest możliwa. Stosownie do postanowień art. 5 ust. 1 tej ustawy normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny ( dom jednorodzinny ), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać w przypadku dwóch osób 40 m2. Z kolei po myśli art. 5 ust. 3 przywoływanej ustawy normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokali mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 123, poz.776, z późn. zm.). Jednocześnie w art. 5 ust. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi się, że w wypadku najmu albo podnajmu części lokalu mieszkalnego za powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego lub części tego lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe najemcy albo podnajemcy uważa się powierzchnię zajmowanych pokoi, wynikającą z umowy najmu lub podnajmu, oraz część powierzchni kuchni, łazienki, korytarzy i innych pomieszczeń wspólnych znajdujących się w tym lokalu, odpowiadającą stosunkowi liczby członków gospodarstwa domowego najemcy albo podnajemcy do liczby osób zajmujących cały lokal. Za powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego zamieszkiwaną przez wynajmującego uważa się powierzchnię pokoi zajmowanych przez gospodarstwo domowe wynajmującego oraz część powierzchni kuchni, łazienki, korytarzy i innych pomieszczeń wspólnych wchodzących w skład tego lokalu, odpowiadającą stosunkowi liczby członków gospodarstwa domowego wynajmującego do liczby osób zajmujących cały lokal. Z punktu widzenia zarzutów podniesionych w skardze kluczową rolę odgrywa treść art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ponieważ wydatki na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego oblicza się, dzieląc wydatki za ten lokal przez jego powierzchnię użytkową i mnożąc uzyskany w ten sposób wskaźnik przez normatywną powierzchnię, o której mowa w ust. 1. W świetle powyższego unormowania stanowisko skarżącej prezentowane w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji oraz w skardze do tutejszego Sądu nie znajduje umocowania, albowiem regulacja ta wyłącza możliwość proporcjonalnego ustalania wysokości dodatku mieszkaniowego. Przepis ten zawiera sztywne reguły ustalania wysokości tego świadczenia i organy administracji pozbawione są w tym zakresie możliwości działania w warunkach uznania administracyjnego. Tym samym stanowisko organów administracji wyłączające propozycję zgłoszoną przez skarżącą na etapie postępowania administracyjnego znajduje umocowanie w treści przepisów prawa. Przyjdzie odnieść się do jeszcze jednego zagadnienia, a mianowicie związanego z ustaleniem powierzchni normatywnej lokalu zajmowanego przez skarżącą. W aktach administracyjnych znajduje się zaświadczenie wystawione przez Starostwo Powiatowe w K., z którego wynika, że powierzchnia wynosi 163 m2. Z treścią tego dokumentu skarżąca z jednej strony się zgadza, gdyż uznaje, że informacja tam zamieszczona nie jest fałszywa. Dodatkowo skarżąca nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień związanych z wniesieniem zażalenia na wydanie zaświadczenia niezgodnego z jej oczekiwaniami. Jednocześnie K.L. – S. akcentuje w swoich pismach, że podana powierzchnia nie oddaje stanu rzeczywistego, ponieważ użytkowany jest tylko parter, natomiast poddasze nie jest użytkowane. W skardze do tutejszego Sądu skarżąca podnosi, że powierzchnia parteru wynosi 82,35m2. Przyjdzie zauważyć, że przyjęcie powierzchni podanej przez skarżącą za wiarygodną nic w sprawie nie zmieni, ponieważ w dalszym ciągu jest przekroczona maksymalna powierzchnia przewidziana dla gospodarstwa domowego składającego się z dwóch osób z uwzględnieniem niezbędności zamieszkiwania w odrębnym pokoju. Zatem przedłożenie przez skarżącą stosownego orzeczenia uprawnionego organu wystawionego w tym zakresie nie wpłynęło na zmianę oceny prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Sąd z urzędu dokonał kontroli zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji pod względem przestrzegania przepisów proceduralnych i doszedł do przekonania, że organy obu instancji nie dopuściły się naruszenia tych przepisów w takim zakresie, który uprawniałby do uwzględnienia wniesionej skargi. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić. su