IV SA/Gl 3/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego stypendium szkoleniowego i kosztów szkolenia w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej; W dniu 1 września 2016 r. G.W. złożył do Sądu wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, celem sporządzenia i wniesienia skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r., nr [...]. Wniosek ten został uwzględniony przez starszego referendarza sądowego, postanowieniem z dnia 4 października 2016 r., w następstwie którego Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła dla wyżej wymienionego adwokata T.O. W dniu 24 listopada 2016 r. wspomniany pełnomocnik nadał do tutejszego Sądu pismo procesowe, w którym zawarł skargę na powyższą decyzję administracyjną wraz z równoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tejże skargi. W piśmie tym pełnomocnik strony zażądał nadto przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych. Postanowieniem z dnia 7 marca 2017 r. Sąd odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podnosząc, iż wniosek ten został złożony po upływie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. Następnie, postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2017 r. Sąd orzekł o odrzuceniu skargi z uwagi na jej wniesienie po upływie ustawowego terminu. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Artykuł 250 § 1 p.p.s.a. stanowi, że pełnomocnik procesowy wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Trzeba jednak w tym miejscu podkreślić, że wspomniany przepis nie nakłada na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Godzi się bowiem zaakcentować, iż zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, wynagrodzenie należne pełnomocnikowi z urzędu, przysługuje mu tylko za faktycznie udzieloną pomoc prawną. Przyznanie prawa pomocy skutkuje bowiem tym, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu, a nadto że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt II FZ 910/15, z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1226/13 oraz z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04 - wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - zwanej dalej CBOSA). W tym kontekście, wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega ocenie sądu także pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej, zaś wynagrodzenie może być przyznane wyłącznie wtedy, gdy pomoc prawna świadczona jest przez pełnomocnika w sposób profesjonalny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt I GSK 2012/13, publ. LEX nr 1748630, postanowienie tego Sądu z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt I FZ 321/14, publ. LEX nr 1528763 oraz postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 marca 2000 r., sygn. akt I PZ 86/99, publ. PiZS 2001 r. nr 1 poz. 4 i z dnia 10 grudnia 2001 r., sygn., akt I PKN 248/01, publ. OSNAP z 2002 r. nr 9, poz. 5). Mając na względzie powyższe uznano, że wniosek pełnomocnika strony nie zasługuje na uwzględnienie. Adwokat ustanowiony dla skarżącego wniósł wprawdzie skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi, jednak rzeczony wniosek o przywrócenie terminu został przezeń zgłoszony po upływie siedmiodniowego terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a., w związku z czym Sąd orzekł o jego odrzuceniu postanowieniem z dnia 7 marca 2017 r., które stało się prawomocne z dniem 25 marca 2017 r. W następstwie powyższego Sąd odrzucił także skargę rozstrzygając o tym postanowieniem wydanym w dniu 19 kwietnia 2017 r. W tym stanie rzeczy, skoro wskutek uchybienia przez pełnomocnika strony ustawowego terminu skarga nie mogła zostać merytorycznie rozpoznana, to nie sposób zgodzić się, aby udzielił on skarżącemu faktycznej pomocy czyniącej zadość wymogom profesjonalizmu. Dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a.