IV SA/Gl 303/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie: NSA Tadeusz Michalik WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2005 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej dla funkcjonariuszy Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę W. S. w dniu [...] złożył wniosek do Zakładu Karnego w H. o dofinansowanie wykupienia na własność mieszkania służbowego. W jego uzasadnieniu zaznaczył, iż w [...] kupił na własność mieszkanie służbowe od Polskich Kolei Państwowych i zapłacił 50% jego wartości, chociaż pracownicy PKP płacili znacznie mniej. Dlatego domaga się zwrotu różnicy zapłaconej przez niego ceny tego mieszkania, bowiem ustny wniosek z miesiąca [...] w tej samej sprawie nie został rozpoznany przez Kierownika Gospodarczego Zakładu Karnego w H. W dniu [...] Dyrektor Zakładu Karnego w H. wydał decyzję nr [...] odmawiającą przyznania stronie pomocy finansowej na dofinansowanie kosztów związanych z przekształceniem prawa do zajmowanego lokalu mieszkalnego. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 85 ust. 1 i ust. 2, art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r., nr 207, poz. 1761 z późn. zm.) i § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. nr 132, poz. 1235). W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, iż strona na podstawie decyzji administracyjnej nr [...] Naczelnika Aresztu Śledczego w C. otrzymała przydział na mieszkanie funkcyjne w C. przy ul. S. [...] o powierzchni użytkowej [...] m², w którym obecnie zamieszkuje. W tym miejscu powołał się na treść art. 91 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej i uznał, iż strona ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, bowiem posiada lokal o większej powierzchni mieszkalnej niż odpowiadająca jej jednostkowa norma tej powierzchni w wysokości od 7 m² do 10 m². Tym samym stronie nie przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego, ani też prawo do świadczenia ekwiwalentnego do tego prawa. Nadto z brzmienia powołanego w podstawie prawnej decyzji § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego wynika, iż wnioskowaną pomoc finansową przyznaje się jednorazowo, jeżeli funkcjonariusz spełnia warunki do uzyskania lokalu mieszkalnego na mocy decyzji administracyjnej, bądź lokalu takiego nie otrzymał. Natomiast nie przyznaje się pomocy na dofinansowanie kosztów związanych z przekształceniem prawa do obecnie zajmowanego lokalu mieszkalnego. Skarżący w dniu [...] wniósł odwołanie od tej decyzji do organu II instancji, domagając się jej zmiany i przyznania wnioskowanej pomocy. W uzasadnieniu podniósł, że w dniu [...] zawarł umowę najmu na zajmowane przez siebie mieszkanie z Zakładem Gospodarki Mieszkaniowej PKP w C., dlatego powoływanie się na decyzję nr [...] Naczelnika Aresztu Śledczego w C. nie jest zgodne z prawdą. Akcentował, iż już wcześniej w [...] złożył ustny wniosek o przyznanie mu pomocy finansowej. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w H. z dnia [...] W jej uzasadnieniu podał, że strona od dnia [...] zajmuje lokal mieszkalny położony w C. przy ul. S. [...] o powierzchni użytkowej [...] m², który wykupiła w dniu [...] po preferencyjnej cenie, a obecnie jest emerytem Służby Więziennej. Dodatkowo strona w miesiącu [...] nie przedstawiła dowodów potwierdzających, że musi spłacać zobowiązania wynikające z umowy zawartej w formie aktu notarialnego wobec osób fizycznych lub prawnych oraz nie była zmuszona do wykupu mieszkania na własność w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 4 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1997 r. w sprawie określenia wysokości, szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. Urz. nr 4, poz. 50), które obowiązywało wobec wniosków złożonych przez funkcjonariuszy do dnia 29 września 2003 r. Rozpatrując odwołanie Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. stwierdził, iż wniosek strony z dnia [...] złożony został do Zakładu Karnego w H. dopiero w dniu [...]., dlatego stosuje się wobec niego przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. nr 132, poz. 1235), które nie zezwalają na dofinansowanie kosztów związanych z przekształceniem prawa do zajmowanego lokalu mieszkalnego, niezależnie od tego, czy dalsze zajmowanie lokalu uwarunkowane jest koniecznością jego wykupu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję skarżący domagał się jej zmiany na podstawie art. 29 i art. 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., nr 8, poz. 67) i ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. nr 84, poz. 948 z późn. zm.) oraz przyznania pomocy finansowej na dofinansowanie wykupu zajmowanego lokalu mieszkalnego na własność. Zaskarżonej decyzji zarzucił także rażące naruszenie prawa poprzez niewłaściwą interpretację przepisów i ocenę stanu faktycznego sprawy. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu [...] skarżący podniósł, iż od [...] jest na emeryturze i w roku [...] nie składał na piśmie wniosku w sprawie pomocy finansowej ani też do protokołu, w każdym razie protokołu takiego nie podpisywał. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organowi odwoławczemu zarzucić, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszył przepisy prawa materialnego, jak i postępowania administracyjnego. Na wstępie należy stwierdzić, iż stosownie do treści art. 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jej rozstrzygnięć. Natomiast w myśl art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, czyli nie są związane granicami skargi. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w przypadku, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Tak więc w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym kontroli w aspekcie zgodności z prawem podlegała zaskarżona decyzja i postępowanie, które ją poprzedziło. Przystępując do rozpoznania skargi Sąd w pierwszej kolejności musiał odnieść się do zarzutu skarżącego, dotyczącego złożenia w [...] ustnego wniosku o przyznanie pomocy finansowej na dofinansowanie kosztów związanych z przekształceniem prawa do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 67 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracyjny sporządza protokół z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, chyba że czynność ta została w inny sposób utrwalona na piśmie. Sam protokół winien być podpisany przez stronę oraz osobę przesłuchiwaną (art. 68 § 1 i art. 69 § 1 K.p.a.), a odmowę lub brak podpisu należy w protokole omówić (art. 68 § 2 K.p.a.). Tylko zatem wypowiedź, bądź ustny wniosek skarżącego utrwalony w protokole sporządzonym zgodnie z powołanymi przepisami mógłby zostać uznany za datę wszczęcia postępowania administracyjnego i dowód w tym postępowaniu (art. 61 § 1 i § 3 K.p.a.). Zatem skoro, jak skarżący twierdzi, nie składał na piśmie wniosku w sprawie pomocy finansowej ani też do protokołu, a nawet nie podpisywał takiego protokołu to nie sposób uznać, iż zawarty w skardze zarzut jest zasadny wobec obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady pisemności (art. 14 § 1 K.p.a.). Wskazać w tym miejscu należy, że powołane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o protokołach mają zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, bowiem ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r., nr 207, poz. 1761 z późn. zm.) nie zawiera odmiennych przepisów regulujących przesłuchanie strony lub utrwalanie czynności procesowych. W tym stanie rzeczy, organ administracyjny prawidłowo wszczął postępowanie na wniosek skarżącego złożony w dniu [...] Skarżącemu, jako funkcjonariuszowi uprawnionemu do emerytury z tytułu służby więziennej, bezspornie przysługiwało prawo do lokalu mieszkalnego albo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym na zasadach ogólnych przewidzianych dla funkcjonariuszy służby więziennej w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., nr 8, poz. 67) oraz przepisach ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002r., nr 207, poz. 1761 z późn. zm.). Dlatego podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji stanowił obowiązujący w dacie jej wydania przepis art. 90 ustawy o Służbie Więziennej. Wskazywał on, iż funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego, przy czym szczegółowe zasady przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej, określał Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych. Stosownie do treści przepisu art. 91 ustawy o Służbie Więziennej lokalu mieszkalnego, na podstawie decyzji administracyjnej, nie przydziela się funkcjonariuszowi zajmującemu lokal mieszkalny m. in. na podstawie umowy najmu, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Tak więc prawo skarżącego do lokalu mieszkalnego (art. 29 i art. 30 powołanej powyżej ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin) zostało zrealizowane na podstawie decyzji administracyjnej nr [...] Naczelnika Aresztu Śledczego w C., bowiem od dnia [...] zajmuje lokal mieszkalny położony w C. przy ul. S. [...] o powierzchni użytkowej [...] m². Następnie ten sam lokal skarżący zajmował na podstawie umowy najmu zawartej w dniu [...] z Zakładem Gospodarki Mieszkaniowej PKP w C. Powołane okoliczności faktyczne, nie kwestionowane przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, świadczą o zaspokojeniu w pełni jego potrzeb mieszkaniowych z dniem [...] Zatem nie sposób uznać, że skarżącemu przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, który już był w jego posiadaniu. Rozpoznając zatem wniosek skarżącego organy Służby Więziennej słusznie przyjęły, że nie przysługuje mu przedmiotowa pomoc finansowa, ponieważ zajmowany lokal został uzyskany przez skarżącego już wcześniej przed wystąpieniem z takim wnioskiem. Tym samym skarżący w dacie złożenia wniosku tj. w dniu [...] miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. W takiej sytuacji bez znaczenia pozostaje fakt przekształcenia umowy najmu z dnia [...] w umowę sprzedaży i ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącego, położonego w C. przy ul. S. [...]. Dodatkowo zauważyć trzeba, iż zgodnie z obowiązującym od dnia 25 sierpnia 2003r. § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. nr 132, poz. 1235) wnioskowaną przez skarżącego pomoc finansową przyznaje się jednorazowo takiemu funkcjonariuszowi, który spełnia warunki do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a lokalu takiego nie otrzymał. Nadto pomocy tej nie przyznaje się na dofinansowanie kosztów związanych z przekształceniem prawa do obecnie zajmowanego lokalu, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Tym samym przepis rangi ustawowej tj. art. 90 i art. 91 ustawy o Służbie Więziennej, jak i wydane do tej ustawy rozporządzenie wykonawcze, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, nie przyznają skarżącemu prawa do wnioskowanej pomocy finansowej, bowiem w momencie złożenia wniosku wraz z odpowiednią dokumentacją skarżący był już w posiadaniu lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej zgodnej z należną mu normą. Przedstawione powyżej ustalenia faktyczne i prawne wbrew zarzutom skarżącego wynikały z prawidłowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i były zgodne z przepisami prawa materialnego obowiązującymi w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Zatem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały podjęte w wyniku wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, właściwej oceny dowodów i prawidłowych rozważań prawnych omówionych w uzasadnieniu podjętych rozstrzygnięć. W tym miejscu podkreślić trzeba, że skład orzekający w niniejszej sprawie związany jest normą prawną wyrażoną w treści wskazanych przepisów prawa, które odzwierciedlają wolę ustawodawcy i nie może przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji brać pod uwagę skutków prawidłowo podjętych rozstrzygnięć. Tak więc nie jest uprawniony do badania innych okoliczności sprawy, w tym między innymi pokrzywdzenia skarżącego z racji wykupu zajmowanego lokalu mieszkalnego w cenie wyższej niż pracownicy Polskich Kolei Państwowych. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności sprawy - zdaniem Sądu - skarga nie zasługuje na uwzględnienie, z uwagi na cytowane na wstępie uregulowania ustawy p.p.s.a., ponieważ organy Służby Więziennej rozpatrujące niniejszą sprawę nie dopuścił się naruszenia przepisów zarówno postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem prawidłowo oceniły zaistniały w sprawie stan faktyczny, jak i nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miały w niej zastosowanie w stopniu mającym wpływ na jej wynik. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu i dlatego na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.