IV SA/Gl 305/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2009 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego w służbach mundurowych oddala skargę Komendant Miejski Policji w B. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego zobowiązał W.C. do opróżnienia lokalu funkcyjnego w B. przy ul. W. wraz ze wszystkimi osobami wspólnie zamieszkującymi. W uzasadnieniu decyzji organ ten stwierdził, że strona zajmuje przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego, a lokal ten pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w B.. Mieszkanie to zostało przydzielone J.C. na podstawie przydziału Komendanta Miejskiego Milicji Obywatelskiej w B. z dnia [...]. J.C. zmarł [...] a jego żona Z.C. [...]. Wnioskiem z dnia [...] strona wystąpiła do Komendanta Miejskiego Policji o wstąpienie w stosunek najmu. Z dniem [...] uruchomione zostało postępowanie w sprawie opróżnienia przez W.C. zajmowanego lokalu. Organ ten przywołał treść z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby bez tytułu prawnego. Zatem organ pierwszej instancji doszedł do przekonania, że zasadne jest wydanie decyzji zobowiązującej stronę do opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego, gdyż W.C. nie jest i nie był policjantem, zatem nie mógł nabyć prawa do emerytury lub renty policyjnej ani też nie pozostaje w kręgu osób, którym przysługuje prawo do policyjnej renty rodzinnej, a tym samym nie przysługuje mu prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Policji. Odwołanie od tej decyzji do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. wniósł W.C., który wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia i zarzucił mu nie uwzględnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz naruszenie zasad współżycia społecznego. W odwołaniu tym podniósł, iż ojciec jego w dniu [...] zawarł umowę najmu przedmiotowego lokalu z Zakładem Gospodarki Mieszkaniowej w B., w której znajduje się stwierdzenie, że wynajmujący oświadcza, że posiada tytuł prawny do dysponowania lokalem mieszkalnym będącym przedmiotem najmu. Nadto zaznaczył, że z umowy tej nie wynika, aby w stosunku do tego lokalu miały zastosowanie przepisy ustawy o Policji. Z tego też powodu domniemywał, iż po śmierci rodziców będzie mógł zawrzeć umowę najmu tego lokalu z wynajmującym. Dodatkowo zaznaczył, że w lokalu tym poczynione zostały znaczne nakłady modernizacyjne, natomiast organ pierwszej instancji w decyzji swojej nie odniósł się do tych zagadnień. W dalszej części odwołania zaznaczył, że w budynku tym, inne lokale zajmują osoby, które nie posiadają renty rodzinnej po rodzicach będących policjantami. Z podniesionych powodów odwołujący domaga się uwzględnienia jego odwołania i pozytywnego rozpatrzenia jego wniosku. Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ ten wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie dokonał własnych ustaleń w sprawie. Organ odwoławczy przywołał treść art. 88 ustawy o Policji stanowiący o przysługującym policjantowi prawie do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę. Realizacja tego prawa następuje w drodze decyzji administracyjnej, przyznającej prawo do takiego lokalu z zasobów będących w dyspozycji Policji. W dalszej części uzasadnienia organ ten zaznaczył, że z akt administracyjnych nie wynika, aby W.C. posiadał jakikolwiek tytuł prawny uprawniający go do zajmowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Zaznaczono, że stosownie do postanowień art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.) funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiedniego ministra lub podległych mu organów w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby, a do tych mieszkań stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Z tego też powodu ojciec strony J.C. zachował prawo do zajmowanego lokalu. Podniesiono także, że na mocy art. 29 ust. 2 i ust. 3 wyżej wymienionej ustawy prawo do przedmiotowego lokalu zagwarantowane zostało na okres pobierania renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy stwierdził, że strona nie spełnia wymogów do pobierania renty rodzinnej, gdyż z akt administracyjnych nie wynika, aby przed ukończeniem 25 roku życia strona stała się osobą całkowicie niezdolną do pracy lub samodzielnej egzystencji. Nadto organ ten zaznaczył, że po śmierci J.C. jego żona Z.C. jako wdowa uprawniona do policyjnej renty rodzinnej mogła zamieszkiwać w tym lokalu. W.C. nie był i nie jest funkcjonariuszem Policji, a tym samym nie nabył prawa do emerytury lub renty policyjnej oraz do policyjnej renty rodzinnej, zatem jest osobą nieuprawnioną do lokalu mieszkalnego z zasobów Policji. Z uwagi na ustalenie, iż W.C. zajmuje przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego, zatem niezbędne stało się wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Zdaniem organu odwoławczego załatwienie sprawy dotyczącej przydziału lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji następuje tylko w stosunku do policjantów oraz emerytów i rencistów policyjnych, tym samym brak było podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku strony. Zaznaczono również, że choć Policja nie jest właścicielem przedmiotowego lokalu to ma prawo nim dysponować jako mieszkaniem służbowym, a decyzja Wydziału Spraw Lokalowych Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia [...] o przydziale mieszkania KM i PMO w B. jest nadal obowiązująca. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu wskazano, że przedmiotowa umowa sporządzona została na standardowym druku umowy i nie zamieszczono w niej niezbędnych informacji, jak również zamieszczony został w niej mylny zapis o tym, że wynajmujący dysponuje tytułem prawnym do dysponowania tym lokalem. Nadto zaznaczono, że strona została poinformowana pismem ZGM w B. o tym, że przedmiotowa umowa jest kontynuacją wcześniejszej umowy z [...] na przydział lokalu służbowego. Nadto organ odwoławczy zasygnalizował stronie, że przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.), przewidują, iż do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, przepisy ustawy stosuje się, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. Z uwagi na brak tytułu prawnego do zajmowania przedmiotowego lokalu przez odwołującego się organ odwoławczy postanowił jak w sentencji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniósł W.C.. W skardze tej zarzucił powyższej decyzji naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i wystąpił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie wystąpił o dopuszczenie jako dowodu oryginału umowy z dnia [...]. Zdaniem skarżącego rozważania organów administracji są bezpodstawne, ponieważ ojciec jego w [...] zawarł umowę cywilnoprawną, a wówczas był już emerytem. Nadto zaznaczył, że dla bytu prawnego tej umowy bez znaczenia jest status przedmiotowego lokalu, a ewentualne roszczenia winny odbywać się między resortem spraw wewnętrznych a gminą B. Zdaniem strony przedmiotowa decyzja wydana została bez podstawy prawnej, bowiem lokal ten został mocą umowy najmu przekazany najemcy i z tego powodu skarżący zamierza wystąpić na drogę sądową wstąpienia w najem po zmarłych rodzicach, a spełnia wymogi, ponieważ w chwili śmierci każdego z rodziców zamieszkiwał w tym lokalu. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Przystępując do analizy prawidłowości zaskarżonej decyzji przyjdzie w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na stan prawny obowiązujący w tej sprawie. Zgodnie z treścią art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji ministra spraw wewnętrznych i administracji lub podległych mu organów wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego przez policjanta lub członków jego rodziny albo przez inne osoby bez tytułu prawnego. Przy czym decyzję taką wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. W tej sytuacji niezbędnym jest ustalenie, kto może dysponować tytułem prawnym do takiego lokalu mieszkalnego. Stosownie do postanowień art. 88 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny. Zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiedniego ministra lub podległych mu organów w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby, a do tych mieszkań stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Natomiast po myśli art. 29 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy prawo do wskazanego lokalu mieszkalnego, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Przepisy prawa regulujące kwestie związane z opróżnianiem lokalu mieszkalnego jak również wskazaniem sytuacji, kiedy dany lokal może zostać przyznany funkcjonariuszowi policji lub członkowi jego rodziny, zostały także przywołane przez organy administracji, które określiły stan normatywny w sprawie. Skoro stan normatywny został ustalony w sposób prawidłowy niezbędne jest sprawdzenie czy stan faktyczny odpowiada ustaleniom organów administracji. W pierwszej kolejności przyjdzie ustalić, czy lokal przy ul. W. w B. pozostaje w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji lub podległych mu organów. Jak wynika z pisma Kierownika Referatu ds. Lokali Mieszkalnych Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w B. z dnia [...] skierowanego do Komendanta Miejskiego Policji w B. przedmiotowy lokal pozostaje w dyspozycji Policji. Nadto wynika to także z decyzji Wydziału Spraw Lokalowych Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w B. z dnia [...]. Wskazana decyzja nie została uchylona, a zatem w dalszym ciągu jest wiążąca i wywołująca wszystkie przewidziane w niej skutki prawne. Zatem w stosunku do przedmiotowego lokalu zastosowanie posiadają unormowania zamieszczone w ustawie o Policji, a unormowania o charakterze generalnym muszą ustąpić pierwszeństwa regulacjom szczególnym. Lokal ten mocą decyzji z dnia [...] przydzielony został J.C., a w lokalu tym mogli zamieszkiwać wspólnie z nim jego żona, córka i syn W.C.. Dnia [...] zmarł J. C., a [...] zmarła Z.C., natomiast skarżący zamieszkuje w tym lokalu od 2002 r. Podkreślić również należy, iż skarżący nie nabył prawa do renty rodzinnej po J. C., gdyż w trakcie prowadzonego postępowania nie zgłosił posiadania takiego prawa. Przedstawiony powyżej stan faktyczny w zestawieniu z przywołanym powyżej stanem normatywnym pozwala stwierdzić, że skarżący zajmuje przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego. Do przyjęcia takiego stanowiska skłania fakt, iż przedmiotowy lokal przydzielony został J.C., z którym zamieszkiwała wspólnie jego żona i tylko te osoby posiadały tytuł prawny do jego zajmowania. Inne osoby mogłyby w sposób prawnie skuteczny ubiegać się o nabycie tytułu prawnego do zajmowania tego lokalu, ale tylko w przypadkach określonych w art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Zgodnie z tym przepisem funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiedniego ministra lub podległych mu organów w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby, a do tych mieszkań stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Z tego też powodu J.C. zachował prawo do zajmowanego lokalu. Jednocześnie na mocy art. 29 ust. 2 i ust. 3 wyżej wymienionej ustawy prawo do przedmiotowego lokalu zagwarantowane zostało osobie na okres pobierania renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu. Jak wynika to z postanowień art. 67 i art. 68 ustawy o rentach i emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych prawo do renty rodzinnej nabywają między innymi dzieci własne i dzieci drugiego małżonka z tym, że dzieci te mają prawo do renty rodzinnej do ukończenia nauki w szkole nie dłużej niż do osiągnięcia 25 roku życia, a bez względu na wiek jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy w okresie nauki nie dłużej niż do osiągnięcia 25 roku życia. Z przywołanego powyżej stanu faktycznego nie wynika, aby W.C. spełniał wskazane wymogi do skutecznego ubiegania się o tytuł prawny do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. W świetle przedstawionej analizy stanu normatywnego i faktycznego w sprawie przyjdzie stwierdzić, że organy administracji zasadnie wydały decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, ponieważ skarżący nie wykazał się tytułem prawnym do jego zajmowania. W skardze do tutejszego Sądu skarżący zarzucił organom administracji wydanie przedmiotowych decyzji bez podstawy prawnej. Jako uzasadnienie takiego stanowiska podał to, że [...] jako ojciec zawarł umowę najmu zajmowanego lokalu z Zakładem Gospodarki Mieszkaniowej w B. i w umowie tej podmiot wynajmujący deklarował dysponowaniem tytułem prawnym do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Stanowisko skarżącego nie jest trafne, ponieważ przedmiotowa umowa zawarta została później niż została wydana decyzja z [...], która przedmiotowy lokal przydzieliła organom resortu spraw wewnętrznych i administracji. Do dnia zawarcia tej umowy decyzja ta nie została w prawem przewidziany sposób uchylona lub zmieniona, zatem należy uznać, że to umowa zawiera uchybienia, ponieważ zawarta została później bez uprzedniego przeprowadzenia działań zmierzających do zmiany statusu prawnego tego lokalu. Oznacza to, że podniesiony zarzut nie może być uwzględniony, ponieważ nie ma oparcia w przepisach prawa. Sąd z urzędu przeprowadził kontrolę przestrzegania przez organy administracji przepisów postępowania administracyjnego w ramach prowadzonego postępowania. Kontrola ta nie dała podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi, ponieważ organy administracji obu instancji nie dopuściły się takich uchybień, które uzasadniałyby uwzględnienie wniesionej skargi. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.