IV SA/Gl 307/18

PostanowienieWSA w Gliwicach2018-05-10

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie samotnie gospodarującej, niepełnosprawnej, całkowicie niezdolnej do pracy, zamieszkującej w lokalu socjalnym i utrzymującej się z zasiłku stałego oraz dodatku mieszkaniowego, przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Osobie samotnie gospodarującej, niepełnosprawnej, całkowicie niezdolnej do pracy, zamieszkującej w lokalu socjalnym i utrzymującej się z zasiłku stałego oraz dodatku mieszkaniowego, przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. W przypadku spraw dotyczących zasiłku stałego z pomocy społecznej, strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa, co czyni wniosek o zwolnienie od kosztów bezprzedmiotowym.
Stan faktyczny
Skarżący M. R. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach dotyczące umorzenia postępowania w sprawie zasiłku stałego. Wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący przedstawił dowody na swoją trudną sytuację materialną: jest osobą samotnie gospodarującą, niepełnosprawną, niezdolną do pracy, zamieszkuje w lokalu socjalnym i utrzymuje się z zasiłku stałego, dodatku mieszkaniowego i energetycznego. Podkreślił zaległości płatnicze, w tym alimentacyjne.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego zasiłku stałego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu; W treści skargi z dnia 13 lutego 2018 r. M. R. wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu. Następnie, odpowiadając na stosowne wezwanie skarżący przedłożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż zakres jego żądania obejmuje nie tylko ustanowienie pełnomocnika lecz nadto także zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca podniósł, że jest osobą samotnie gospodarującą, niepełnosprawną, całkowicie niezdolną do pracy, zamieszkującą w lokalu socjalnym o powierzchni 32,11 m2. Nie posiada przy tym żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości i utrzymuje się z zasiłku stałego z pomocy społecznej (440,98 zł) oraz z dodatku mieszkaniowego (181,71 zł). Równocześnie podkreślił, iż ma zaległości płatnicze (w tym alimentacyjne) oraz, że nie stać go na opłacanie mieszkania ani na leczenie. W odpowiedzi na wezwanie do uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku (zarządzenie z dnia 16 kwietnia 2018 r.) skarżący przedstawił kopię decyzji administracyjnej ustalającej aktualną wysokość pobieranego przezeń zasiłku stałego (440,98 zł miesięcznie) oraz kopie decyzji, na mocy których przyznano mu prawo do pobierania dodatku mieszkaniowego (181,71 zł) i dodatku energetycznego (11,22 zł). Przedłożył też rozliczenie potwierdzające zaległość płatniczą z tytułu zużycia wody. Nadto złożył między innymi informację Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. o obciążających go zaległościach alimentacyjnych. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi M. R. jest postanowienie wydane w zakresie sprawy administracyjnej dotyczącej zasiłku stałego z pomocy społecznej. W konsekwencji, strona jest w niniejszej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., a co za tym idzie, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie przez nią niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza stanu majątkowego i sytuacji życiowej wnioskodawcy doprowadziła do konkluzji, że powyższy wymóg został przezeń zachowany. Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika, iż nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Przedstawione w toku postępowania dokumenty źródłowe potwierdzają przy tym, że jest osobą zadłużoną, zaś jedynym źródłem utrzymania są dlań świadczenia z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej, a mianowicie zasiłek stały, dodatek mieszkaniowy oraz dodatek energetyczny. Mając na względzie powyższe uznano, że wnioskujący wykazał w sposób dostatecznie wiarygodny, iż nie jest w stanie wygenerować środków umożliwiających opłacenie adwokata z wyboru, bez uszczerbku w swoich koniecznych potrzebach. Dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło