IV SA/Gl 307/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego zasiłku stałego oddala skargę. Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia [...] nr [...] umorzył postępowanie w sprawie przyznania M. R. dalszego zasiłku stałego w miesiącu grudniu 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, po rozpoznaniu odwołania M. R., decyzją z dnia [...]nr [...] utrzymało w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji. Następnie M. R. w piśmie z dnia 21 listopada 2017 r. złożył odwołanie od wszystkich decyzji wydanych od stycznia 2003 r. do kwietnia 2010 r. dotyczących zasiłku stałego. Wskazał, że jest osobą niepełnosprawną, a MOPR w Z. od 2003 r. do kwietnia 2010 r. "wliczał co miesiąc do zasiłku stałego potrącenia za alimenty." Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), stwierdziło niedopuszczalność odwołania M. R. (dalej: "strona", "skarżący") od powołanej na wstępie decyzji z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że w myśl art. 127 § 1 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie służy odwołanie tylko do jednej instancji. Z kolei zgodnie z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne. Niedopuszczalność odwołania może bowiem wynikać z przyczyn podmiotowych, jak i przedmiotowych. Kolegium stwierdziło, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych, gdyż strona od zaskarżonej decyzji wniosła już wcześniej odwołanie, które zostało rozpatrzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] nr[...]. Wobec tego nie jest dopuszczalne powtórne złożenie odwołania od tej samej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. R. nie zgodziła się z treścią zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] podtrzymał w całości odwołanie oraz wskazał, że jest osobą niepełnosprawną. Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. M. R. w piśmie z dnia 11 kwietnia 2018 r. odniósł się do odpowiedzi na skargę zarzucając nieprawidłowości związane z określeniem jego dochodu przy ustalaniu prawa do zasiłku stałego. Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 19 czerwca 2018 r. podtrzymał stanowisko skarżącego w całości wnosząc o uchylenie "zaskarżonej decyzji" oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa. W przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2018 r., poz. 1302 - w skrócie "P.p.s.a.") sąd uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony, gdyż uprawniony i zobowiązany jest jedynie do oceny legalności zaskarżonego aktu. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia nie wykazała natomiast, aby akt ten naruszał wymogi prawa. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach o niedopuszczalności odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] nr[...] , którą umorzono postępowanie w przedmiocie zasiłku stałego w miesiącu grudniu 2008 r. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przepis ten należy zatem odczytywać jako obowiązek stwierdzenia przez organ odwoławczy, w drodze postanowienia, niedopuszczalności odwołania lub uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jeżeli w wyniku formalnej kontroli wstępnej organ stwierdzi przesłanki do wydania takiego aktu. Zaskarżone postanowienie jest postanowieniem formalnym. Ocena zgodności z prawem omawianego rozstrzygnięcia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów postępowania. Zagadnienie niedopuszczalności odwołania nie zostało zdefiniowane w k.p.a., dlatego przyjmuje się, że warunki dopuszczalności odwołania wynikają z przepisów k.p.a. określających przedmiot zaskarżenia, tok postępowania, a także określających podmioty uprawnione do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 127 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwym do rozpoznania odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia chyba, że ustawa przewiduje inny organ. Odwołanie jest zwyczajnym środkiem prawnym, które służy od decyzji nieostatecznych. Oznacza to, że strona może wnieść odwołanie od decyzji nieostatecznej tylko jeden raz i tylko do jednej instancji. Zatem może skorzystać z tego środka zaskarżenia tylko wówczas, gdy w obrocie prawnym istnieje nieostateczna decyzja administracyjna w rozumieniu przepisów k.p.a. Prawo strony do wniesienia odwołania jest ściśle powiązane z zasadą dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą sprawa administracyjna załatwiona decyzją administracyjną może być po wniesieniu odwołania ponownie rozpatrzona i rozstrzygnięta przez organ drugiej instancji (art. 15 k.p.a.). Treścią tej zasady jest zatem dopuszczalność dwukrotnego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia przez dwa różne organy tej samej sprawy administracyjnej. Oznacza to, że wyczerpanie tej możliwości powoduje niedopuszczalność odwołania. Taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Strona wniosła bowiem odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] nr [...] Tymczasem, jak wynika z akt administracyjnych od tej samej decyzji strona wniosła już wcześniej odwołanie i w wyniku jego rozpatrzenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...]nr [...] utrzymało tą decyzję w mocy. W konsekwencji trafne jest stanowisko Kolegium, że w omawianej sprawie występuje niedopuszczalność odwołania, nie jest bowiem dopuszczalne ponowne złożenie odwołania od tej samej decyzji, która była już poddana kontroli merytorycznej w związku z wcześniej wniesionym przez stronę odwołaniem. Wydanie kolejnych decyzji w sprawie ostatecznie rozstrzygniętej w ramach kontroli instancyjnej uruchomionej wskutek wniesionego już uprzednio odwołania stanowiłoby bowiem naruszenie art. 127 § 1, art. 15 oraz art. 134 k.p.a. Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania ma jednocześnie ten skutek, że bezprzedmiotowy stał się wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy, skoro skarga nie zasługiwała na uwzględnienie Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.