IV SA/Gl 31/04
PostanowienieWSA w Gliwicach2004-03-22
Skład orzekający: Sędzia NSA Wiesław Morys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pisma Sekretarza Miasta C. dotyczące ustanowienia drogi dojazdowej do dzierżawionej nieruchomości stanowią akt lub czynność podlegającą kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej w zakresie aktów i czynności podejmowanych w formach władczych lub stanowiących. Pisma Sekretarza Miasta C. nie są decyzjami administracyjnymi, postanowieniami ani innymi aktami podlegającymi zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a żądanie ustanowienia drogi dojazdowej ma charakter cywilnoprawny i powinno być rozstrzygane w drodze umowy lub przed sądem powszechnym. W związku z brakiem tzw. substratu zaskarżenia, skarga jest niedopuszczalna.Stan faktyczny
Państwo J. D. i T. D. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na odmowę przez organ Gminy C. wyznaczenia drogi dojazdowej do dzierżawionej nieruchomości. Skarżący sprecyzowali swoje żądanie, zaskarżając brak odpowiedzi na ich prośbę, monit oraz dwa pisma Sekretarza Miasta C. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. D. i T. D. na pisma Sekretarza Miasta C. z dnia [...] r., nr [...] i z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustanowienia drogi dojazdowej do dzierżawionej nieruchomości. postanawia: odrzucić skargę.
Państwo J. D. i T. D. dnia [...] r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na odmowę przez organ Gminy C. wyznaczenia drogi dojazdowej do dzierżawionej przez nich nieruchomości położonej w C. przy ul. M. [...]. Pismem z dnia [...] r. skarżący sprecyzowali swoje żądanie ze skargi stwierdzając, iż zaskarżają ,,brak odpowiedzi na ich prośbę z dnia [...] r.", ,,monit w tej sprawie z dnia [...] r." oraz dwa pisma Sekretarza Miasta C. z dnia [...] r., nr [...] oraz z dnia [...] r., nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest niedopuszczalna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny władny jest orzekać zasadniczo w zakresie czynności, czy bezczynności organów administracji publicznej, innych organów państwowych, organów samorządowych, wyłącznie w zakresie w jakim działają one w formach władczych lub stanowiących, czyli formach właściwych dla działania administracyjnoprawnego. Stanowi o tym m. in. art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), wedle którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości generalnie przez kontrolę działalności administracji publicznej. Z kolei w myśl art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1. decyzje administracyjne;
2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie w sprawie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. inne niż określone w pkt. 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7. akty nadzoru na działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt. 1-4.
Nadto w świetle art. 3 § 3 wyżej cytowanej ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Wreszcie zgodnie z art. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.
Tymczasem skarżący nie zaczepiają żadnego aktu podlegającego kontroli sądowoadministracyjnej. Taki akt nie został bowiem wydany, gdyż nie jest nim ani pismo Sekretarza Urzędu Miasta C. z dnia [...] r, ani też pismo z dnia [...] r. Nie mogą one zostać potraktowane jako decyzje administracyjne, nie są postanowieniami w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, nie są też żadnymi innymi aktami podlegającymi zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Nie są wreszcie wyrazem czynności podlegającej zaskarżeniu z mocy art. 3 § 2 pkt. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak więc brak jest tzw. substratu zaskarżenia, niezależnie od braku wyczerpania trybu zaskarżenia.
Odnosząc się natomiast do kwestii będącej przedmiotem skargi, należy stwierdzić, iż gmina realizując swe ustawowe obowiązki dotyczące zaspakajania zbiorowych potrzeb wspólnoty w tym także dotyczące gminnych dróg, podejmuje najpierw stosowne uchwały przeznaczające określone tereny do ich zbycia, czy zabudowy w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, a następnie podejmuje działania dla realizacji tych celów Dopiero wtedy stronie niezadowolonej z podjętej przez gminę uchwały służy prawo zaskarżenia jej do sądu administracyjnego. Zakres przedmiotowej sprawy nie sięga tych granic, gdyż dotyczy potrzeb indywidualnych, a nie zbiorowych. Nadto obejmuje zagadnienie cywilnoprawne, gdyż takim jest żądanie ustanowienia służebności, bądź zawarcie umowy dzierżawy. To zaś jest załatwiane w drodze umownej bądź przed sądem powszechnym.
Na marginesie skarżący będący dzierżawcami nieruchomości, do której dojazdu się domagają, mają prawo żądania zmiany treści umowy. Jest to wszak kwestia mnie podlegająca rozstrzyganiu administracyjnemu, a więc wyłączona spod kognicji sądów administracyjnych.
Z tych przyczyn skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt. 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło