IV SA/Gl 31/13
WyrokWSA w Gliwicach2013-10-29
Skład orzekający: Szczepan Prax, Beata Kalaga - Gajewska, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek celowy może zostać przyznany na refundację wydatków już poniesionych przez stronę, która samodzielnie zaspokoiła niezbędną potrzebę bytową?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zasiłek celowy nie może być przyznany na refundację wydatków już poniesionych, nawet jeśli strona samodzielnie zaspokoiła niezbędną potrzebę bytową. Celem pomocy społecznej jest zaspokajanie aktualnych potrzeb, a nie refundowanie poniesionych kosztów. W związku z tym, organy administracji słusznie odmówiły przyznania zasiłku, gdy potrzeba została już zrealizowana.Stan faktyczny
Strona wnioskowała o przyznanie zasiłku celowego na zakup środków czystości i pokrycie rachunku za energię elektryczną. Organy administracji odmówiły przyznania zasiłku, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego oraz fakt, że wnioskowane potrzeby zostały już zrealizowane przez stronę. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organy podtrzymały odmowę, uznając, że zasiłek nie może być przyznany na refundację wydatków. Strona wniosła skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2013 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 2 maja 2012 r., uzupełnionym oświadczeniem z dnia 7 maja 2012 r. D.B. wniósł o przyznanie zasiłku celowego na zakup środków czystości na miesiąc czerwiec 2012 r. w wysokości 50 zł oraz na pokrycie rachunku za energię elektryczną za kwiecień 2012 r. w kwocie 66,87 zł.
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta G. odmówił przyznania zasiłku z uwagi na nieudokumentowanie przez stronę ponoszonych wydatków i zarazem uznanie części z nich za niestanowiące niezbędnych do życia.
Po rozpatrzeniu odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. uchyliło w całości powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego celem ustalenia faktycznych wydatków strony za miesiąc maj i czerwiec 2012 r., ich udokumentowania oraz wyjaśnienia zasadności.
Stosując się do wskazań organu drugiej instancji przeprowadzono aktualizację wywiadu środowiskowego oraz dokonano analizy budżetu D.B. a następnie decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta G. ponownie odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu wskazano, że strona prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, utrzymując się wyłącznie ze środków finansowych udzielonych przez Ośrodek Pomocy Społecznej w G. Ustalono, iż dochód strony w miesiącu kwietniu 2012 r. wyniósł 492,06 zł natomiast w maju 2012 r. – 492,99 zł. Tym samym przekroczone zostało kryterium dochodowe dla jednoosobowego gospodarstwa domowego, które wynosi 477 zł. Ponadto, na podstawie analizy wydatków, stwierdzono że strona w czerwcu 2012 r. zakupiła środki czystości oraz uregulowała zaległą płatność za energię elektryczną a zatem wnioskowana potrzeba została już zrealizowana i to ze środków pochodzących z pomocy społecznej.
Od powyższej decyzji D.B. wniósł dnia 13 września 2012 r. odwołanie, nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem i oświadczył, że w chwili złożenia wniosku potrzeba nie była jeszcze zrealizowana jednakże, nie mogąc się doczekać świadczenia, zrealizował ją samodzielnie i fakt ten nie powinien być podstawą do odmowy stronie pomocy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, podtrzymując ustalenia i wnioski organu pierwszej instancji. Kolegium przytoczyło zasady przyznawania zasiłków celowych i specjalnych zasiłków celowych przewidzianych odpowiednio w art. 39 i art. 41 ustawy o pomocy społecznej oraz ogólne reguły dotyczące celów i zadań pomocy społecznej. W ich świetle i na podstawie akt administracyjnych sprawy uznano, że w dniu wydania decyzji przez Prezydenta Miasta G. dochód strony przekraczał kryterium dochodowe natomiast obecnie, po zmianie przepisów, D.B. spełnia kryterium dochodowe jednakże ze względu na samodzielne zaspokojenie przez stronę zgłoszonych potrzeb nie może zostać przyznany mu zasiłek.
W dniu 30 listopada 2012 r. D.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. w przedmiocie zasiłku celowego.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie może zostać uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tylko pod tym względem odbywa się sądowa kontrola działalności administracji publicznej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Natomiast stosownie do treści art. 41 pkt 1) cytowanej ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, który nie podlega zwrotowi.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, dochód skarżącego w miesiącu kwietniu 2012 r. wyniósł 492,06 zł natomiast w maju i czerwcu 2012 r. – 492,99 zł. Tym samym, w dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, przekroczone zostało kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarowującej wynoszące, na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, 477 zł. Natomiast w dniu orzekania przez organ odwoławczy, na skutek wejścia w życie z dniem 1 października 2013 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, powyższe kryterium zostało zmienione i aktualnie wynosi 542 zł. W związku z powyższym obecnie skarżący spełnia kryterium dochodowe jednakże zgodnie z wydatkami skarżącego określonymi w analizie budżetu za miesiąc czerwiec 2012 r. D.B. zakupił środki czystości za kwotę 52,08 zł oraz zapłacił rachunek za energię elektryczną w wysokości 66,87 zł + 1,40 zł. Jednocześnie po rozmowie z pracownikiem firmy A ustalono, że skarżący nie ma zaległości w opłacaniu rachunków za energię elektryczną. A zatem organy administracji publicznej słusznie ustaliły, iż nie zachodzą przesłanki do przyznania skarżącemu zasiłku celowego, czy też specjalnego zasiłku celowego z uwagi fakt, że w chwili orzekania żądanie D.B. nie było aktualne, czyli nie występowała wówczas niezbędna potrzeba bytowa w rozumieniu art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem Sądu zaspokojenie tych potrzeb przez stronę nie uzasadnia udzielenia na ten cel pomocy, bowiem nie może być ona przeznaczona na refundację poniesionych wydatków. Ponadto przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do przyznawania świadczeń z funduszy publicznych mimo niewystępowania już danej potrzeby, albo gdy na skutek zmiany okoliczności potrzebę tą dana osoba może zaspokoić, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (por. art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Takie potrzeby nie odpowiadają więc celom pomocy społecznej, w związku z czym – stosownie do art. 3 ust. 4 cyt. ustawy – nie powinny zostać uwzględnione.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.
ah
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło