IV SA/Gl 310/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia: ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu; W dniu 7 lipca 2016 r. skarżący złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. W treści tego formularza oświadczył, że jest osobą wykluczoną społecznie, uskarża się na zły stan zdrowia, gospodaruje samotnie, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości i nie osiąga jakichkolwiek dochodów. Powyższy wniosek został oddalony postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 23 września 2016 r. W uzasadnieniu tego orzeczenia podniesiono, iż wnioskodawca, pomimo wyraźnego wezwania (zawartego w piśmie z dnia 1 września 2016 r.) nie określił w sposób dostatecznie jasny ani nie udokumentował ponoszonych kosztów bieżącego utrzymania, a także nie wskazał i nie udokumentował źródeł, z których - wobec braku jakiegokolwiek dochodu - czerpie środki na pokrycie tych kosztów. Następnie, w dniu 22 listopada 2016 r. skarżący złożył do Sądu kolejny urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym ponownie zażądał zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika zasadniczo powtarzając swoje wcześniejsze oświadczenia dotyczące jego sytuacji materialnej. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może być udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że przedmiotem skargi M. K. jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący korzysta więc w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. i dlatego jego wniosek w tym zakresie jest od samego początku bezprzedmiotowy, a jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne z poglądem wyrażonym w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 lipca 2016 r. - karta nr 15 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku strony o ustanowienie radcy prawnego należy wskazać, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym miejscu trzeba podkreślić, że niniejszy wniosek skarżącego należało rozpoznać z uwzględnieniem faktu, iż w tej samej sprawie prawomocnym postanowieniem z dnia 23 września 2016 r. oddalono jego wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika. Zgodnie przy tym z art. 164 p.p.s.a., postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem, zaś stosownie do treści art. 165 tej ustawy, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W tym kontekście, ewentualne ustanowienie dla strony pełnomocnika z urzędu stanowiłoby odstąpienie od oceny sformułowanej w powyższym postanowieniu, a to byłoby możliwe tylko w przypadku zmiany okoliczności stanowiących przesłankę rozstrzygnięcia podjętego w tym akcie w aspektach, które mają znaczenie z punktu widzenia treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zdaniem rozpoznającego wniosek należy uznać, że taka zmiana okoliczności miała w sprawie miejsce. Jak wynika z treści przywołanego postanowienia z dnia 23 września 2016 r., zasadniczą przyczyną oddalenia wcześniejszego wniosku M. K. było to, że nie udzielił on dostatecznej odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia danych ujętych we wniosku, a tym samym nie wyjaśnił w sposób wystarczający swojej sytuacji materialnej. Tymczasem wspomniana wyżej przyczyna odpadła, albowiem stwierdzono, że w aktach administracyjnych innej sprawy, zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. IV SA/Gl 755/16 (zainicjowanej przez M. K. wniesioną w późniejszym okresie skargą) znajdują się dokumenty, które w sposób wyczerpujący obrazują niewątpliwie trudną sytuację materialną wyżej wymienionego. Do rzeczonych akt dołączono mianowicie formularz aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego (karta nr 22-27), w którym pracownik socjalny ustalił, że M. K. egzystuje w bardzo trudnych warunkach, gdyż zamieszkuje bez tytułu prawnego w zaniedbanym lokalu, w którym nie ma prądu ani gazu, a nadto nie opłaca czynszu, trudni się zbieractwem i korzysta z pomocy społecznej w formie żywności. Wspomniany wywiad środowiskowy przeprowadzono wprawdzie 27 kwietnia 2016 r. (czyli 7 miesięcy temu), jednakże brak jest okoliczności, które mogłyby wskazywać, aby opisany w nim stan rzeczy miał ulec w międzyczasie poprawie. W tym stanie rzeczy należało uznać, że powyższe informacje świadczą w sposób dostatecznie wiarygodny o tym, że skarżący nie jest w stanie wygenerować środków pozwalających na opłacenie adwokata z wyboru, a tym samym, że istnieje podstawa do zastosowania art. 165 p.p.s.a. Mając na względzie powyższe postanowiono jak w sentencji działając na podstawie tego przepisu w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. oraz z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.