IV SA/Gl 311/15
WyrokWSA w Gliwicach2016-01-12
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kozicka, Bożena Miliczek - Ciszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego za październik 2014 r. jest zasadna, jeśli wnioskodawczyni nadała list polecony z wnioskiem o egzekucję dłużnika alimentacyjnego za granicą w dniu 31 października 2014 r., a pismo to wpłynęło do sądu w dniu 3 listopada 2014 r.?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że odmowa przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego za październik 2014 r. była niezasadna. Kluczowe znaczenie ma fakt, że wnioskodawczyni podjęła czynności związane z egzekucją dłużnika za granicą poprzez nadanie listu poleconego w dniu 31 października 2014 r., co zgodnie z prawem powinno być traktowane jako data złożenia wniosku. Organy administracji naruszyły przepisy proceduralne, nie wzywając wnioskodawczyni do uzupełnienia braków wniosku i błędnie interpretując przepisy dotyczące terminu podjęcia czynności egzekucyjnych za granicą.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M.C. złożyła wniosek o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2014 r. do 30 września 2015 r. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczeń za październik 2014 r., argumentując, że czynności związane z egzekucją dłużnika za granicą podjęto dopiero 3 listopada 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wnioskodawczyni skarżyła decyzję, wskazując, że nadała list polecony z wnioskiem o egzekucję dłużnika za granicą w dniu 31 października 2014 r., co powinno być traktowane jako data podjęcia czynności.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Bożena Miliczek - Ciszewska (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.
M.C. wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2014 r. zwróciła się o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2014 r. do 30 września 2015 r. na rzecz osoby uprawnionej: O.C.
Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta P. (dalej "organ pierwszej instancji") decyzją z dnia [...] r., nr [...], w punkcie pierwszym odmówił przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 października 2014 r. do 31 października 2014 r. na rzecz osoby uprawnionej: O.C., w punkcie drugim przyznał świadczenia na okres od 1 listopada 2014 r. do 30 września 2015 r. w kwocie 500,00 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu odwołał się do regulacji zawartej w art. 9 ust. 1 i ust. 2, art. 10 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz.1228 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Wskazał, że wyrokiem sądowym zostały zasądzone alimenty w kwocie 500,00 zł miesięcznie, zatem przyznano uprawnionemu świadczenie w tej samej kwocie. Kolejno wskazał, że strona do akt sprawy złożyła informację Sądu Okręgowego w G. z dnia 6 listopada 2014 r. w sprawie wniosku o realizację alimentów przeciwko dłużnikowi przebywającemu za granicą, który to wniosek wpłynął do Sądu w dniu 3 listopada 2014 r. Informacja ta została jeszcze potwierdzona przez Sąd pismem z dnia 3 grudnia 2014 r., w którym podano, że wierzycielka w dniu 3 listopada 2014 r. wystąpiła do Sądu o pomoc w opracowaniu wniosku o realizacje alimentów przeciwko dłużnikowi zamieszkałemu prawdopodobnie w [...]. Mając powyższe na względzie organ pierwszej instancji wskazał, że w październiku nie toczyło się postępowanie przeciwko dłużnikowi o realizację alimentów zagranicą. Stwierdził, że w związku z powyższym należało odmówić wypłaty świadczeń osobie uprawnionej w miesiącu październiku 2014 r., a rozpocząć wypłatę świadczeń z funduszu alimentacyjnego – zgodnie z informacją Sądu – od 1 listopada 2014 r. Ponieważ ostatni dokument wpłynął do organu w dniu 8 grudnia 2014 r., świadczenia przysługujące za listopad i grudzień 2014 r. zostaną zrealizowane do 31 grudnia 2014 r.
M.C. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, z zachowaniem terminu ustawowego. Strona nie kwestionowała punktu drugiego decyzji, wyraziła niezadowolenie jedynie z punktu pierwszego, na mocy którego organ odmówił jej przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 października 2014 r. do 31 października 2014 r. na rzecz osoby uprawnionej: O.C. Wskazała, że dokumenty do Sądu dotyczące realizacji świadczeń od dłużnika alimentacyjnego przebywającego za granicą wysłała pocztą w dniu 31 października 2014 r., co udowodniła potwierdzeniem nadania listu poleconego. Wybrała taką formę, ponieważ nie stać jej na bilety autobusowe.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej "Kolegium" lub "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał przebieg postępowania, treść decyzji organu pierwszej instancji oraz zarzuty odwołania. Wskazał, że ponieważ świadczenie z funduszu alimentacyjnego stanowi jedno świadczenie przyznawane na określony w przepisach ustawy okres, a strona kwestionuje okres jego przyznania, Kolegium zobowiązane jest rozpoznać odwołanie od całości decyzji z dnia [...] r., a nie tylko od punktu pierwszego.
Kolejno organ przytoczył treść art. 9 ust. 1 i ust. 2 ustawy i wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. g ustawy do wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego należy dołączyć m.in. informację właściwego sądu lub właściwej instytucji o podjęciu przez osobę uprawnioną czynności związanych z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą. Odniósł się do niekwestionowanej okoliczności, że w dniu 18 listopada 2014 r. do organu pierwszej instancji wpłynęła informacja z Sądu Okręgowego w G., iż M.C. w dniu 3 listopada 2014 r. wystąpiła do tego Sądu z prośbą o pomoc w opracowaniu wniosku o realizację alimentów przeciwko dłużnikowi zamieszkałemu prawdopodobnie w [...]. Stwierdził, że należy przyjąć, iż z datą 3 listopada 2014 r. strona podjęła czynności związane z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą. Tym samym świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują od miesiąca listopada 2014 r.
W takiej sytuacji Kolegium stwierdziło, ze organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił M.C. przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko w październiku 2014, natomiast przyznał świadczenia od listopada 2014 r. do końca okresu świadczeniowego.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona zaskarżyła decyzję Kolegium w zakresie odmowy przyznania świadczenia alimentacyjnego na rzecz O.C. za okres od 1-31 października 2014 r. Wskazała, że pismo zawierające wniosek o egzekucję dłużnika alimentacyjnego poza granicami kraju nadała listem poleconym w dniu 31 października 2014 r. Pismo to wpłynęło do Sądu w dniu 3 listopada 2014 r. Stwierdziła, że nie zgadza się na przyjęcie daty 3 listopada 2014 r. jako daty podjęcia czynności związanych z wykonywaniem tytułu wykonawczego za granicą, co było powodem odmowy przyznania świadczenia za październik 2014 r. Stwierdziła, że za równoznaczne z wniesieniem pisma do Sądu uważa się oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo Pocztowe lub w polskim urzędzie konsularnym. Wywiodła, że wysłanie przez nią pisma w dniu 31 października 2014 r. należy uznać jako datę złożenia pisma w Sądzie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w pełnym zakresie podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "ustawą p.p.s.a."). Na mocy art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji na zasadach wyżej wskazanych i stwierdził, że skarga jest zasadna.
W badanej sprawie sporna jest zasadność odmowy przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 do 31 października 2014 r. Nie powtarzając niespornych okoliczności faktycznych opisanych w części historycznej wyroku, w tym miejscu przyjdzie jedynie wskazać, że organy zgodnie przyjęły, że za ten okres świadczenie nie przysługuje ponieważ dopiero w dniu 3 listopada 2014 r. strona podjęła czynności związane z wykonywaniem tytułu wykonawczego za granicą. Jak bowiem wynika z informacji przesłanej przez Sąd Okręgowy w G., w dniu 3 listopada 2014 r. wpłynęła do tego Sądu prośba strony o pomoc w opracowaniu wniosku o realizację alimentów przeciwko dłużnikowi zamieszkałemu prawdopodobnie w [...]. Strona nie godzi się z odmową przyznania świadczenia za październik 2014 r. wskazując, że tę prośbę przesłała do Sądu w dniu 31 października 2014 r. (przedłożyła dowód nadania na Poczcie Polskiej listu poleconego w tej dacie). Ustalenia dowodowe (korespondencja z SO w G.) potwierdziły, że dokumentowane nadanie dotyczyło przesyłki zawierającej ww. prośbę strony.
Zgodnie z art. 15 ust. 1, ust. 4 pkt 3 lit. g i ust. 9 pkt 1 ustawy ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego (ust. 1). Do wniosku należy dołączyć odpowiednio inne zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia, w tym informacje właściwego sądu lub właściwej instytucji o podjęciu przez osobę uprawnioną czynności związanych z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą albo o niepodjęciu tych czynności w szczególności w związku z brakiem podstawy prawnej do ich podjęcia lub brakiem możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą (ust. 4 pkt 3 lit g). Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia sposób i tryb postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego i wstrzymywania jego wypłaty (ust. 9 pkt 1).
W oparciu o wskazaną delegację ustawową wydane zostało rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. Nr 123, poz. 836 ze zm.; dalej "rozporządzenie"). Zgodnie z § 5 rozporządzenia w przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku organ właściwy wierzyciela wzywa pisemnie wnioskodawcę do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania (ust. 1). W przypadku złożenia wniosku bez wymaganych dokumentów organ właściwy wierzyciela przyjmuje wniosek i wzywa pisemnie wnioskodawcę do uzupełnienia brakujących dokumentów w terminie nie krótszym niż 14 dni i nie dłuższym niż 30 dni (ust. 2). W przypadku niezastosowania się do wezwania, o którym mowa w ust. 1 lub 2, organ właściwy wierzyciela wydaje decyzję o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia (ust. 3). W przypadku gdy przyczyną niedostarczenia wymaganego dokumentu przez wnioskodawcę jest niewydanie w terminie dokumentu przez właściwą instytucję oraz wnioskodawca może to udokumentować, świadczenia przysługują, począwszy od miesiąca, w którym wniosek został złożony (ust. 4).
Stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela, nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego do końca tego okresu.
W myśl art. 20 ust. 1, ust. 3, ust. 4 i ust. 5 ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłaca się w okresach miesięcznych (ust. 1). Wnioski o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na nowy okres świadczeniowy są przyjmowane od dnia 1 sierpnia (ust. 3). W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego na nowy okres świadczeniowy złoży wniosek wraz z dokumentami do dnia 31 sierpnia, ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz wypłata świadczeń przysługujących za miesiąc październik następuje do dnia 31 października (ust. 4). W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenia na nowy okres świadczeniowy złoży wniosek wraz z dokumentami w okresie od dnia 1 września do dnia 31 października, ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz wypłata świadczeń przysługujących za miesiąc październik następuje do dnia 30 listopada (ust. 5).
Zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 2 pkt 8 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o okresie świadczeniowym oznacza to okres, na jaki ustala się prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, tj. od dnia 1 października do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego.
Odnosząc powyższą regulację do okoliczności sprawy Sąd stwierdza, że skarżąca w dniu 25 sierpnia 2014 r. złożyła w organie pierwszej instancji wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie świadczeniowym trwającym od 1 października 2014 r. do 30 września 2015 r. Na karcie 5 wniosku, podpisanej przez skarżącą, w rubryce "Zobowiązuję się dostarczyć następujące dokumenty" widnieje odręczny zapis "Zaś. od komornik o stanie egzeg. za ostatnie 2 miesiące oraz o wysok. otrzym. alimentów za rok 2013 zostanie przesłane pocztą przez komornika do tut. Ośrodka". Brak innych adnotacji wskazujących na wezwanie skarżącej do uzupełnienia wniosku. Nie ma takich wezwań w całych aktach sprawy.
Z akt sprawy wynika natomiast, że do Działu Świadczeń Rodzinnych MOPR w P. wpłynęło w dniu 27 października 2014 r. zaświadczenie z dnia 23 października 2014 r. wystawione przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. (dalej "Komornik"), iż w postępowaniu prowadzonym z wniosku strony przeciwko dłużnikowi A.M. na podstawie trzech opisanych w zaświadczeniu tytułów wykonawczych, wierzycielka w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2013 r. nie otrzymała żadnej kwoty, wypłaconej bezpośrednio przez Komornika.
Nadto do ww. Działu MOPR w P. w dniu 24 października 2014 r. wpłynęło postanowienie Komornika z dnia [...] r., sygn. akt [...] umarzające w całości postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do wskazanego dłużnika w oparciu o te same tytuły wykonawcze. W uzasadnieniu podano, że w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, iż dłużnik przebywa poza granicami kraju. Do postanowienia została dołączona koperta dokumentująca nadanie przez Komornika na poczcie listem poleconym przesyłki zawierającej to postanowienie w dniu [...] r. Z prezentaty wynika, że pismo wpłynęło do MOPR w P. w dniu 23 czerwca 2014 r.
Akta sprawy dają podstawę do stwierdzenia, że okoliczność, iż dłużnik przebywa poza granicami kraju była znana organowi pierwszej instancji już w dniu 23 czerwca 2014 r. W dacie złożenia przez stronę wniosku o przyznanie świadczenia (25 sierpnia 2014 r.) organ dysponował już tą wiedzą z urzędu. Bez wpływu na treść uprawnień strony oraz ocenę legalności kontrolowanych działań administracji pozostaje organizacja pracy organu pierwszej instancji w zakresie przepływu informacji między komórkami organizacyjnymi.
Złożony wniosek wymagał uzupełnienia, ponieważ nie załączono do niego wymaganego dokumentu w postaci informacji właściwego sądu lub właściwej instytucji o podjęciu przez osobę uprawnioną czynności związanych z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą albo o niepodjęciu tych czynności w szczególności w związku z brakiem podstawy prawnej do ich podjęcia lub brakiem możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą (art. 15 ust. 4 pkt 3 lit g ustawy). Stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia organ był obowiązany przyjąć wniosek i wezwać pisemnie stronę do uzupełnienia brakujących dokumentów w terminie nie krótszym niż 14 dni i nie dłuższym niż 30 dni. Konsekwencje zachowania się zgodnie z wezwaniem lub niezastosowania się do wezwania regulują odpowiednio, przytoczone wyżej § 5 ust. 4 i ust. 3 rozporządzenia.
Sąd – mając na uwadze przedłożone mu akta administracyjne sprawy - stwierdza, że organ pierwszej instancji nigdy nie wezwał skarżącej na piśmie o uzupełnienie niekompletnego wniosku. W aktach sprawy zamieszczono jedynie: 1) oświadczenie strony odebrane w organie w 31 października 2014 r., z którego wynika, że strona w tym samym dniu przesłała do SO w G. odpis wyroku Sądu Rejonowego w T. i prosi o przedłużenie terminu rozpatrzenia jej wniosku do czasu otrzymania zaświadczenia z SO w G. o prowadzeniu egzekucji wobec dłużnika, 2) zawiadomienie o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy z dnia 31 października 2014 r. ze względu na brak w aktach sprawy informacji SO w G. o podjęciu lub braku możliwości podjęcia czynności związanych z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą. Podkreślić trzeba, że skarżąca bezzwłocznie podejmowała wszystkie działania niezbędne do uzyskania prawa do świadczenia, o których została poinformowana; współpracując z organem.
Organ odwoławczy pominął te okoliczności i w żaden sposób nie rozważył wpływu wadliwych działań (de facto, zaniechań) organu pierwszej instancji na sytuację strony. Zdaniem Kolegium istotna prawnie jest wyłącznie okoliczność, iż dopiero w dniu 3 listopada 2014 r. wpłynął do SO w G. wniosek strony o podjęcie czynności związanych z wykonywaniem tytułu wykonawczego za granicą. Z tego względu – w ocenie Kolegium – świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują dopiero od miesiąca listopada 2014 r. Organ nie ujawnił motywów tego twierdzenia. Odwołał się jedynie do treści art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. g ustawy. Nie odniósł się w żaden sposób do twierdzeń skarżącej, że w dniu 31 października 2014 r. podjęła żądane czynności wysyłając do SO w G. list polecony zawierający prośbę o realizację świadczeń alimentacyjnych za granicą.
Sąd wskazuje, że literalne brzmienie art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. g ustawy nakazuje dołączenie do wniosku informacji właściwego sądu lub właściwej instytucji o podjęciu przez osobę uprawnioną czynności związanych z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą albo o niepodjęciu tych czynności w szczególności w związku z brakiem podstawy prawnej do ich podjęcia lub brakiem możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą. Przepis nie zawiera żadnych wskazań w kwestii terminu podjęcia przez uprawnionego czynności związanych z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą, ani reguł dotyczących ustalania, czy termin został zachowany. W szczególności przepis nie precyzuje, że przedmiotowe czynności winny być podjęte przed rozpoczęciem okresu świadczeniowego, czy – jak sugeruje Kolegium - do końca pierwszego miesiąca tego okresu (31 października). Ustawodawca rozstrzygnął natomiast, że prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy - nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego – począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela (art. 18 ust. 1 ustawy). Organ, który wniosek otrzymuje jest obowiązany ocenić między innymi jego kompletność; zbadać, czy zawiera on wszystkie wymagane prawem załączniki. Jeżeli wniosek jest niekompletny, winien wezwać stronę do jego uzupełnienia (§ 5 ust. 2 rozporządzenia). Uzupełnienie wniosku w wyznaczonym terminie lub po terminie, ale z powodów nieobciążających wnioskodawcy (§ 5 ust. 4 rozporządzenia) gwarantuje zachowanie prawa do świadczenia od miesiąca złożenia wniosku (nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego). Nadto wskazać trzeba, że w systemie prawa obowiązującego brak przepisu szczególnego przyjmującego skutek utraty prawa do świadczenia z powodu podjęcia czynności, o których mowa w art. 15 ust. 4 pkt 3 lit g ustawy po ostatnim dniu miesiąca początkowego okresu świadczeniowego.
W tym stanie rzeczy Sąd ocenia jako wadliwą interpretację przez Kolegium art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. g ustawy wskazując, że nie znajduje ona żadnego umocowania ani w literalnym odczytaniu tego przepisu, ani – we wskazanym wyżej – kontekście systemowym. Nadto Sąd stwierdza, że organ odwoławczy pominął zupełnie uwarunkowania aksjologiczne regulacji prawnej. Stosowaniu podlegała bowiem ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Już sam tytuł aktu prawnego wskazuje na preferencje ustawodawcy; podkreśla je nota bene również preambuła. Z szczegółowego wywodu wyżej zamieszczonego, jednoznacznie wynikają uchybienia organu pierwszej instancji, które nie tylko pozostają w kolizji z obowiązkiem pomocy uprawnionemu do alimentów, ale wręcz z elementarnymi zasadami procedury administracyjnej. Obowiązkiem organu, do którego wpływa wniosek strony jest przeprowadzenie badania wstępnego tego wniosku. Nadto na podstawie art. 9 k.p.a. (odpowiednio stosowanego na mocy art. 25 ustawy) organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Natomiast stosownie do art. 8 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zasady te zostały przez organ pierwszej instancji naruszone, a organ odwoławczy zaakceptował negatywne dla strony skutki tych naruszeń.
W tym miejscu wyjaśnić jeszcze trzeba, że Sąd nie znajduje podstaw do kwestionowania dobrodziejstwa zachowania terminu w przypadku terminowego nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu Prawa pocztowego, na gruncie procedury cywilnej. Ponieważ Kolegium uchyliło się od ujawnienia powodów, dla których nie podziela poglądu skarżącej w tym zakresie, dalsze wywody na tę okoliczność nie znajdują uzasadnienia.
Błędna wykładnia art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. g ustawy skutkowała nieprawidłowym zastosowaniem art. 18 ust. 1 ustawy w zakresie ustalenia prawa do świadczenia alimentacyjnego za październik 2014 r. Organ odwoławczy naruszył przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Nadto Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja uchybia art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 11 k.p.a., aczkolwiek naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Art. 107 § 3 k.p.a. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Natomiast stosownie do art. 11 k.p.a. organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Jak już wyżej stwierdzono organ odwoławczy nie wyjaśnił powodów, dla których postanowił odmówić stronie świadczenia alimentacyjnego za październik 2014 r. Twierdzenia Kolegium są arbitralne i nie wskazują nawet, jakie konkretnie przepisy prawa przywiodły organ do ich sformułowania. Nie wskazują również na odwołanie się do różnych metod wykładni i dokonanie spośród nich wyboru. Organ odwoławczy zignorował też zarzuty odwołania.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni sformułowaną wyżej ocenę prawną.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło