IV SA/Gl 312/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz – Kunicka Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie funkcjonariuszy Służby Więziennej postanawia: odrzucić skargę. Dyrektor Zakładu Karnego w W. decyzją nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 170 ust. 4, art. 178 ust. 1 oraz art. 192 pkt 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523) odmówił M. K. przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że wnioskiem z dnia [...] strona wystąpiła o przyznanie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania i przedstawiła aktualną sytuację mieszkaniową. Na podstawie oświadczenia funkcjonariusza oraz informacji o aktualnym rozkładzie jazdy środkami komunikacji publicznej ustalono, że strona od 1 lutego 2004 r. jest funkcjonariuszem w służbie stałej. Posiada tytuł prawny do lokalu położonego w S. przy ul.[...]. Zdaniem organu dojazd publicznymi środkami transportu przewidziany w rozkładzie jazdy łącznie z przesiadkami nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od przystanku najbliższego miejsca pełnienia służby – W. Ż. A. do przystanku najbliższego miejsca zamieszkania – S. K. Policja. Tym samym funkcjonariusz nie spełnia przesłanek wymienionych w art. 178 ust. 1 powoływanej ustawy, ponieważ posiada lokal w miejscowości pobliskiej i tym samym nie przysługuje mu równoważnik z tytułu braku mieszkania. Z decyzją tą nie zgodził się M. K., który wniósł odwołanie. W odwołaniu tym podkreślił, że w jego przypadku dojazd publicznymi środkami komunikacji z miejsca zamieszkania do pracy wynosi co najmniej dwie godziny. Zaznaczył również, że KZK GOP przyjmuje najkrótszy czas przesiadki 3 minuty, a nie jak zostało to obliczone że jest to 1 minuta. Nadto zaznaczył, że funkcjonariusze, którzy mieszkają w S. jak on otrzymali przedmiotowe równoważniki. Nadto do odwołania dołączył dwa egzemplarze pism z KZK GOP w K. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie dokonał własnych ustaleń faktycznych i prawnych, przy czym ponownie przybliżył główne ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji. Organ ten podkreślił, że w aktach administracyjnych znajduje się pismo Naczelnika Wydziału Organizacji Przewozów z dnia [...] informujące Dyrektora Zakładu Karnego w W., iż na trasie Ż. A. – S. K. Policja istnieją w ciągu doby połączenia w obie strony, których łączny czas trwania nie przekracza dwóch godzin. Czas przesiadki poniżej trzech minut nie uniemożliwia korzystania z połączeń komunikacji miejskiej, Zdaniem organu odwoławczego ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji wyczerpują w pełni treść art. 170 ust. 4 ustawy o Służbie Więziennej, zatem lokal mieszkalny zajmowany przez stronę znajduje się w miejscowości pobliskiej. Nadto organ ten zauważył, że ani z treści przytoczonego przepisu ani z treści żadnego z innych przepisów ustawy o Służbie Więziennej nie wynika, aby czas dojazdu środkami komunikacji publicznej ustalać w korelacji z pełnieniem służby przez funkcjonariusza. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł M. K. W skardze tej domaga się uchylenia wydanych w sprawie decyzji i zarzucił im naruszenie postanowień art. 170 w związku z art. 178 ustawy o Służbie Więziennej. Zdaniem skarżącego z powyższą decyzją nie można się zgodzić, ponieważ narusza ona przepisy ustawy o Służbie Więziennej, a w szczególności art. 178 tej ustawy. Stosownie do tego przepisu miejscowością pobliską jest taka, do której czas przejazdu publicznymi środkami transportu w obie strony nie może przekraczać dwóch godzin. Zdaniem wnoszącego skargę w jego przypadku taka sytuacja zachodzi i na tę okoliczność przedłożył stosowną dokumentację posiadającą swoje umocowanie w pismach pochodzących od KZK GOP. Nadto zdaniem skarżącego organ administracji obowiązany jest brać pod uwagę faktyczny czas dojazdu a nie czas teoretyczny. Dodatkowo skarżący podkreślił, że w dni wolne od pracy czas dojazdu do pracy ulega zmianie z uwagi na inny rozkład połączeń i oczekiwania na przesiadki. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu administracyjnego jest możliwe wówczas, gdy skarga spełnia wymogi formalne, została złożona w terminie, a w szczególności przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego. Stwierdzenie braku jednej z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia rozpoznanie sprawy co do istoty. Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum, należało zbadać dopuszczalność wniesionej w niniejszej sprawie skargi. Stosownie do postanowień art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne niż określone powyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone powyżej, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, bezczynności organów, a także orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W pierwszej kolejności niezbędne jest ustalenie czy zaskarżona decyzja podlega kontroli sądu administracyjnego. Należy bowiem wskazać, iż z dniem 13 sierpnia 2010 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. (Dz. U. Nr 79, poz. 523) o Służbie Więziennej. Zgodnie z art. 268 ust. 1 tej ustawy, sprawy ze stosunku służbowego określone w art. 217 ust. 2, prowadzone na podstawie obowiązującej wcześniej ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. są prowadzone na podstawie obecnie obowiązującej ustawy. W przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte wnioskiem z dnia 6 września 2010 r., a zatem już pod rządami nowej ustawy. Z tego też powodu niezbędnym jest ustalenie, czy unormowania zamieszczone w tym akcie normatywnym uprawniają tutejszy Sąd do przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji. Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej w sposób odmienny od dotychczasowego uregulowała zasady orzekania w sprawach dotyczących funkcjonariuszy Służby Więziennej. W rozdziale 20 tej ustawy zostały określone zasady rozpatrywania sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego. Z przepisów tych wynika, iż nie wszystkie sprawy podlegają załatwieniu w trybie postępowania administracyjnego i kontroli sądu administracyjnego. Część spraw, mimo iż dotyczą stosunku służbowego, poddanych zostało orzekaniu przez sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy, zaś niektóre ze spraw służbowych w ogóle zostały wyłączone z możliwości ich zaskarżania w jakimkolwiek trybie. Stosownie do postanowień art. 217 ust. 2 obowiązującej obecnie ustawy o Służbie Więziennej, przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mianowanie funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, nadawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaśnięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą. ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy. Sprawy te są rozstrzygane przez przełożonego w formie pisemnej. W ramach formy pisemnej ustawodawca przewidział jednak różny tryb załatwiania spraw służbowych, a w konsekwencji również odmienny tryb zaskarżania rozstrzygnięć w tych sprawach. Zgodnie z art. 218 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej, jedynie sprawy dotyczące zwolnienia ze służby, przeniesienia z urzędu do pełnienie służby w innej jednostce organizacyjnej, przeniesienia na niższe stanowisko służbowe oraz zawieszenia w czynnościach służbowych rozstrzyga się w formie decyzji, o której funkcjonariusz może, w terminie 14 dni, wnieść odwołanie do wyższego przełożonego. Do postępowań w tych sprawach stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 218 ust. 4 i ust. 5 ustawy o Służbie Więziennej). Natomiast sprawy wynikające z podległości służbowej, dotyczące powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe, odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji, nadawania stopni Służby Więziennej, delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa oraz powierzenia obowiązków służbowych na innym stanowisku służbowym rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego, od którego odwołanie nie przysługuje. Po myśli art. 220 ustawy o Służbie Więziennej, spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. W świetle powyższego, w obowiązującym stanie prawnym, sprawa dotycząca przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania nie mieści się w zakresie ustalonym w art. 218 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, a tym samym nie może ona zostać poddana kontroli sądowoadministracyjnej, gdyż nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. W tej sytuacji skargę należało uznać za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji postanowienia. SW