IV SA/Gl 313/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata dla skarżącej. W treści skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] M. P. zażądała zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Z uwagi na fakt, iż powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia [...] skarżącą wezwano do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. M. P. złożyła rzeczony formularz w dniu [...], potwierdzając, iż zakres jej żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. Równocześnie zadeklarowała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z trojgiem małoletnich dzieci, zamieszkuje w [...] lokalu o powierzchni [...] oraz, że nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych ani zasobów pieniężnych. Miesięczny dochód brutto gospodarstwa domowego strony zadeklarowany został w kwocie [...], na którą składa się pobierane przez nią wynagrodzenie za pracę oraz [...] i [...] otrzymywane na dzieci. Nadto skarżąca podała, że wysokość ponoszonych przez nią stałych kosztów utrzymania (czynsz, opłaty za tzw. media oraz koszty związane z kształceniem dzieci) wynoszą [...] miesięcznie. Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] wnioskująca nadesłała dokumenty potwierdzające wysokość kosztów wydatkowanych przez nią z tytułu czynszu i opłat za energię elektryczną. Przedłożyła również wydruki z listy płac dokumentujące wysokość jej wynagrodzenia a także kopie decyzji o przyznaniu [...] i [...] wraz z dodatkami oraz [...]. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie wniesiona została na decyzję wydaną w zakresie zaliczki alimentacyjnej. Cel i charakter rzeczonego świadczenia nie pozostawiają przy tym wątpliwości, że stanowi ono formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskująca korzysta zatem w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia go od rzeczonych kosztów było bezprzedmiotowe i z tego powodu należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §3 tej ustawy. Odnosząc się natomiast do wniosku M. P. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej skarżącej doprowadziła do konkluzji, że przedstawiony wyżej wymóg został przez nią zachowany. Z oświadczeń wyżej wymienionej oraz z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika bowiem, że nie posiada ona żadnych zasobów pieniężnych ani majątku, wychowuje troje małoletnich dzieci i uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie netto [...] (średnie miesięcznie wynagrodzenie ustalone na podstawie przedłożonych przez skarżącą list płac za [...]). Źródłem utrzymania czteroosobowego gospodarstwa domowego strony są nadto świadczenia z [...], a mianowicie [...] w rozmiarze [...] miesięcznie, [...] na dzieci w wysokości [...] oraz zasiłki rodzinne [...] i [...] w kwocie [...] (patrz: dołączone do akt sprawy kopie decyzji o przyznaniu omawianych świadczeń) . W konsekwencji miesięczny dochód rodziny skarżącej wynosi ogółem [...], co w przeliczeniu na jedną osobę daje zaledwie [...]. Mając na względzie powyższe uznano, że uiszczenie kosztów, jakie mogą wiązać się z udziałem w sprawie fachowego pełnomocnika przekracza możliwości płatnicze wnioskodawczyni i mogłoby poskutkować niemożnością zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych jej rodziny. Dlatego ustanowiono dla niej adwokata działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 258 §3 oraz z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.