IV SA/Gl 313/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2016 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy z tytułu niepłacenia alimentów oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] zatrzymał skarżącemu H.S. prawo jazdy kategorii B nr [...] wydane przez Starostę [...] dnia [...]r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 27 lipca 2015 r. wpłynął wniosek Burmistrza Miasta O. z dnia 20 lipca 2015 r. w sprawie zatrzymania H.S. prawa jazdy na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Starosta [...] podniósł, że Burmistrz Miasta O. decyzją z dnia [...]r. uznał H.S. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzja powyższa została odebrana osobiście przez wyżej wymienionego i nie została zaskarżona, a wobec tego w dniu 15 lipca 2015 r. stała się ostateczna. Organ I instancji szczegółowo opisał również przebieg postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, podkreślając, że H.S. miał możliwość współpracy z Referatem Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych i gdyby spełnił wymogi art. 5 ust. 3 ustawy, tj. poddał się wywiadowi środowiskowemu, złożył oświadczenie majątkowe oraz zarejestrował się jako osoba bezrobotna to Burmistrz Miasta O. nie miałby podstaw do wystąpienia z wnioskiem o zatrzymanie mu prawa jazdy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...]r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w przypadku, gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych, - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Organ odwoławczy podniósł, że na podstawie art. 5 ust. 3b ww. ustawy, jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika: 1) składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, 2) po uzyskaniu z centralnej ewidencji kierowców informacji, że dłużnik alimentacyjny posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji. Na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 5 ust. 5 ww. ustawy). Następnie organ odwoławczy podniósł, że skarżący ostateczną decyzją Burmistrza Miasta O. z dnia [...]r. został uznany za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Ponadto Burmistrz Miasta O. wnioskiem z dnia 20 lipca 2015 r. wniósł o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego – H.S. Organ odwoławczy wskazał, że powyższe okoliczności uzasadniają stwierdzenie, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiły przesłanki zatrzymania prawa jazdy. Podkreślił, że aktualnie kwestia uchylania się przez dłużnika alimentacyjnego od zobowiązań alimentacyjnych jest przedmiotem postępowania prowadzonego odrębnie od postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Natomiast ostateczna decyzja o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, stanowi jedną z przesłanek zatrzymania prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Drugą przesłanką jest okoliczność złożenia przez organ właściwy dłużnika do starosty (Prezydenta Miasta na Prawach Powiatu), wniosku o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie obie powyższe przesłanki zostały spełnione, a zatem Starosta [...] zobowiązany był do zatrzymania skarżącemu prawa jazdy kat. B. Dodał, że decyzja w sprawie zatrzymania prawa jazdy jest rodzajem aktu związanego, co oznacza, że w przypadku wystąpienia okoliczności wskazanych w przepisie, organ administracyjny zmuszony jest wydać decyzję o określonej treści, czyli o zatrzymaniu prawa jazdy. Ponadto organ podniósł, że zgodnie z art. 5 ust. 6 ww. ustawy, uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty, gdy: 1) ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3, oraz dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub 2) nastąpi utrata statusu dłużnika alimentacyjnego. Odnosząc się do treści odwołania organ podniósł, że w niniejszym postępowaniu brak było podstaw do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie akt znajdujących się w MOPS w C. Wskazał, że wnioskowane akta nie dotyczą okoliczności istotnych z punktu widzenia samego postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, w którym organy administracji publicznej są już związane decyzją o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W skardze złożonej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, H.S. podniósł, że nie zgadza się z tym, iż w aktach MOPS-u w C. nie znajdują się istotne informacje dotyczące tej sprawy. Wskazał, że w wymienionych aktach niewątpliwie powinno znajdować się jego pismo, w którym poinformował MOPS, że alimenty nie były płacone od 1 kwietnia 2014 r., gdyż z dniem 1 kwietnia 2014 r. ZUS w R. "wstrzymał mu rentę". Podkreślił, że decyzję o wstrzymaniu renty ZUS przysłał mu dopiero w czerwcu 2014 r., po 13-tu interwencjach skarżącego. Dodał, że do tej pory toczy się postępowanie w tej sprawie przed Sądem Okręgowym w K. i w aktach tej sprawy znajduje się dokumentacja ZUS-u w R., w tym obszerna dokumentacja leczenia operacyjnego skarżącego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i podniósł, że organ naruszył przepisy postępowania w zakresie obowiązku wyjaśnienia istotnych okoliczności oraz wskazał, że ustały przyczyny zatrzymania prawa jazdy. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należało, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja organu odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane zgodnie z prawem. Problematyka związana z rozstrzyganiem o zatrzymaniu dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy została uregulowana w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2015 r., poz. 859), zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z art. 5 ust. 3b cytowanej ustawy, jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji, oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 Kodeksu karnego. Podkreślenia wymaga, że według art. 5 ust. 5 wyżej wymienionej ustawy, na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Prawidłowo zatem organ odwoławczy podniósł, że ostateczna decyzja o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, stanowi jedną z przesłanek zatrzymania prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Kolejną przesłanką jest złożenie przez organ właściwy dłużnika do starosty, wniosku o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Z akt administracyjnych wynika, że Burmistrz Miasta O. decyzją z dnia [...]r. uznał skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzja powyższa została odebrana osobiście przez wyżej wymienionego i nie została zaskarżona, a wobec tego w dniu 15 lipca 2015 r. stała się ostateczna. Następnie Burmistrz Miasta O., jako organ właściwy dłużnika alimentacyjnego, w piśmie z dnia 20 lipca 2015 r. wniósł o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego – H.S. W konsekwencji stwierdzić należało, że wobec zaistnienia wyżej wymienionych przesłanek – zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ pierwszej instancji był zobowiązany do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Treść przepisu nie pozostawia bowiem wątpliwości, że ma on charakter bezwzględnie obowiązującej normy, która w przypadku spełnienia wymienionych wyżej przesłanek - nie pozostawia właściwemu organowi zakresu uznania administracyjnego, lecz obliguje go do wydania takiego rozstrzygnięcia. W kwestii twierdzeń zawartych w skardze podnieść należało, że – jak już wskazał organ w zaskarżonej decyzji - w niniejszym postępowaniu brak było podstaw do przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie akt znajdujących się w MOPS w C. Zasadnie bowiem stwierdził organ, że wnioskowane akta nie dotyczą okoliczności istotnych z punktu widzenia samego postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, w którym organy administracji publicznej są już związane decyzją o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Podkreślenia zatem wymaga, że wskazywane w skardze okoliczności dotyczące przyczyn niepłacenia alimentów przez skarżącego, mogły być podniesione na etapie odwołania od decyzji o uznaniu wyżej wymienionego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, a tymczasem odwołanie takie nie zostało wniesione – o czym była mowa wyżej. Dodać należało, że – jak wynika z akt - skarżący przed datą wszczęcia postępowania w sprawie uznania go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych - w piśmie z dnia 16 kwietnia 2015 r. został wezwany przez Burmistrza Miasta O., "celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego – ustalenia sytuacji rodzinnej, dochodowej, zawodowej i stanu zdrowia oraz przyczyn niełożenia na utrzymanie osób uprawnionych, jak również odebrania oświadczenia majątkowego." W piśmie tym zostało zawarte pouczenie o treści art. 5 ust. 3 cytowanej wyżej ustawy, według którego, w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił złożenia oświadczenia majątkowego [...] organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Ponadto organ zawarł w tym piśmie pouczenie, że jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Pomimo tego, że skarżący osobiście odebrał przedmiotowe pismo, nie zgłosił się do organu celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz odebrania oświadczenia majątkowego. Okoliczności te zostały wskazane w tym miejscu tylko na marginesie niniejszej sprawy (celem odniesienia się do zarzutów skargi), gdyż zakres przedmiotowego postępowania – jak była o tym mowa wyżej – nie obejmuje już zagadnień będących podstawą orzekania w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W niniejszej sprawie organy administracji publicznej są już związane ostateczną decyzją o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych – o czym również wspomniano wyżej. W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, uznać zatem należało, że brak jest podstaw do stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym zarówno przez organ odwoławczy, jak i przez organ pierwszej instancji. W niniejszej sprawie nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, ani też przepisy postępowania administracyjnego. Ustalenia będące podstawą rozstrzygnięcia, zostały dokonane na podstawie trafnej analizy dowodów. Ponadto prawidłowa była ocena prawna odniesiona do stwierdzonego w sprawie stanu faktycznego. Wobec wyżej wskazanych okoliczności, podjęte w sprawie rozstrzygnięcia uznać należało za prawidłowe. W konsekwencji - brak było podstaw do uwzględnienia skargi, zgodnie zatem z art. 151 P.p.s.a., podlegała ona oddaleniu.