IV SA/Gl 316/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2007r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie W. Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego uchyla zaskarżone postanowienie. Decyzją Nr [...] z dnia [...] działający z upoważnienia Starosty Powiatu Ż. Zastępca Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Ż. orzekł o utracie przez W. K. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]. Jako podstawę materialnoprawną decyzji wskazano art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.). Jako przyczynę pozbawienia W. K. statusu osoby bezrobotnej podano w uzasadnieniu rozstrzygnięcia jego niestawienie się w wyznaczonym terminie w Urzędzie Pracy i niepowiadomienia w ciągu 7 dni o przyczynie tego niestawiennictwa. Wyżej opisana decyzja doręczona została stronie [...], co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki. W dniu [...] W. K. wystosował do Powiatowego Urzędu Pracy w Ż. pismo określając, iż dotyczy ono jego nieobecności w terminie wyznaczonej rejestracji, a to nieobecności w dniu [...]. W piśmie tym zawarł wniosek o uznanie jego nieobecności we wskazanym terminie dnia [...] za usprawiedliwioną i zachowanie mu ciągłości w statusie bezrobotnego. Przyznając następnie fakt niestawiennictwa w Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie wskazał przyczynę uchybienia temu obowiązkowi. Opisał, iż konieczność stawienia się w dniu [...] na rozprawę w Sądzie Apelacyjnym w K., w trakcie której przeprowadzone było jego badanie przez biegłych lekarzy, uniemożliwiła mu przybycie do Urzędu Pracy. Oświadczył nadto, iż zaniechał jakichkolwiek dalszych czynności przed Urzędem Pracy ze względu na informacje jakie uzyskiwał tam wcześniej, a z których wynikać miało, iż nie spełnia warunków do nabycia uprawnień do świadczeń przedemerytalnych. W [...] r. dowiedział się, iż informacja, jak mu przekazano w Urzędzie Pracy była błędna i konsekwentnie do tego postanowił powrócić do dotychczas posiadanego statusu osoby bezrobotnej, by uzyskać oczekiwany rezultat. Pismo W. K. z dnia [...] potraktowane zostało przez organ I instancji jako odwołanie i przekazane do Wojewody Ś. Organ odwoławczy działając przy uwzględnieniu treści przepisu art.129 § 2 k.p.a., po myśli art. 134 k.p.a., postanowieniem z dnia [...] Nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania powołując się na fakt wniesienia tego środka zaskarżenia przez W. K. ze znacznym uchybieniem terminu. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze W. K. zakwestionował słuszność stanowiska organów administracji co do potraktowania jego pisma z dnia [...] jako odwołania. Wskazał, iż nie było jego wolą wszczęcie postępowania odwoławczego. Domagał się natomiast od organu administracji reakcji w formie decyzji na jego pismo. W odpowiedzi na skargę, wnioskując o jej oddalenie, Wojewoda Ś. poza przytoczeniem stanu faktycznego sprawy, uzasadnił przyczynę nadania pismu strony z dnia [...] charakteru odwołania. Zdaniem organu treść pisma wskazywała bowiem na niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia jakie zapadło w I instancji, a to pozwalało traktować je jako odwołanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia podstawową kwestią wymagająca wyjaśnienia jest rozstrzygnięcie, czy pismo skarżącego z dnia [...] zostało prawidłowo potraktowane przez organ jako odwołanie od decyzji z dnia [...], a w konsekwencji czy były podstawy do zastosowania w sprawie przepisu art. 134 k.p.a. Trzeba zgodzić się z poglądem wyrażonym przez Wojewodę Ś. w odpowiedzi na skargę, iż odwołanie od decyzji administracyjnej jest niesformalizowanym co do treści środkiem prawnym, a zgodnie z art. 128 k.p.a. nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy zatem jeśli ze złożonego przez stronę pisemnego lub, nawet ustnego, złożonego do protokołu oświadczenia, odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Istotną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną między innymi w art. 63, 128 i 140 k.p.a., jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony bez zbędnego formalizmu. Nie można jednak przyjąć, że organ administracji jest uprawniony do nadawania charakteru odwołania każdemu oświadczeniu strony złożonemu w terminie odwoławczym, a tym bardziej oświadczeniu złożonemu ze znacznym przekroczeniem ustawowego terminu do złożenia odwołania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do zmiany żądania, wbrew intencji osoby wnoszącej. W piśmiennictwie dotyczącym prawidłowego postępowania odwoławczego podkreśla się, że odwołanie musi odpowiadać wymogom formalnym (por. wyjaśnienie do art. 127 k.p.a., A. Wróbel, w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz. Zakamycze 2000, s. 697-698) i przestrzega się przed pochopnym kwalifikowaniem przez organ odwoławczy pism niespełniających przesłanek wymaganych dla odwołania, wskazując, iż grozi to prowadzeniem postępowania odwoławczego z urzędu, co jest już bardzo poważnym naruszeniem zasad rzetelnego postępowania. Tak więc, jeżeli istnieją jakiekolwiek wątpliwości co do charakteru oświadczenia strony, nie mogą być one automatycznie przyjęte jako przemawiające za istnieniem odwołania, bez próby wyjaśnienia rzeczywistej woli strony składającej to oświadczenie. Powołane piśmiennictwo wskazuje nadto, iż odwołanie jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 2 i 3 k.p.a. Odwołanie musi bowiem dotyczyć zindywidualizowanej, wyraźnie oznaczonej decyzji. W badanej sprawie, pismo uznane przez Wojewodę Ś. za odwołanie od decyzji Starosty Powiatu Ż. z dnia [...], nadane zostało przez skarżącego w dniu [...], a więc w dwa miesiące po otrzymaniu decyzji zawierającej prawidłowe pouczenie o prawie wniesienia odwołania i nie wskazuje ono jako zaskarżonej w trybie odwoławczym powołanej wyżej decyzji. Fakt ten nabiera szczególnego znaczenia w świetle uzasadnienia skargi skierowanej do Sądu. Skarżący, bowiem podaje, że nie wnosi środków odwoławczych i nie było jego wolą skarżyć decyzji z dnia [...]. Zachodzi więc zasadnicza wątpliwość, nie usunięta w postępowaniu administracyjnym, czy pismo z dnia [...] może być kwalifikowane jako odwołanie. Wojewoda Ś. nie wykonał najmniejszej czynności w kierunku ustalenia rzeczywistej woli autora tego pisma. Nadto, mimo nadania pismu charakteru odwołania w drodze domniemania dokonanego przez organ we własnym zakresie, nie podjęto próby usunięcia braków formalnych tego odwołania przez wezwanie strony do oznaczenia decyzji, którą chciałaby skarżyć. Na marginesie zaznaczyć można jeszcze, iż próba uzasadnienia przyczyn potraktowania pisma skarżącego z dnia [...] jako odwołanie, była nie tylko błędna ale także spóźniona. Pismo procesowe, jakim jest odpowiedź na skargę, złożone po zakończeniu postępowania administracyjnego, nie może zastąpić uzasadnienia rozstrzygnięcia określonego w art. 107 § 3 k.p.a. Odpowiedź na skargę nie może "uzupełniać" zaskarżonego postanowienia. Rozważania i oceny, które winny zostać zawarte w jego uzasadnieniu faktycznym i prawnym, przytoczone dopiero w odpowiedzi na skargę nie mogą mieć żadnego wpływu na ocenę legalności skarżonego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ orzekający winien odnieść się do podniesionych w niej zarzutów, a nie dokonywać brakujących ustaleń faktycznych. Mając powyższe na względzie, wobec naruszenia przez organ odwoławczy art. 134 k.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) jak w sentencji. SW