IV SA/Gl 318/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie: WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik NSA Tadeusz Michalik (spr.) Protokolant: st.referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2006 r. sprawy ze skargi S. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta J. – Z. z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta J. – Z. decyzją z dnia [...] przyznał S. Ż. zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu urodzenia dziecka na dziecko Z. Z. Odstąpiono od uzasadnienia, gdyż decyzja uwzględnia w całości żądanie strony.. Od powyższej decyzji odwołanie złożył S. Ż. podnosząc, ze zasiłek rodzinny powinien otrzymać od miesiąca [...], to jest od daty złożenia wniosku ([...]). Decyzją z dnia [...] wydana na podstawie art. 138 1 pkt. 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony złożony w dniu [...] w którym wystąpiła o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu urodzenia dziecka. Wskazano, że zgodnie z treścią art.6 ust.1 w związku z art. 5 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 28, poz. 2255 ze zm.) zasiłek rodzinny przysługuje do ukończenia przez dziecko 18 roku życia, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł. Z zaświadczenia wydanego przez Urząd Skarbowy w J. Z. w dniu [...], wynika , że strona osiągnęła dochód w [...] roku w kwocie [...] zł opodatkowanych podatkiem dochodowym. Natomiast małżonka strony osiągnęła dochód w kwocie [...] zł. - zaświadczenie Urzędu Skarbowego z dnia [...] (które wpłynęło do OPS w J. Z. w dniu [...]). Dochód na osobę w rodzinie wynosi zatem [...] zł. Tym samym – zdaniem organu odwoławczego - strona spełniła kryterium dochodowe do przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko wskazane we wniosku i organ I instancji prawidłowo postąpił przyznając stronie prawo do tego zasiłku jak i dodatków do niego, gdyż dodatki te w związku z art.8 cyt. ustawy przysługują tylko i wyłącznie osobie uprawnionej do zasiłku rodzinnego. Podkreślono, że zgodnie z art. 24 ust.2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu zasiłkowego. Tak wiec – zdaniem SKO - w świetle akt sprawy strona winna otrzymać zasiłek rodzinny oraz dodatek z tyt. urodzenia dziecka od [...], gdyż wniosek został złożony w dniu [...] , jednakże ostatni dokument tj. zaświadczenie Urzędu Skarbowego o dochodach małżonki strony wpłynął do OPS- u w dniu [...], stąd uzasadnionym stało się przyznanie świadczeń rodzinnych z dniem [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. Ż. zarzucił organowi naruszenie przepisu art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez nieprzyznanie mu zasiłku rodzinnego na dziecko od miesiąca w którym złożono wniosek tj. od [...]. W uzasadnieniu przedstawił szczegółowa argumentację wskazującą, że świadczenia rodzinne winien otrzymać od [...], oraz wskazał że organ II instancji nieprawidłowo ustalił wysokość dochodów strony i małżonki bez uwzględnienia zapłaconego należnego podatku, składki na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie społeczne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zasadność skargi w wyżej zakreślonych ramach Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż musiała ona odnieść skutek albowiem podniesione w niej zarzuty, jak też zarzuty brane pod rozwagę z urzędu, okazały się nie do odparcia. Decyzja uchybia przepisom prawa materialnego, co ma wpływ na wynik sprawy, przeto uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. W pierwszym rzędzie należy wskazać, iż materiały sprawy prowadzą do uprawnionego wniosku, że strona skarżąca bez najmniejszej ku temu wątpliwości spełnia warunki do otrzymania przedmiotowych świadczeń, a to zasiłku rodzinnego na dziecko Z. Ż. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka. Zgodnie bowiem z art.6 ust.1 w związku z art.5 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje do ukończenia przez dziecko 18 roku życia, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł. , jak to ma miejsce w wypadku rodziny skarżącego. Tym samym strona skarżąca spełnia kryterium dochodowe do przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko i organ orzekający prawidłowo postąpił przyznając stronie prawo do tego zasiłku jak i dodatku do niego, gdyż dodatki te w związku z art. 8 cyt. ustawy przysługują tylko i wyłącznie osobie uprawnionej do zasiłku rodzinnego. W myśl art. 24 ust. 2 omawianej ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy organ I instancji wszczął postępowanie na wniosek S. Ż. złożony w dniu [...] w którym wystąpił on o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu urodzenia dziecka. Do wniosku skarżący załączył zaświadczenie Urzędu Skarbowego w J. Z. o dochodach osiągniętych przez niego i jego małżonkę w roku [..], odpis aktu urodzenia dziecka. Pomimo to organ I instancji wezwał skarżącego pismem z dnia [...] do przedłożenia w terminie 14 dni (nie określając przy tym jakiegokolwiek rygoru) do dostarczenia: - zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o dochodach małżonki za [...] - zaświadczenia z zakładu pracy o niepobieraniu zasiłku rodzinnego, - wyciągu bankowego z numerem konta osobistego, - numeru PESEL dziecka. Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 02 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105. poz. 881) w § 2 ust. 2 pkt. 1-10 określa dokumenty jakie należy dołączyć do wniosku. Po pierwsze należy wskazać, że wśród wymienionych tamże dokumentów nie widnieją takie dokumenty jak : numer PESEL dziecka, wyciąg bankowy wnioskodawcy z numerem konta osobistego, a także zaświadczenie z zakładu pracy o niepobieraniu zasiłku rodzinnego. Przeto też brak takich dokumentów nie mógł być uznany przez organ jako brak prawidłowo wypełnionej dokumentacji w rozumieniu art. 24 ust. 2 omawianej ustawy. Należy przy tym na marginesie, wyraźnie zaznaczyć, że do akt administracyjnych załączony jest dokument sygnowany przez skarżącego noszący datę [...] z numerem konta bankowego wnioskodawcy, a wniosek z dnia [...] zawiera numer PESEL dziecka w stosownej rubryce. Skoro nie uczyniono zapisku, że numer ten dopisano w terminie późniejszym , to należy domniemywać, że podobnie jak numer konta bankowego wnioskodawcy numer PESEL był znany organowi I instancji już w [...]. Co do żądania od skarżącego odrębnego dokumentu potwierdzającego wysokość dochodów jego małżonki za rok [...] , wskazać należy, że takie żądanie było nieuzasadnione i bezpodstawne. W myśl przepisu art. 23 ust. 4 pkt. 1 omawianej ustawy wnioskodawca zobowiązany jest udokumentować dochody każdego członka rodziny. W istocie żaden przepis prawa nie przewiduje, że osoba wnioskująca winna to czynić odrębnymi zaświadczeniami. W przypadku takim z jakim mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie wystawienie zaświadczeń o których mowa w cyt. wyżej przepisie prawa jest wręcz niemożliwe. Zaświadczenie takie bowiem ma zawierać m.in. informacje o wysokości należnego podatku. Tymczasem w przypadku wspólnej deklaracji podatkowej (jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie) wysokość należnego podatku naliczana jest od zsumowanych już dochodów małżonków (poz. 122 załączonej do skargi deklaracji podatkowej). W tej sytuacji wyodrębnienie kwoty należnego podatku dla każdego z małżonków nie jest możliwe. Zaświadczenie to wystawiane jest na druku, którego wzór stanowi załącznik do wskazanego wyżej rozporządzenia. Konstrukcja formularza jest jednoznaczna, a zatem jeżeli właściwy urząd wskazuje dane małżonka, odpowiednie informacje dotyczą dochodów obojga małżonków. Przeto błędne jest ustalenie organów obu instancji, że załączone do wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego zaświadczenie dokumentuje wyłącznie dochody wnioskodawcy. Błędnie więc ustalono, iż wnioskodawca uzyskał dochód w kwocie [...] zł (zgodnie z treścią załączonego do wniosku zaświadczenia), a jego małżonka [...] zł tj. razem [...] zł netto, a więc [...] zł na osobę w rodzinie. Zgodnie bowiem § 15 ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia, w przypadku gdy członek rodziny osiąga dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, dochód pomniejsza się o podatek należny, składki na ubezpieczenia społeczne oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie zatem z załączoną do skargi deklaracją małżonków skarżący (podatnik) -wnioskodawca uzyskał w [...] roku dochód [...] zł , a jego małżonka [...] zł . Po odliczeniu składki na ubezpieczenie społeczne zaś wnioskodawca [...] zł , a małżonka [...] zł , łącznie po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne, małżonkowie uzyskali dochód [...] zł. Tak wyliczony dochód pomniejszyć należy o składki na ubezpieczenie zdrowotne wnioskodawcy w kwocie [...] zł i małżonki [...] zł , co daje kwotę [...] zł ([...] zł –[...] zł –[...] zł = [...] zł). Od tej kwoty należałoby odjąć kwotę podatku należnego. Ponieważ małżonkom przysługiwało prawo do ulgi podatkowej kwota należnego podatku wyniosła [...] zł.. W tej sytuacji małżonkowie Ż. uzyskali w roku [...] razem dochód w kwocie [...] zł ([...] zł na osobę w rodzinie). Ten błąd w ustaleniach faktycznych nie ma wpływu na wydaną decyzję. Należy jednak zauważyć, iż wyliczona wyżej kwota jest zgodna z kwotą poświadczoną przez urząd skarbowy w załączonym przez wnioskodawcę zaświadczeniu. W tej sytuacji bezsprzecznym jest to, iż kontrowersyjne zaświadczenie dokumentuje dochody nie tylko wnioskodawcy, ale dochody obojga małżonków (wynikające ze wspólnej deklaracji podatkowej), co od samego początku podnosił wnioskodawca. Reasumując oczywistym jest w kontekście przedstawionych okoliczności, iż w dniu złożenia wniosku wnioskodawca udokumentował zaświadczeniem urzędu skarbowego dochody każdego członka rodziny (w tym czasie rodzina składała się z dwóch osób). Skoro tak dalsze czynności dowodowe, które podjął organ zasiłkowy wynikały tylko i wyłącznie z wadliwej interpretacji stanu faktycznego (tj. treści zaświadczenia) i merytorycznie były zbędne. Mając powyższe na uwadze, przyszło wskazać, iż wnioskodawca w terminie złożenia wniosku złożył wszystkie przewidziane prawem dokumenty, a co za tym idzie skarga musiała zostać uznana za zasadną. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie organu I instancji, a to na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), jako wydane z naruszeniem prawa materialnego , co miało wpływ na wynik sprawy. Wskazania co do dalszego biegu sprawy wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu.