IV SA/Gl 319/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-02-08
Skład orzekający: Szczepan Prax, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednorazowa premia uznaniowa wypłacona mężowi wnioskodawczyni w pierwszym miesiącu nowego zatrudnienia, po rozwiązaniu poprzedniej umowy o pracę, powinna być uwzględniona jako dochód rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że jednorazowa premia uznaniowa wypłacona mężowi wnioskodawczyni w pierwszym miesiącu nowego zatrudnienia, po rozwiązaniu poprzedniej umowy o pracę, powinna być traktowana jako dochód uzyskany, a nie dochód utracony. Mimo dostrzeżonych uchybień proceduralnych i błędów w interpretacji prawa przez organ odwoławczy, rozstrzygnięcie o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego było słuszne, ponieważ nawet po prawidłowym obliczeniu dochodów, przekraczały one kryterium ustawowe.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni odmówiono przyznania prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Wnioskodawczyni kwestionowała sposób obliczenia dochodu rodziny, wskazując, że jednorazowa premia uznaniowa męża nie powinna być uwzględniana jako dochód. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, mimo że inaczej obliczył dochód rodziny. W skardze do WSA wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez uwzględnienie jej dochodu z 2004 r. jako dochodu rodziny, mimo uzyskania prawa do urlopu wychowawczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2007r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę.
Decyzją Nr [...] z dnia [...]r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Z. na podstawie art. 4, art. 5, art. 6, art. 7 oraz art. 20 w związku z art. 3 pkt 11 oraz art. 32 ust. 2 i 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm./ odmówiono B. L. przyznania prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na jej małoletniego syna B. ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego rodziny, określonego w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i nie spełnianie przesłanek, o których mowa w art. 5 ust. 3 tej ustawy. Według obliczeń dokonanych przez organ I instancji rodzina wnioskodawczyni uzyskała miesięczny dochód z gospodarstwa domowego w wysokości [...]zł.
Jak wynikało z dokumentacji zgromadzonej w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie wskazanej decyzji, wnioskodawczyni pozostająca w związku małżeńskim, uzyskała w 2004 r. dochód pomniejszony o należny podatek, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz składki na ubezpieczenie społeczne w wysokości [...]zł a jej mąż [...]zł.
Umowa o pracę męża wnioskodawczyni, M. S., zawarta z [...] w L., rozwiązana została na mocy porozumienia stron w dniu 18 września 2005 r., a od dnia 19 września 2005 r. został on zatrudniony na umowę o pracę na czas określony w [...] Sp. z o.o.
W ramach nowego zatrudnienia, za miesiąc październik 2005 r. mąż wnioskodawczyni otrzymał miesięczne wynagrodzenie w wysokości [...] zł netto.
Wnioskodawczyni od dnia 27 października 2005 r. udzielony został urlop wychowawczy z tytułu sprawowania opieki nad synem B..
Nie godząc się z rozstrzygnięciem zawartym w wyżej opisanej decyzji, wnioskodawczyni odwołała się, kwestionując dokonane obliczenie dochodów jej rodziny.
Wskazała, iż mąż jej otrzymał jednorazową premię uznaniową wyłącznie w miesiącu październiku 2005 r. a więc wynagrodzenie z tego miesiąca jest wyższe niż comiesięczne i nie daje obrazu rzeczywistych dochodów jej rodziny. Nie powinno zatem stanowić podstawy obliczenia dochodu rodziny. Ponad powyższe wskazała, iż mąż jej otrzymał premię uznaniową w pierwszym miesiącu zatrudnienia u nowego pracodawcy, lecz w istocie nie było to nowe zatrudnienie, tylko kontynuacją dotychczasowego i pracodawca wypłacił mu premię w październiku 2005 r. w nagrodę za dotychczasową pracę. Sytuacja jej męża, zdaniem odwołującej, nie powinna była zostać zakwalifikowana jako zmiana miejsca pracy, a jako przejęcie przez inną firmę w ramach tej samej organizacji.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję mimo, iż zajęło odmienne stanowisko, co do wysokości dochodu uzyskiwanego przez rodzinę odwołującej.
Organ odwoławczy bowiem potraktował jako dochód utracony wynagrodzenie męża wnioskodawczyni uzyskiwane w roku 2004 ze względu na ustanie stosunku pracy. Dochód uzyskany natomiast w 2004 r. przez wnioskodawczynię uznał w całości za dochód rodziny. W konsekwencji, za przeciętny dochód rodziny odwołującej uzyskany w roku 2004, a więc w roku poprzedzającym złożenie wniosku organ odwoławczy przyjął kwotę [...]zł, a jako dochód miesięczny przypadający na członka jej rodziny [...]zł.
Zdaniem Kolegium, organ I instancji błędnie obliczył dochód rodziny, nie biorąc pod uwagę uzyskanych przez odwołującą dochodów. Wyliczony błędnie dochód także jednak przekraczał kryterium ustawowe wynoszące 504 zł, więc, mimo tego błędu, rozstrzygnięcie o odmowie przyznania świadczeń rodzinnych zostało uznane za słuszne, a podniesione w odwołaniu zarzuty za nieuzasadnione.
W skardze na decyzję organu odwoławczego, B. L. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, a to art. 5 § 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. Nr 228, poz. 2255/ poprzez uznanie za dochód rodziny jej wynagrodzenia za pracę uzyskanego w 2004 r. mimo, iż w 2005 r. uzyskała prawo do urlopu wychowawczego i jej dochód stanowi "dochód utracony" w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Jak nakazuje art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 53, poz. 1270/ - zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz. 1269/.
Przeprowadzając zatem ocenę zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem zarówno materialnym jak i procesowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż mimo dostrzeżonych w przeprowadzonej przez organ odwoławczy interpretacji prawa uchybień, a także uchybień proceduralnych w postępowaniu przed organem odwoławczym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uchylenie zaskarżonej decyzji mogłoby bowiem nastąpić wyłącznie wtedy, gdyby dostrzeżone w ramach kontroli legalności wadliwe działania organów administracji miały istotny wpływ na zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie. Taka sytuacja zdaniem Sądu nie miała miejsca w niniejszej sprawie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. Nr 228, poz. 2255/ zawiera w swojej treści słowniczek pojęć użytych w tym akcie prawnym /art. 3 ustawy/.
W słowniczku tym znajduje się między innymi pojęcie "dochodu utraconego" i pojęcie "dochodu uzyskanego".
Nie ma wątpliwości, iż w pojęciu "dochodu utraconego" mieści się, zgodnie z wolą ustawodawcy, utrata dochodu spowodowana uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego /art. 3 pkt 23a/, a także spowodowana utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej /art. 3 pkt 23c/.
Biorąc pod uwagę dokumentację zgromadzoną w przedłożonych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu aktach sprawy, bezspornym jest, iż skarżąca, począwszy od 27 października 2005 r. uzyskała prawo do urlopu wychowawczego z tytułu opieki nad małoletnim synem B..
Podzielając w tym miejscu stanowisko organu I instancji, Sąd uznał, iż otrzymywany z tytułu zatrudnienia dochód skarżącej za rok 2004 powinien był zostać potraktowany jako jej dochód utracony.
W konsekwencji powyższego, mając na względzie treść § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne /Dz.U. Nr 105, poz. 881/, wydanego jako akt wykonawczy w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 23 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych konieczne było od dochodu jej rodziny odjąć przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu.
W ten sam sposób powinien był organ dokonać obliczeń dochodu rodziny, biorąc pod uwagę utratę zatrudnienia przez męża skarżącej.
Jednakże M. S., jak wynika ze złożonych do akt zaświadczeń, podjął we wrześniu 2005 r. pracę i uzyskał z tego tytułu dochód, który w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych traktowany być powinien jako "dochód uzyskany".
Ponownie odwołując się do przepisów wykonawczych do ustawy o świadczeniach rodzinnych trzeba wskazać, że § 18 cyt. rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydawania zaskarżonej decyzji, nakazywał, w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu, dodać do dochodu rodziny miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny.
Niewątpliwie przeto dokonane przez organ I instancji obliczenia uwzględniały powyżej przytoczone normy prawne, bowiem dochód uzyskany przez skarżącą w 2004 r., jako dochód utracony przez nią ze względu na pobyt na urlopie wychowawczym nie został uwzględniony do dochodu rodziny. Zostało natomiast uwzględnione jako dochód rodziny wynagrodzenie jej męża, jakie otrzymał po nawiązaniu stosunku pracy. Z zaświadczenia wydanego w dniu [...] listopada 2005 r. przez pracodawcę męża skarżącej jednoznacznie wynikało, iż jest to wynagrodzenie w wysokości [...]zł.
Niezrozumiałe wydają się zatem obliczenia dokonane przez organ odwoławczy, który mimo udokumentowanych w sprawie zdarzeń w postaci utraty i uzyskania dochodu w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, pominął je w swoich rozważaniach.
Trzeba również zauważyć, iż nie ustosunkowano się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów skarżącej zawartych w jej odwołaniu, poza lakonicznym stwierdzeniem, iż nie zasługują one na uwzględnienie.
Jak już wyżej zauważone zostało, uchybienia te nie miały jednak wpływu na treść decyzji, która zawiera słuszne rozstrzygnięcie. Nie mogły zatem być przyczyną eliminacji z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, czego domagała się w skardze B. L., mimo, iż w istocie postawione w skardze zarzuty były całkowicie trafne.
Odnosząc się natomiast do stanowiska skarżącej prezentowanego w toku postępowania administracyjnego, a w szczególności do twierdzeń o błędnym potraktowaniu przez organ I instancji uzyskanej przez męża skarżącej jednorazowej premii uznaniowej za dochód rodziny, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał te twierdzenia za chybione.
Jednoznacznie bowiem wynika ze złożonych przez stronę w postępowaniu administracyjnym dokumentów, iż umowa o pracę na czas nieokreślony zawarta z jej mężem została rozwiązana za porozumieniem stron, a w dzień później mąż jej zawarł nową umowę o pracę na czas określony. Jako pracodawca, w umowie o pracę na czas określony wpisany został inny podmiot prawny, niż podmiot zatrudniający M. S. dotychczas.
Z dokumentów powyższych nie wynika zatem, iż zakład pracy będący dotychczasowym pracodawcą męża skarżącej przeszedł na innego pracodawcę w trybie art. 23 k.p.a., co nie wiązałoby się z utratą dochodu przez M. S. w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, a organ miałby obowiązek obliczyć dochód rodziny uwzględniając średni dochód uzyskiwany przez M. S. z tytułu zatrudnienia w 2004 r.
Mając powyższe na względzie, na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło