IV SA/Gl 32/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi E. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 25 października 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku – Białej odmówiło przywrócenia skarżącej E.W. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. w przedmiocie świadczenia wychowawczego. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia 6 października 2017r. skarżąca zwróciła się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wyżej wymienionej decyzji Prezydenta Miasta B.. Podniosła, że w dniu 18 września 2017r. uległa wypadkowi, wskutek którego konieczna była interwencja pogotowia ratunkowego. Z uwagi na trudności z poruszaniem się, nie mogła złożyć odwołania od wskazanej decyzji. Wraz z wnioskiem złożyła stosowne odwołanie. Następnie organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowa decyzja Prezydenta Miasta B.odebrana została w dniu 08.09.2017r. Do wniosku o przywrócenie terminu skarżąca dołączyła zaświadczenie ze Szpitala [...] w B. o udzielonej pomocy ambulatoryjnej z dnia 18 września 20017r. Z zaświadczenia tego wynika, że zalecono stronie leżenie i odpoczynek oraz ograniczenie wysiłku fizycznego. Organ odwoławczy podkreślił, że do wypadku tj. upadku po pośliźnięciu doszło w dziewiątym dniu terminu, a ponadto strona nie wymagała hospitalizacji. Następnie przytoczył fragment wyroku NSA z dnia 14.06.217r. II OSK 2627/15, w którym wskazano, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić, gdy osoba nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W tym zakresie organ wskazał, że - jak wynika z akt sprawy - strona zamieszkuje z rodzicami, natomiast choroba, którą uzasadniła złożenie przedmiotowego wniosku - nie stanowi o niemożności złożenia odwołania we właściwym terminie. Powołując się na wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 03.11.2015r. sygn. II SA/Bd 822/15 organ podniósł, że fakt choroby nie jest równoznaczny z niemożnością dokonania czynności procesowej przez zainteresowanego i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez osobę trzecią, bądź wynajęty podmiot. Przyjmowanie, że każda cięższa choroba wywołuje obiektywną niemożliwość dokonania czynności procesowej i uzasadnia przywrócenie terminu, byłoby sprzeczne z doświadczeniem życiowym. Zgodnie z utrwaloną wykładnią art. 58 § 1 k.p.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której osoba nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Sam fakt choroby nie jest taką przeszkodą. Organ podniósł, że także w niniejszej sprawie strona, z uwagi na wypadek poświadczony wymienionym wyżej zaświadczeniem, a mianowicie stłuczenie okolicy lędźwiowej, nie została pozbawiona możliwości sporządzenia odwołania i nadania np. w urzędzie pocztowym poprzez dorosłego domownika. Wskazał, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Dodał, że - jak podkreśla się w orzecznictwie - braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu nie potwierdza nieznajomość prawa czy też wybranie innej drogi obrony interesu prawnego, a ponadto, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminowi nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy podjęciu największego w danych warunkach wysiłku (wyrok WSA w Kielcach z dnia 13.01.20!6r. II Sa/Ke 824/15). Organ podniósł, że w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 10.07.2013r. II SA/Gl 410/16 wskazano, że ani choroba, ani nawet przebywanie na zwolnieniu lekarskim, nie oznacza niemożności sporządzenia pisma procesowego i jego nadania w placówce pocztowej, które to czynności mogą być dokonane za pomocą dorosłego domownika. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co błędnie ustalono okoliczności faktyczne, na których zostało oparte wydane postanowienie. W uzasadnieniu wskazała, że organ odwoławczy stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że strona zamieszkuje z rodzicami. Zarzuciła, że stwierdzenie to nie ma poparcia w aktach sprawy. Podniosła, że od lutego 2016 r. zamieszkuje sama z 8-letnim synem J.R.. Podkreśliła, że ostatnio mieszkała z rodzicami w okresie od sierpnia 2014 r. do stycznia 2016 roku i wszystkie te informacje znajdują się w aktach sprawy przekazanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Zarzuciła, że organ odwoławczy rozpatrzył materiał dowodowy w sposób wybiórczy, bez uwzględnienia aktualnego stanu tj. faktu, że od ok. 1,5 roku zamieszkuje tylko z małoletnim synem. Podkreśliła, że tym samym nie mogła nadać pisma osobiście ani przez wskazanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu postanowienia, innego dorosłego domownika. Ponadto podniosła, że nie ma innej osoby trzeciej, która mogłaby dokonać tej czynności i ze względu na trudną sytuację finansową nie stać jej na wynajęcie podmiotu, który mógłby nadać pismo. Podkreśliła, że wypadek, któremu uległa 18 września 2017 r. - stłuczenie okolicy lędźwiowej - pozbawił ją możliwości nadania odwołania w urzędzie pocztowym w ustawowym terminie. Podniosła, że nagła choroba i brak możliwości wyręczenia się inną osobą, uzasadniają brak jej winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji o odmowie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego z dnia [...] r. Dodała, że natychmiast po ustaniu przyczyny uchybienia terminu, złożyła wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem od wymienionej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. organ odwoławczy odmówił przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Organ stwierdził bowiem, że strona, z uwagi na wypadek poświadczony zaświadczeniem Szpitala [...] w B.o udzielonej pomocy ambulatoryjnej, nie została pozbawiona możliwości sporządzenia odwołania i nadania np. w urzędzie pocztowym przez dorosłego domownika. W tym zakresie organ podniósł, że z akt sprawy wynika, iż strona zamieszkuje z rodzicami. Pomimo wagi powyższego stwierdzenia, organ nie wskazał, na jakiej podstawie ustalił okoliczność zamieszkiwania skarżącej wraz z rodzicami. Rażące jest pominięcie przez organ wskazania podstaw tego stwierdzenia, które – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia - miało istotne znaczenie dla wydanego rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu. W skardze zawarty został zarzut, że stwierdzenie to nie ma poparcia w aktach sprawy. Skarżąca podniosła, że od lutego 2016 r. zamieszkuje sama z 8-letnim synem i podkreśliła, że ostatnio mieszkała z rodzicami w okresie od sierpnia 2014 r. do stycznia 2016 roku i wszystkie te informacje znajdują się w aktach sprawy przekazanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Z uwagi na to, że organ odwoławczy nie wskazał podstawy ustalenia, że skarżąca zamieszkuje wraz z rodzicami i akta również nie zawierają danych w tym zakresie – jako nie poparte zebranym w sprawie materiałem dowodowym, ocenić należało stwierdzenie organu, co do możliwości nadania przez stronę odwołania przez dorosłego domownika. Podkreślenia przy tym wymagało, że zamieszczone w aktach postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt [...] zawiera ustalenia sytuacji osobistej skarżącej, w tym dotyczące jej zamieszkiwania z rodzicami i bratem, aktualne w dacie wydania tego postanowienia, a zatem w okresie poprzedzającym o prawie dwa lata, termin wniesienia odwołania, którego dotyczy rozpoznawany w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia w zakresie zgodności z prawem stwierdzić zatem należało, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc wystąpiły podstawy do uwzględnienia skargi. Wobec tego – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. – Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.