IV SA/Gl 320/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Protokolant Referent-stażysta Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi "A" Sp. partnerska w S. na decyzję Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P.M. N. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) zasądza od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W piśmie z dnia 18 stycznia 2017 r. strona skarżąca – Spółka partnerska Kancelaria Adwokacka [...] wystąpiła do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej poprzez udostępnienie zanonimizowanej kopii tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę egzekucji w sprawie [...]. Decyzją z dnia [...] Komornik Sądowy odmówił udostępnienia informacji publicznej w powyższym zakresie, wskazując jako podstawę art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. z 2017 r. poz. 1277) komornik sądowy jest zobowiązany zachować w tajemnicy okoliczności sprawy, o których powziął wiadomość ze względu na wykonywanie czynności. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, strona skarżąca wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazała, że orzeczenia sądowe stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż wydane są przez organ władzy publicznej (władzy sądowniczej, art. 10 Konstytucji) i w ramach jej działalności wykonywanej publicznie (zasada jawności sprawowania wymiaru sprawiedliwości, art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 9 ust. 1 kpc) - por. Wyrok WSA w Warszawie z dnia 03.02.2015 r. - sygn. SA/Wa akt: II1570/14). Skarżąca podniosła, że powoływany przez komornika przepis art. 20 ustawy o komornikach - z jednej strony dotyczy informacji nie mających waloru informacji publicznej, a z drugiej strony przypadków, w których udzielana informacja publiczna narusza prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Podkreśliła, że w niniejszej sprawie takie okoliczności nie zachodzą bowiem nie jest zainteresowana personaliami osób, których wnioskowana informacja dotyczy (orzeczenie ma mieć postać zanonimizowaną). W odpowiedzi na skargę Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w P. wskazał, że podstawą wydania decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej była treść art. 20 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Dodał, że możliwość powołania się na tajemnicę zawodową przewiduje art. 5 ust 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Wskazał, że zgodnie z art. 20 ust 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, komornik jest obowiązany zachować w tajemnicy okoliczności sprawy, o których powziął wiadomość ze względu na wykonywane czynności. Następnie organ podkreślił, że obowiązek ten (określony w art. 20 ust. 1) obejmuje zakaz udzielania osobom trzecim informacji o planowanych i dokonanych czynnościach, w tym również o wydanych postanowieniach i zarządzeniach, oraz o okolicznościach faktycznych towarzyszących tym czynnościom. Komornik nie może w szczególności udostępniać akt spraw egzekucyjnych, wydawać wyciągów lub odpisów z tych akt (np. w postaci protokołów czynności egzekucyjnych), udzielać informacji o stanie majątkowym dłużnika, jego zobowiązaniach i sytuacji rodzinnej. Ponadto dodał, że Komornik jako funkcjonariusz publiczny uznaje się za podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Wyrazem tego faktu jest wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, której formę wydania reguluje art. 16 ust 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazując, że odmowa udostępnienia informacji (...) następuje w drodze decyzji. Organ podniósł, że art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej określa kilka przesłanek ograniczających dostęp do informacji publicznej. Według art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Ponadto zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniom ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Organ podkreślił, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 39/17 postawiono tezę, iż sprecyzowane przez ustawodawcę wyjątki uzasadniające ograniczenie prawa do informacji publicznej nie tylko zostały ujęte w zamkniętym katalogu, lecz również poszczególne elementy tego katalogu obejmują odrębne kategorie ograniczające prawo do informacji publicznej. W konsekwencji "informacje niejawne", "inne tajemnice ustawowo chronione", "prywatność osoby fizycznej" "tajemnica przedsiębiorcy" nie powinny być traktowane na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej jako pojęcia pokrywające się lub zazębiające treściowo. Komornik podniósł, że podstawą wydania decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej był art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 20 ust 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, nie zaś art. 5 ust 2 w/w ustawy, który reguluje odrębne przyczyny ograniczające dostęp do informacji publicznej. Podniósł, że wykreślenie niektórych elementów składowych orzeczenia, jakimi są dane personalne dłużnika i wierzyciela, nie będzie umożliwiało komornikowi udostępnienia pozostałych informacji znajdujących się na tytule wykonawczym, gdyż każda z tych informacji (istotnych), nawet w oderwaniu od innych informacji będzie objęta obowiązkiem zachowania tajemnicy zawodowej. Dodał, że powyższe odnosi się w szczególności do należności objętej tytułem wykonawczym. Możliwość ujawnienia istotnych okoliczności dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w szczególności elementów składowych orzeczenia jest ściśle regulowana przez przepisy kodeksu postępowania cywilnego, a także inne akty prawne: - art. 9 kodeksu postępowania cywilnego, który stanowi że, (...) strony i uczestnicy postępowania mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt; - art. 760[1] kpc, który szczegółowo określa sposób udzielenia informacji osobom nie związanym z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym: na żądanie wierzyciela, którego roszczenie stwierdzone jest tytułem wykonawczym lub tytułem egzekucyjnym, organ egzekucyjny, który prowadzi egzekucję lub który jest właściwy do jej prowadzenia według przepisów kodeksu, udzieli mu informacji, czy przeciwko dłużnikowi prowadzone jest przez ten organ egzekucyjny postępowanie egzekucyjne, a jeżeli tak, powiadomi go o stosowanych sposobach egzekucji oraz o wysokości egzekwowanych roszczeń, a także o aktualnym stanie sprawy; - art. 881 § 2 i 3 kpc, art. 889 § 1 kpc w odniesieniu do uczestników postępowania egzekucyjnego (dłużnicy zajętej wierzytelności) w zakresie kwoty dochodzonego roszczenia; - § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 stycznia 2002 r. w sprawie udzielania pomocy lub asystowania komornikowi przez Policję lub Straż Graniczną przy wykonywaniu czynności egzekucyjnych, który stanowi, że Policja lub Straż Graniczna udziela pomocy lub asysty komornikowi przy wykonywaniu czynności egzekucyjnych po otrzymaniu, co najmniej 7 dni przed terminem czynności, pisemnego wezwania oraz odpisu tytułu wykonawczego sporządzonego przez komornika, na podstawie którego egzekucja jest prowadzona. Organ podniósł, że poszczególne etapy postępowania egzekucyjnego mają charakter publiczny. Odnosi się to w szczególności do licytacji ruchomości oraz nieruchomości. W ramach podejmowanych przez komornika czynności zmierzających do sprzedaży majątku dłużnika ustawodawca nałożył na komornika pewne obowiązki, które wiążą się z udostępnieniem informacji osobom nie związanym z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym (obwieszczenie o licytacji ruchomości/nieruchomości). Zakres tych informacji określa m. in art. 867 § 2[1] kpc, art. 953 kpc. W powyższych regulacjach brak jest obowiązku informowania adresatów o stronach postępowania (za wyjątkiem egzekucji z nieruchomości), kwocie roszczenia dochodzonego w ramach prowadzonego postępowania oraz podstawy prowadzonego postępowania, tj. tytułu egzekucyjnego/wykonawczego. W podsumowaniu organ wskazał, że przesłanie zanonimizowanej kopii tytułu wykonawczego skutkowałaby naruszeniem art. 20 ust 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, a więc złamaniem obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej w zakresie informacji znajdujących się na tytule wykonawczym. Na rozprawie organ podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Komornik Sądowy odmówił udzielenia stronie skarżącej informacji publicznej poprzez udostępnienie zanonimizowanej kopii tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę egzekucji w sprawie [...] wskazując jako podstawę art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1764, zwanej dalej również u.d.i.p.). W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji ( Dz.U. z 2017 r. poz. 1277), komornik sądowy jest zobowiązany zachować w tajemnicy okoliczności sprawy, o których powziął wiadomość ze względu na wykonywanie czynności. W przedmiotowej sprawie niekwestionowane było, że Komornik sądowy jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku ze wskazaną w zaskarżonej decyzji podstawą prawną, podkreślenia wymagało, że według art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. W niniejszej sprawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczył zanonimizowanej kopii tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę egzekucji w postępowaniu określonym we wniosku. Podkreślenia zatem wymagało, że według art. 776 Kodeksu postępowania cywilnego, tytułem wykonawczym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Przepis art. 777 § 1 K.p.c. wymienia tytuły egzekucyjne i wśród nich zostały wymienione m.in. orzeczenia sądu prawomocne lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu. Dodać należało, że w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wśród danych publicznych, które podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna, wymieniona została treść orzeczeń sądów powszechnych. Z zestawienia treści tych przepisów wynika zatem, że zakresem zastosowania art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej objęta została część spośród tytułów egzekucyjnych - mianowicie orzeczenia sądu prawomocne lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu. Jednakże – jak już była o tym mowa wyżej – prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu – jak stanowi art. 5 ust. 1 u.d.i.p. - w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Ponadto, według art. 5 ust. 2 tej ustawy, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, z wyłączeniami, o których mowa w tym przepisie. Natomiast wskazanym w zaskarżonej decyzji powodem odmowy udzielenia informacji publicznej, poprzez udostępnienie zanonimizowanej kopii tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę egzekucji, było stwierdzenie przez Komornika Sądowego, że według art. 20 ust 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, komornik jest obowiązany zachować w tajemnicy okoliczności sprawy, o których powziął wiadomość ze względu na wykonywane czynności. Przytoczenie tego przepisu stanowiło całe uzasadnienie przedmiotowej decyzji. W związku z tym stwierdzić należało, że wyżej wymieniony podmiot pominął wskazanie podstaw oceny, że w ramach rozpoznania wniosku o udostępnienie zanonimizowanej kopii tytułu wykonawczego – znajduje zastosowanie art. 20 ust 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Nie wskazał nawet, czy w niniejszej sprawie odmowa dotyczy takiego tytułu wykonawczego, który jest orzeczeniem sądu powszechnego, wprost wymienionym w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jeśliby zaś tak było, to miał obowiązek uzasadnienia, z jakich powodów stwierdził, że w kwestii rozpoznania powyższego wniosku, znajduje zastosowanie art. 20 ust 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Ponadto pominął wskazanie jakiejkolwiek analizy prawnej w zakresie zastosowania art. 5 ust. 1 u.d.i.p., który został wymieniony jako podstawa prawna decyzji. Jednocześnie pominął ocenę, czy w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki ograniczenia prawa do informacji publicznej, określone w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., których wystąpienie może być podstawą odmowy udostępnienia tytułu wykonawczego, i to nawet w wersji zanonimizowanej, gdyż anonimizacja w wielu sytuacjach nie jest wystarczającym zabiegiem, zapewniającym ochronę prywatności osoby fizycznej lub tajemnicy przedsiębiorcy. Podkreślenia bowiem wymagało, że zgodnie z art. 16 ust. 2 w związku z art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast według art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, uzasadnienie decyzji powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Przepis art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego szczegółowo określa, jakie warunki powinno spełniać uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji. W przedmiotowej zaś sprawie – jak już była o tym mowa wyżej – uzasadnieniem zaskarżonej decyzji było samo przytoczenie art. 20 ust 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Ponadto – według art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z prawem stwierdzić zatem należało, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w P. dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego skarga zasługiwała na uwzględnienie. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań. Przepis art. 200 P.p.s.a. stanowił podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu stronie skarżącej kosztów postępowania, na które składał się wpis od skargi w kwocie 200 zł.