IV SA/Gl 321/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. D. (D.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić radcę prawnego dla skarżącego. Wraz ze skargą z dnia [...] A. D. złożył do Sądu wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powołując się na okoliczność trudnej sytuacji materialnej oraz na poważne problemy zdrowotne. Z uwagi na fakt, iż powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia [...] skarżącego wezwano do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. A. D. złożył rzeczony formularz w dniu [...] precyzując, iż zakres jego żądania obejmuje nie tylko ustanowienie pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego lecz nadto także zwolnienie od kosztów sądowych. Równocześnie zadeklarował, że gospodaruje samotnie, wynajmuje mieszkanie o powierzchni [...] i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani majątku. Miesięczny dochód brutto strony zadeklarowany został w kwocie [...], uzyskiwanej przezeń z tytułu [...]. Nadto skarżący powołał się na okoliczność, iż jest [...], osobą [...] oraz, że ma liczne zaległości płatnicze i nie jest w stanie pokryć kosztów związanych z leczeniem i rehabilitacją. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na decyzję wydaną w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego. Cel, charakter i grono adresatów tego świadczenia nie budzi przy tym wątpliwości, że stanowi ono formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskujący korzysta tu więc ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia go od rzeczonych kosztów było bezprzedmiotowe i z tego powodu należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §3 tej ustawy. Odnosząc się natomiast do wniosku A. D. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Na podstawie oświadczeń skarżącego oraz dokumentów znajdujących się w aktach niniejszej sprawy ustalono bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku i osiąga dochód z tytułu [...] w kwocie netto zaledwie [...] (patrz: kopia decyzji stanowiąca kartę nr 5 akt sprawy). W tym miejscu należy odnotować, iż z akt administracyjnych innych spraw zawisłych przed tutejszym Sądem ze skargi A. D. wynika, że pobiera on nadto świadczenia z [...] oraz, że jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] i osiąga z tego tytułu dochód w miesięcznej wysokości [...] (patrz: wywiad środowiskowy oraz decyzja w sprawie wymiaru podatku rolnego dołączone do akt administracyjnych sprawy o sygn. IV SA/Gl 222/08). Jakkolwiek skarżący nie ujawnił tych faktów w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, to jednak uznano, że zachował on przesłankę określoną w przywołanym art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Nawet bowiem przyjąwszy, iż miesięczny dochód wnioskodawcy ulega zwiększeniu o wskazane wyżej środki pieniężne, nie budzi wątpliwości, że pokrycie kosztów jakie mogą wiązać się z opłaceniem profesjonalnego pełnomocnika przekracza jego możliwości płatnicze i mogłoby go narazić na niemożność zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych. Nie sposób tu tracić z pola widzenia, że wyżej wymieniony jest osobą [...] i wymagającą [...] (vide: orzeczenie stanowiące kartę nr 1 akt administracyjnych niniejszej sprawy) co niewątpliwie może powodować konieczność ponoszenia ponadprzeciętnie wysokich kosztów utrzymania, w tym wydatków związanych z leczeniem i rehabilitacją. Zważywszy podniesione wyżej okoliczności ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 258 §3 oraz z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.