IV SA/Gl 324/13
WyrokWSA w Gliwicach2014-01-23
Skład orzekający: Andrzej Matan, Stanisław Nitecki, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie przebywającej w areszcie śledczym, która legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności powstałym przed ukończeniem 21 roku życia, przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, mimo że areszt śledczy jest instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie?Ratio decidendi
Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, do których zalicza się areszt śledczy. Fakt przebywania w takiej instytucji stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia, nawet jeśli osoba spełnia pozostałe kryteria uprawniające do zasiłku, takie jak stopień niepełnosprawności i jego powstanie w określonym wieku. Areszt śledczy zapewnia osobom tam przebywającym pełne i nieodpłatne utrzymanie finansowane ze środków publicznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego M.Ł., który przebywał w areszcie śledczym i posiadał orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności powstałym przed ukończeniem 21 roku życia. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na przepis wyłączający prawo do zasiłku dla osób przebywających w instytucjach zapewniających całodobowe utrzymanie. M.Ł. kwestionował tę ocenę, twierdząc, że areszt śledczy nie zapewnia mu pełnej opieki i wyżywienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M.Ł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Rogowska-Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę.
Decyzją dnia [...] r. nr [...] Kierownik Działu Świadczeń Alimentacyjnych i Rodzinnych, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta K., odmówiła M.Ł. przyznania zasiłku pielęgnacyjny. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniosła, iż wnioskodawca przebywa w areszcie śledczym, który zapewnia całodobowe utrzymanie, stąd zachodzi przeszkoda do przyznania świadczenia określona w art. 16 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 3 pkt. 7 tej ustawy, instytucja zapewniająca całodobowe utrzymanie to m.in. areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, szkoła wojskowa lub inna szkoła, jeżeli instytucje te zapewniają nieodpłatnie pełne utrzymanie.
W złożonym odwołaniu strona wyjaśniła, że areszt śledczy, w którym przebywa nie zapewnia mu pełnej opieki, w tym w zakresie wyżywienia oraz opieki zdrowotnej.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, przywołując w uzasadnieniu analogiczne argumenty. Wskazało w szczególności na to, że z kręgu osób uprawnionych do zasiłku pielęgnacyjnego wyłączone zostały osoby przebywające w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, jaką jest m.in. areszt śledczy.
W skardze z dnia 27 lutego 2013 r. M.Ł. powtórzył zarzuty podnoszone w odwołaniu. Podkreślił w szczególności to, że nie może zgodzić się z oceną organów orzekających w sprawie, jakoby areszt śledczy zapewniał całodobowe utrzymanie. Jeśli organy te, jak stwierdza, należycie i wnikliwie zbadałyby sprawę, to ich stanowisko uległoby zmianie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził bowiem naruszeń prawa, które mogłyby spowodować wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. z 2013 r., poz. 1456, dalej: u. ś.r.), zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Przedmiotowe świadczenie przysługuje niepełnosprawnemu dziecku; osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; osobie, która ukończyła 75 lat, a także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia (ust. 2 i ust. 3). Stosownie jednak do art. 16 ust. 5 cytowanej ustawy, zasiłek ten nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Instytucją taką, zgodnie z art. 3 pkt. 7 tej ustawy, jest dom pomocy społecznej, placówkę opiekuńczo-wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, szkoła wojskowa lub inna szkoła, jeżeli instytucje te zapewniają nieodpłatnie pełne utrzymanie.
M.Ł., urodzony w dniu [...], legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wydanym przez Miejski Zespół Orzekania o Niepełnosprawności w M. w dniu [...]r., oznaczonym numerem [...] (k. 9 akt administracyjnych). Jak wynika z pkt. IV tego orzeczenia, niepełnosprawność istnieje od czerwca 1994 r. Wobec tego niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym powstała u skarżącego przed ukończeniem 21 roku życia, co w świetle przepisu zawartego w art. 16 ust. 3 u.ś.r. oznacza spełnienie przesłanki uprawniającej do uzyskania świadczenia.
Jednakowoż, ze względu na przesłankę negatywną określoną w art. 16 ust. 5 u.ś.r., jaką jest przebywanie skarżącego w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie – Areszcie Śledczym w M. (k. 11 akt administracyjnych), przyznanie żądanego świadczenia było wykluczone. Zgodnie z art. 3 pkt. 7 u.ś.r. instytucja zapewniająca całodobowe utrzymanie to dom pomocy społecznej, placówkę opiekuńczo-wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, szkołę wojskową lub inną szkołę, jeżeli instytucje te zapewniają nieodpłatnie pełne utrzymanie. Nie budzi wątpliwości, mimo odmiennej oceny skarżącego, iż osoba przebywająca w areszcie śledczym ma zapewnione pełne i nieodpłatne utrzymanie, finansowane z budżetu Państwa.
W świetle powyższego zarzuty skargi uznać należało za niezasadne.
Skarga zatem jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło