IV SA/Gl 325/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. D. na czynność Starosty R. w przedmiocie : opłaty za wydanie karty pojazdu p o s t a n a w i a odrzucić skargę W dniu [...] r. skarżący R. D. w toku rejestracji nabytego przez siebie samochodu marki [...] dokonał opłaty w wysokości [...] zł z tytułu uzyskania karty tego pojazdu, zarejestrowanego po raz pierwszy poza granicami Polski. W dniu [...] r. skarżący złożył do Starosty R. wniosek o zwrot części uiszczonej opłaty jako zawyżonej, domagając się kwoty [...] zł. W odpowiedzi na wniosek R. D. Starosta R. pismem z dnia [...] r. odmówił zwrotu żądanej części uiszczonej opłaty. W piśmie tym wskazane zostało, iż pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu nastąpiło w drodze czynności administracyjno-technicznej w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, a czynność ta podlega kontroli sądowej. Nie godząc się ze stanowiskiem organu R. D. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę, w której zawarł żądanie zwrotu części uiszczonej przez niego opłaty zarzucając naruszenie treści art. 90 TWE. Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie odpisu wezwania skierowanego do organu zgodnie z wymogiem zawartym w treści art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W wykonaniu zarządzenia Sądu skarżący nadesłał wezwanie skierowane do organu z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270 zwanej dalej P.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest pismo Starosty R. zawierające odmowę uwzględnienia wniosku o zwrot części opłaty uiszczonej przez skarżącego z tytułu karty pojazdu rejestrowanego po raz pierwszy zagranicą. W pierwszej kolejności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za słuszne dokonanie ustalenia jaki charakter prawny posiadało powyższe pismo. Za decyzję administracyjną uznaje się władcze i jednostronne oświadczenie woli organu oparte na przepisach prawa administracyjnego i określające sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata w indywidualnie oznaczonej sprawie, a organy administracyjne załatwiają sprawy przez wydanie decyzji, o których mowa w art. 104 k.p.a., w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych (art. 1 § 1 k.p.a.), co znaczy, że forma działania organów ma wynikać z prawa materialnego. Decyzja administracyjna jest prawidłowa, jeżeli została podjęta przez właściwy organ administracyjny we właściwym trybie i na podstawie właściwych przepisów. Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu, datę wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, podpis osoby upoważnionej do wydawania decyzji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalona jest zasada, że brak niektórych elementów w akcie nie pozbawia go charakteru decyzji, jeżeli zawiera co najmniej oznaczenie organu, oznaczenie strony, rozstrzygnięcie sprawy oraz podpis osoby upoważnionej do jej wydania. Mimo powyższego, pismo Starosty R. z dnia [...] r. stanowiące przedmiot skargi, z uwagi na brak, przepisu prawa materialnego pozwalającego na rozstrzygnięcie w formie decyzji o żądaniu zwrotu uiszczonej opłaty od kart pojazdu decyzją nie jest. Słusznie również zauważa się w piśmie Starosty R., iż obowiązek uiszczenia opłaty od karty pojazdu powstaje bezpośrednio z mocy przepisów i nie zachodziła konieczność konkretyzacji normy prawnej przez organ administracji publicznej, co oznacza, że kwestia nałożenia opłaty od karty pojazdu nie była rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej. Realizacja tego obowiązku następowała w drodze czynności materialno-technicznej organu, polegającej na pobieraniu stosownej kwoty pieniężnej. Również taki charakter prawny należy nadać zdaniem Sądu pismu Starosty R. z dnia [...] r. stanowiącemu przedmiot skargi. W konsekwencji, nieistnienie decyzji oznacza brak przedmiotu zaskarżenia i czyni skargę niedopuszczalną. Skarga taka natomiast byłaby dopuszczalna w oparciu o treść art. 3 § 1 pkt 4 P.p.s.a., bowiem ustawodawca uznał sądy administracyjne za kompetentne do rozstrzygania o legalności innych niż administracyjne decyzje czy postanowienia czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Warunkiem jednakże sine qua non przyjęcia skargi do jej merytorycznego rozpoznania stanowi wyczerpanie środków zaskarżenia, co w przypadku czynności materialno-technicznej organu przewidziane jest w formie uprzedniego (w terminie 14 dni od dowiedzenia się o podjęciu czynności) wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa (art. 51 § 3 P.p.s.a.). Brak zwrócenia się do tego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wyłącza dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa sporządzone zostało przez skarżącego z datą [...] r., co nie nosi cech "uprzedniego" wezwania w stosunku do wniesienia skargi. Stwierdzona zatem w sprawie niedopuszczalność skargi spowodowała, iż sąd na podstawie art. 58 § 6 orzekł jak w sentencji.