IV SA/Gl 325/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-07-27
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która posiada samochód, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, mimo jej oświadczeń o trudnej sytuacji materialnej i niskich dochodach?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie wykazała, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że poniesienie kosztów postępowania sądowego w istotny sposób zachwiałoby stabilnością ekonomiczną jej rodziny. Posiadanie samochodu, który wymaga nakładów związanych z utrzymaniem, a który został zakupiony samodzielnie bez wsparcia ze środków publicznych, przeczy tezie o trudnym położeniu strony i uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca A.K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, uzasadniając to niewystarczającymi dochodami rodziny i niepełnosprawnością członków rodziny. Wnioskodawczyni podała, że jej rodzina utrzymuje się ze świadczeń pomocy społecznej i renty inwalidzkiej małżonka, co daje łącznie 950 zł dochodu miesięcznie. Wskazała również na posiadanie samochodu marki [...] z 2003 r. oraz zaległości w opłatach za zarząd nieruchomością i fundusz remontowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
W skardze z dnia 15 marca 2012 r. A.K. zawarła wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Następnie, na wezwanie Sądu wniosek ów złożyła na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uzasadniając wniosek podała, że dochód uzyskiwany w jej rodzinie jest niewystarczający dla wygospodarowania środków na pokrycie wydatków związanych ze skorzystanie z usług adwokata. Strona podkreśliła, że członkowie jej rodziny są osobami niepełnosprawnymi, cierpiącymi na [...], a ponadto jej małżonek cierpi na [...]. Wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz dwiema córkami, zamieszkując w lokalu o pow. 85 m2. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności ani też papierów wartościowych, natomiast jej rodzina posiada samochód marki [...] z 2003 r. Źródłem dochodów w rodzinie wnioskodawczyni są świadczenia z pomocy społecznej uzyskiwane przez wnioskodawczynię oraz jej córki (zasiłek pielęgnacyjny otrzymywany przez A.K., zasiłki rodzinne uzyskiwane przez jej córki) a także renta inwalidzka jej małżonka. Łącznie świadczenia te dają dochód w wysokości 950 zł. Skarżąca podkreśliła, że ze względu na obowiązek alimentacyjny świadczenie rentowe jej małżonka jest pomniejszane o kwotę 235 zł. Na wezwanie referendarza sądowego strona nadesłała szereg dokumentów obrazujących jej sytuację materialną. Wśród nich znalazło się wezwanie do zapłaty, z treści którego wynika, że skarżąca zalega z płatnościami z tytułu kosztów zarządu nieruchomością wspólną na kwotę 1794 zł, a z tytułu wpłat na fundusz remontowy na kwotę 255 zł. Rachunek za gaz opiewa na kwotę 252 zł za miesiąc, płatność za energię elektryczną to wydatek 112 zł w ujęciu dwumiesięcznym
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Ocena sytuacji materialnej strony opiera się na udzielonych przez nią wyjaśnieniach, nadesłanych dokumentach oraz na materiale zgromadzonym w aktach administracyjnych organu, co zwłaszcza w odniesieniu do spraw z zakresu pomocy społecznej ma istotne znaczenie. Możliwość uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy strona występująca z takim wnioskiem wykaże, że rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że poniesienie kosztów związanych z postępowaniem sądowym w istotny sposób zachwiałoby stabilnością ekonomiczną jej rodziny.
Analiza informacji uzyskanych od strony oraz zawartych w aktach administracyjnych pozwala sformułować tezę, że wnioskodawczyni nie jest osobą, której należałoby przyznać prawo pomocy.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że istnieją rozbieżności odnośnie sytuacji rodzinnej strony, a konkretnie osób pozostających z A.K. we wspólnym gospodarstwie domowym. W druku formularza skarżąca wskazała jedynie męża oraz dwie córki. Tymczasem z akt administracyjnych wynika, że wraz z rodziną skarżącej zamieszkuje jej matka – M.M. Skarżąca nie podała ani faktu, że osoba ta pozostaje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym ani też, czy otrzymuje ona obecnie jakikolwiek dochód, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości.
Okolicznością, która w ocenie rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy zaważyła na finalnej ocenie możliwości finansowych skarżącej jest fakt posiadania pojazdu marki [...] z 2003 r. Tego rodzaju składnik majątku niewątpliwie wymaga określonych nakładów związanych z jego utrzymaniem, które skarżąca w części udokumentowała (koszty obowiązkowego ubezpieczenia, koszty przeglądu technicznego) oraz zakup paliwa. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby wspomniany pojazd służył jej lub któremukolwiek członkowi jej rodziny w celach zarobkowych. Zarazem argumentacja strony, podnoszona w trakcie postępowania administracyjnego, jakoby pojazd ten służył dojazdom jej małżonka na rehabilitację i do lekarzy pozostaje w sprzeczności z oświadczeniami strony, która stwierdziła, że stan zdrowia jej męża jest na tyle poważny, że posiada on trudności w ubieraniu się (vide odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji). O ile bowiem wspomniany pojazd rzeczywiście miałby służyć tym celom, to niewątpliwie byłby przystosowany do prowadzenia przez osobę niepełnosprawną, czego wszakże nie wykazano. W toku postępowania administracyjnego ustalono zaś, że pojazd ten został zakupiony przez rodzinę skarżącej samodzielnie, bez jakiegokolwiek wsparcia ze środków publicznych, np. Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Reasumując, oczekiwanie skarżącej, że ze środków publicznych wyłożone zostaną koszty udziału fachowego pełnomocnika w sprawie, w sytuacji, gdy jej rodzina zakupiła samochód za ponad 20.000 zł a strona nie wykazała, że jest on narzędziem pracy lub też jest niezbędny do codziennej egzystencji nie może zasługiwać na aprobatę. Posiadanie tego rodzaju składnika majątku, który wymaga określonych kosztów utrzymania przeczy tezie o trudnym położeniu strony, a zwłaszcza twierdzeniom o bardzo niskich dochodach.
W konsekwencji, mając na uwadze poczynione wyżej uwagi wiarygodność oświadczeń skarżącej związanych z sytuacją materialną jej rodziny jest mocno wątpliwa, a ich weryfikacja dokonana w oparciu o materiał dowodowy, w tym zgromadzony przez organy administracji publicznej uzasadnia w dostatecznym stopniu odmowę przyznania prawa pomocy.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło