IV SA/Gl 325/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: ustanowić dla strony skarżącej adwokata z urzędu. Wraz ze skargą na ww. decyzję, strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata. W uzasadnieniu wniosku, skarżący stwierdził, że razem z żoną pobierają renty inwalidzkie. Chorują przewlekle, a w związku z tym ponoszą koszty leczenia. Skarżący musi ponosić opłaty i pomagać w opłacaniu czesnego swojej córce, która się uczy. Strona z uwagi na zły stan zabudowań zmuszona byłą zaciągnąć kredyty na opłacenie prac remontowych. Zgodnie z oświadczeniem, strona skarżąca prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe razem z żoną i córką. Na regularny miesięczny dochód wspólnego gospodarstwa domowego składają się renty inwalidzkie małżonków, które wynoszą 938,56 zł (skarżący) i 930,43 zł (jego żona). Wydatki miesięczne strona oszacowała następująco: spłata dwóch kredytów (raty: 260 zł i 618 zł); prąd (75 zł); gaz (50 zł); woda (45 zł); wywóz śmieci (19,50 zł). Załącznikami do formularza PPF były: zaświadczenie o kształceniu zawodowym córki skarżącego i czesnym w kwocie 140 zł miesięcznie; terminarze spłat dwóch pożyczek wskazanych na druku PPF. W tym stanie rzeczy, pismem z dnia 7 maja 2018 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego o nadesłanie (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jego rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. W odpowiedzi na to wezwanie, wpłynęły do akt następujące materiały źródłowe: pisma informacyjne KRUS z 20 marca 2018 r. wskazujące kwoty rent netto wypłacanych skarżącemu i jego żonie; oświadczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności skarżącego; zaświadczenie o płatnościach obszarowych za 2017 r. z ARiMR w M.; druczki opłat za prąd i wodę oraz kserokopia dokumentu "potwierdzenia, przekazania terenu, obiektu, mienia objętego działaniem ratownictwa z dnia 30 stycznia 2018 r. W piśmie przewodnim z dnia 29 maja 2018 r. skarżący ponownie opisał swoją trudną sytuację życiową i wskazał na zerwanie przykrycia na domu (przekazanie terenu , obiektu objętego działaniem ratownictwa z dnia 30 stycznia 2018 r.). Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Zaznaczyć należy, że strona skarżąca zażądała przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu. Jednakże zarządzeniem z dnia 26 kwietnia 2018 r. poinformowano ją, że w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, zgodnie z regulacją art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z tego też powodu wniosek w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega rozpoznaniu. Mając powyższe na uwadze, przyjąć należało, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W tym stanie rzeczy, odnosząc się do wniosku T. M., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stwierdzić należy, że skarżący w sposób dostatecznie jasny wykazał swoją aktualną sytuację majątkową. Jego oświadczenia zawarte na druku urzędowego formularza PPF znalazły potwierdzenie w materiałach nadesłanych w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego. Skarżący istotnie znajduje się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej i życiowej. Na jedyny dochód wspólnego gospodarstwa domowego strony składają się świadczenia emerytalne małżonków M. w łącznej kwocie około 1.864 zł. Ich córka kształci się zawodowo, jednak nie pracuje. Wspólne gospodarstwo domowe skarżącego obciąża spłata dwóch kredytów w łącznej kwocie 880 zł. Pozostaje uregulowanie opłat za media; opłat za ogrzewanie, zakup żywności, lekarstw i odzieży. Stan majątkowy nie pozwala skarżącemu na dokonywanie prac remontowych w budynku mieszkalnym i budynkach gospodarczych. Ciężki stan bytowy skarżącego potwierdza również objęcie działaniem ratowniczym jego budynku mieszkalnego (raport z dnia 30 stycznia 2018 r.). W ocenie rozpoznającego wniosek, skarżący rzeczywiście znajduje się w bardzo trudnej sytuacji życiowej i finansowej. Po uregulowaniu opłat związanych z utrzymaniem domu i zakupie żywności, skarżący nie ma obiektywnie możliwości, aby we własnym zakresie ustanowić adwokata z wyboru. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.